III SA/Po 399/09
WyrokWSA w Poznaniu2009-11-17
Skład orzekający: Tadeusz M. Geremek, Beata Sokołowska, Szymon Widłak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji podatkowej, gdy wnioskodawca nie był właścicielem ani samoistnym posiadaczem gruntów, a dane z ewidencji gruntów i budynków wskazywały inną osobę jako właściciela?Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania, ponieważ wnioskodawca nie był stroną postępowania w sprawie wymierzenia podatku rolnego. Podstawą wymiaru podatku rolnego są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, a w tej ewidencji jako właściciel i posiadacz samoistny gruntów widniała inna osoba. W związku z tym, że żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną, organ podatkowy był zobowiązany wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wydanie decyzji podatkowej od gospodarstwa rolnego. Wójt Gminy odmówił wszczęcia postępowania, wskazując, że wnioskodawca nie jest właścicielem gruntów, a właścicielem jest inna osoba zgodnie z ewidencją gruntów i budynków oraz protokołem komornika. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając organom błędne uznanie go za niepodatnika i niewłaściwe oznaczenie adresata postanowień.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 listopada 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Szymon Widłak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Barbara Dropek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2009 roku przy udziale sprawy ze skargi ST. Z. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji podatkowej oddala skargę /-/Sz. Widłak /-/T.M. Geremek /-/B. Sokołowska
Wnioskiem z dnia 28 stycznia 2009 r. ST. Z. D. zwrócił się do Wójta Gminy o wydanie na niego decyzji podatkowej od gospodarstwa rolnego, które prowadzi na terenie wsi B. (k. 6 akt adm.).
Postanowieniem z dnia [...] r. Wójt odmówił wszczęcia postępowania w ww. sprawie. W uzasadnieniu orzeczenia podkreślono, iż stosowanie do art.. 165a Ordynacji podatkowej, gdy żądanie o którym mowa w art. 165 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Ze złożonego wniosku wynika, że strona żąda wydania decyzji podatkowej na 2009 r., natomiast z ewidencji gruntów i budynków wynika, iż faktycznie właścicielem tych gruntów jest M.C.P.. Podstawą dla organu podatkowego do ustalenia ww. podatku jest stan faktyczny i prawny gruntów i budynków wynikający z ewidencji. Dodatkowo z protokołu Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym z dnia [...]r. wynika, że gospodarstwo rolne zostało wydane właścicielce C.P., wobec czego zgodnie z art. 133 § 1 O.p. wnioskodawca nie jest stroną postępowania w sprawie wymierzenia podatku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekając na skutek złożonego odwołania postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2009 r. utrzymało w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu SKO wskazało, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136 poz. 969 ze zm.) podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące: właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust. 2; posiadaczami samoistnymi gruntów. Na podstawie zaś art. 3 ust. 2 ww. ustawy jeżeli grunty znajdują się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego ciąży na posiadaczu samoistnym. Wnioskodawca żąda, aby uznać go podatnikiem podatku rolnego, jednakże w ocenie organu odwoławczego utracił on władztwo nad gruntami rolnymi, które obecnie są w posiadaniu M.C.P.. Ponadto SKO podkreśliło, że podstawą wymiaru podatku są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożył S.Z.D., zarzucając organom, że w sposób niezgodny z prawem nie uznały jego jako podatnika podatku, a nadto źle oznaczyły adresata w orzeczeniach, [...], co przyczyniło się do błędnych ustaleń. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wcześniejszą argumentacje, wnosząc o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 17 listopada 2009 r. skarżący wnosił i wywodził jak w skardze. Na pytanie Sądu oświadczył, iż decyzje podatkowe wysyłane są M.C.P., która jego zdaniem nazywa się MM. C.P. Ponadto pomiędzy skarżącym, a C.P. toczy się kolejne postępowanie o wydanie nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami gruntów bądź posiadaczami samoistnymi gruntów. Opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza (art. 1 ustawy o podatku rolnym). Dopiero jeżeli grunty znajdują się w posiadaniu samoistnym obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczu samoistnym. Oczywiste jest zatem, iż niedopuszczalne jest, aby to samo zobowiązanie podatkowe uiszczane było zarówno przez właściciela jak i przez posiadacza (samoistnego) gruntów. Jednocześnie zgodnie z treścią przepisu art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. Nr 240 poz. 2027 ze zm.), dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków są podstawą wymiaru podatków, w tym podatku rolnego. Tak więc uzupełnieniem treści przepisu art. 1 ustawy o podatku rolnym jest zapis zawarty w art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, zgodnie z którym podstawę wymiaru podatków stanowią dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Już od wielu lat w orzecznictwie sądów administracyjnych panuje pogląd, który skład orzekający w pełni podziela, o decydującej (przesądzającej) roli zapisów z ewidencji gruntów i budynków, między innymi do wymierzania (samoobliczania) podatków od nieruchomości gruntowych, w tym także do podatku rolnego. Należy przyjąć, iż ewidencja gruntów i budynków ma charakter rejestru urzędowego, który spełnia przesłanki z art. 194 O.p., a to oznacza że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji. Stanowisko to jest zgodne z poglądem prezentowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 3 marca 2005 r., sygn. akt FSK 912/04, w którym to Sąd zauważał, że skoro "dane z ewidencji gruntów stanowią podstawę wymiaru podatków, a contrario należy przyjąć, że dane te stanowią podstawę do stosowania zwolnień od podatku, jeśli zwolnienie zależy od danych objętych ewidencją gruntów". Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Sąd uznał za niezasadny zarzut skarżącego, polegający na niewłaściwym określeniu przez organy administracji podmiotu zobowiązanego oraz za pozbawione podstaw prawnych żądanie, aby uznać wnioskodawcę podatnikiem podatku rolnego. Z ustaleń dokonanych przez organy obu instancji jednoznacznie wynika, że jako właściciel przedmiotowych gruntów widnieje w ewidencji gruntów i budynków M.C.P., ponadto z akt administracyjnych wynika, że przedmiotowe grunty rolne znajdują się również w jej posiadaniu (protokół wydania i opróżnienia k. 4 akt adm.). Jak jednocześnie oświadczył skarżący w trakcie rozprawy to właścicielka gruntu opłaca podatek rolny. To oznacza, że prawidłowo organy I i II instancji uznały, że skarżący nie jest stroną postępowania w przedmiocie wymierzenia podatku rolnego. Z kolei zgodnie z art. 165 § 1 O.p. postępowanie podatkowe wszczyna się tylko i wyłącznie na żądanie strony lub z urzędu. Gdy żądanie, o którym mowa w art. 165 O.p. zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, co w niniejszej sprawie Wójt w sposób prawidłowy uczynił.
Nie jest trafny również zarzut skarżącego, dotyczący złego oznaczenia adresata postanowienia. W ocenie Sądu przy podejmowaniu skarżonej decyzji nie naruszono przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż adresata postanowienia wskazano zgodnie z art. 210 Ordynacji podatkowej, z imienia i nazwiska, podając także adres zamieszkania skarżącego. Podanie przez organy pierwszego imienia, zamiast pierwszego i drugiego imienia jak domaga się skarżący nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż oznaczenie adresata przez całe postępowanie nie budziło żadnych wątpliwości, a nadto było zgodne z "informacją w sprawie podatku rolnego" złożoną przez skarżącego, na której widnieje jego odręczny podpis: "[...]" (k. 8-9 akt adm.). Dodatkowo należy w tym miejscu podkreślić, iż uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia skonstruowane zostało w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania, a także objaśnia tok myślenia prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawnego w sprawie; zawiera oba podstawowe jego elementy, a mianowicie uzasadnienie prawne, które wskazuje przepisy mające zastosowaniowe w danej sprawie oraz uzasadnienie faktyczne zawierające wskazanie faktów, na których organ się oparł.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) skargę oddalił.
/-/Sz.Widłak /-/T.Geremek /-/B.Sokołowska
T.M.d
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło