III SA/Po 391/20

Dnia 2 lutego 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Mirella Ławniczak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 lutego 2021 roku sprawy ze skargi I. G. na czynność Prezydenta Miasta w przedmiocie wypłacenia dotacji oświatowej postanawia odrzucić skargę I. G., prowadząca "Żłobek [...], zastępowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, pismem z dnia [...] czerwca 2020 roku, złożyła skargę na czynność Prezydenta Miasta w przedmiocie ustalenia i przekazania dotacji celowej na prowadzenie żłobka za miesiąc maj 2020 roku w kwocie [...]zł. Skarżąca podniosła zarzut naruszenia §2 ust. 1 w związku z §5 ust. 1 i ust. 2 oraz §4 ust. 2 uchwały Rady Miejskiej L. z dnia [...] stycznia 2017 roku nr [...] w sprawie wysokości i zasad ustalania dotacji celowej dla podmiotów prowadzących żłobki i kluby dziecięce na terenie miasta L.. Na podstawie art. 146 §2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym strona skarżąca zażądała uznania, że zaliczka dotacji celowej za maj 2020 roku powinna zostać wypłacona w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że w oparciu o powołaną powyżej uchwałę Rady Miejskiej L. oraz umowę dotacyjną [...] z dnia [...] stycznia 2020 roku wystąpiła z zapotrzebowaniem na zaliczkę dotacji na miesiąc maj 2020 roku ze wskazaniem, że [...] dzieci jest objętych opieką żłobka, w tym [...] posiadających [...] Kartę Rodziny Wielodzietnej. Skarżąca otrzymała zaliczkę dotacji za maj 2020 roku w kwocie [...]zł na [...] dzieci ([...] x [...] zł oraz [...] x [...] zł). Skarżąca nie otrzymała dotacji na [...] dzieci. Wobec ponownego ustalenia i przekazania zaliczki dotacji w wysokości niższej niż należna, określona w zapotrzebowaniu, I. G. uznała za konieczne wystąpienie ze skargą do sądu administracyjnego. Prezydent Miasta, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, w odpowiedzi na skargę, wniósł o odrzucenie skargi oraz ewentualnie, na wypadek nieuwzględnienia zarzutu niedopuszczalności, organ zażądał oddalenia skargi w całości. W ocenie organu skarga dotyczy czynność wypłaty, w zakresie w jakim nie została podjęta, a zatem skarga winna zostać odrzucona na podstawie art. 58 §1 pkt 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżony organ wyjaśnił, że w przypadku dotacji udzielanej żłobkom przepisy powszechnie obowiązujące nie określają sposobu postępowania w sprawie wypłaty dotacji w okresie zapobiegania, przeciwdziałania i zwalczania COVID-19. Poprzez analogię do art. 15e ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020 poz. 374 ze zm.) skarżony organ uznał, że może przekazywać dotacje celowe ze swojego budżetu pomimo tego, że żłobki mają zawieszone funkcjonowanie. Skoro jednak w dobie pandemii żłobki mają zawieszone funkcjonowanie, to ilość dzieci wskazana w zapotrzebowaniu na zaliczkę dotacji za kwiecień 2020 roku, czy maj 2020 roku nie może być wyższa niż wskazana w miesiącu marcu 2020 roku. Organ uznał, że nie jest możliwe objęcie dziecka opieką w żłobku, który jest faktycznie zamknięty. Dziecko może zostać zapisane do żłobka, ale skarżąca nie ponosi wydatków bieżących na dziecko, które ani jednego dnia nie było objęte opieką w żłobku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, gdyż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 60 ust. 1-2 ustawy z dnia 4 lutego 2011 roku o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz.U. 2021, poz. 75) podmiot prowadzący żłobek może otrzymać na dziecko objęte opieką w żłobku dotację celową z budżetu gminy. Wysokość i zasady ustalania oraz rozliczania dotacji, w tym kategorie dzieci, na które przyznawana jest dotacja, określa rada gminy w drodze uchwały. Rada Miejska L. skorzystała z upoważnienia ustawowego określonego w art. 60 ust. 2-3 ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3. Uchwałą z dnia [...] stycznia 2017 roku nr [...] określiła wysokości i zasady ustalania dotacji celowej dla podmiotów prowadzących żłobki i kluby dziecięce na terenie Miasta L. . Wykonanie uchwały powierzone zostało Prezydentowi Miasta (§7 powołanej uchwały). Zgodnie z powołaną powyżej uchwałą, podmioty prowadzące żłobek na terenie Miasta L. mogą ubiegać się o dotację celową (§1 powołanej uchwały). Wniosek o udzielenie dotacji składa się do Prezydenta Miast nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego udzielenie dotacji (§3 ust.1 powołanej uchwały). Dotacja jest udzielana na podstawie umowy z przeznaczeniem na wydatki bieżące związane ze sprawowaniem opieki na dzieckiem przez żłobek (§4 ust.1 i 2 powołanej uchwały). Wbrew stanowisku autora skargi brak jest podstaw do przyjmowania stanowiska, że przedmiot skargi/sporu obejmuje akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 §2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019, poz. 2325 ze zm.). Akty lub czynności, o których mowa w powołanym powyżej przepisie prawnym podejmowane są poza postępowaniem jurysdykcyjnym z właściwą mu formą decyzji lub postanowienia, co oznacza, że odpowiadają formule, nie tyle stosowania prawa, co jego wykonywania, a więc formule wykonawczej, która wyraża się w urzeczywistnianiu (realizacji) dyspozycji normy prawnej kreującej konkretny (a więc już istniejący) stosunek administracyjny i wynikające z niego uprawnienie lub obowiązek (por. Z. Kmieciak, Glosa do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z [...] lutego 2008 r. sygn. akt I OPS [...], OSP 2008, z. 5, poz. 51, s. 350-351). Analiza okoliczności sprawy nakazuje uznać, że istotą żądań strony skarżącej nie jest ani uznanie, ani brak uznania, określonego ustawą oraz uchwałą rady gminy, prawa podmiotu prowadzącego żłobek do otrzymywania z budżetu gminy dotacji celowej. W ocenie Sądu skarżony organ nie kwestionuje prawa strony skarżącej do otrzymania dotacji ani w zakresie przesłanek podmiotowych, ani w zakresie przesłanek przedmiotowych, które określone zostały w aktach prawa powszechnie obowiązującego. Prezydent Miasta nie odmawia ani uznania uprawnienia, ani przekazywania dofinansowania w postaci dotacji celowej. Skarżony organ uznaje, że strona skarżąca jest podmiotem prowadzącym żłobek w rozumieniu art. 8 ust. 1 pkt 2 oraz art. 10 ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3. Dowodem takiego stanu rzeczy jest umowa dotacyjna [...] z dnia [...] stycznia 2020 roku, która została zawarta pomiędzy Prezydentem Miasta a I. G., jako podmiotem prowadzący na terenie Miasta L. "Żłobek [...]". Skarżony organ nie kwestionuje prawa strony do otrzymywania dotacji także w takim sensie, że odmawia ustalenia/przekazania zaliczki na dotację za miesiąc maj 2020 roku. Zgodne stanowisko stron postępowania, potwierdzone dowodami w aktach sprawy, wskazuje, że w dniu [...] maja 2020 roku na rachunek bankowy strony skarżącej wpłynęła kwota [...]zł tytułem zaliczki za maj 2020 roku na dotację celową dla podmiotu prowadzącego żłobek. Pomiędzy stronami nie ma sporu odnośnie treści stosunku administracyjnego ani co do wysokości dotacji, ani co do zasad jej przekazywania. Treść zawartej umowy oraz stanowisko stron postępowania, co do realizacji tej umowy, potwierdzone wypłatą zaliczki na dotację za maj 2020 roku ujawnia, iż strony zgodnie przyjmują, że wysokość dotacji celowej udzielanej na dziecko objęte opieką w żłobku wynosi [...] zł miesięcznie (w przypadku, gdy opłata pobierana od rodziców/opiekunów nie przekracza [...] zł), a dotacja na dziecko posiadające Kartę [...] Rodziny Wielodzietnej to [...] zł miesięcznie. Bezsporne pomiędzy stronami jest to, że dotacja ma być przekazywana w dwunastu miesięcznych ratach, do końca każdego miesiąca, w zależności od liczby dzieci objętych opieką w żłobku, co określa skarżąca w zapotrzebowaniu na zaliczkę dotacji. Żądania strony skarżącej nie dotyczą stosunku administracyjnoprawnego, bo nie sprowadzają się do potwierdzenia prawa do otrzymywania dotacji, ustalenia wysokości w jakiej dotacja ma być przekazywana, czy też zasad na jakich dotacja ma być przekazywana. Treści zawartej umowy dotacyjnej dowodzi, że skarżony organ uznaje prawo strony skarżącej do otrzymywania dotacji w kształcie przewidzianym przez przepisy powszechnie obowiązujące (ustawy oraz prawo miejscowe). Organ nie kwestionuje administracyjnego uprawnienia do otrzymania dotacji, bo wypłacił zaliczkę na dotację za maj 2020 roku. Z tego względu w kontrolowanej sprawie brak jest warunków do realizacji środków ochrony prawnej przewidzianych w art. 146 §1 i §2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a obejmujących uchylenie aktu, stwierdzenie bezskuteczność czynności, czy też uznanie uprawnienia wynikającego z przepisów prawa. Wbrew stanowisku autora skargi, z orzecznictwa sądów administracyjnych nie wynika, aby czynność wypłaty zaliczki na dotację, na gruncie ustawy z dnia [...] października 2017 roku o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. 2020, poz. 2029 ze. zm.), mogła być przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej (porównaj wyrok NSA z dnia [...] czerwca 2020 roku o sygn. akt I GSK [...], Lex nr 3033768). Istota sporu sprowadza się do wykonania, należytego wykonania, zobowiązania określonego zawartą umową dotacyjną. Rozstrzyganie sporów o takim charakterze należy do właściwości sądów powszechnych. Zapis §8 ust. 4 umowy dotacyjnej jednoznacznie przewiduje, że spory wynikające z realizacji umowy rozstrzygane będą przez sąd powszechny właściwy miejscowo dla Miasta. Przedmiot sporu sprowadza się do tego, że Prezydent Miasta odmawia wykonania umowy dotacyjnej w zakresie jej zapisów stanowiących o wypłacie zaliczki na dotację w wysokości zgodnej ze złożonym zapotrzebowaniem. Zatem to sąd powszechny jest sądem właściwym do rozstrzygania sporu, co do tego czy "brak podjęcia uchwały określającej wypłatę dotacji w okresie zapobiegania, przeciwdziałania i zwalczania COVID-19" lub też "stanowisko o prawie do wiążącej interpretacji uchwał" może być uzasadnionym powodem odmowy wykonania umowy dotacyjnej przez Prezydenta Miasta. Z uwagi na powyższe skarga, jako wniesiona w sprawie nie należącej do właściwości sądu administracyjnego, została odrzucona na podstawie art. 58 §1 pkt 1 i §3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.