III SA/Po 4/13

Dnia 9 kwietnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi AK na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące od grudnia 2006 r. do lutego 2008 r. oraz od kwietnia do sierpnia 2008 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, złożonej w imieniu AK, zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, skarżący złożył wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy, bowiem uznał, że biorąc pod uwagę całokształt sytuacji rodzinnej, finansowej i majątkowej strony stwierdzić należy, że nie wykazał on, że przyznanie prawa pomocy jest uzasadnione. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą oraz uzyskuje z tego tytułu dochody. Jednocześnie utrzymuje on płynność finansową, a przez to okresowo pozostaje w posiadaniu środków finansowych, które umożliwiają regulowanie zobowiązań finansowych. Osiągane przez niego dochody pozwalają zatem na zabezpieczenie koniecznych kosztów utrzymania skarżącego i jego rodziny oraz na poniesienie kosztów sądowych. Pismem z dnia [...] r. skarżący złożył do Sądu sprzeciw, w którym podniósł m.in., że poza dochodami z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej nie uzyskuje on żadnych innych dochodów, nie jest właścicielem żadnych pojazdów. Przeciwko stronie prowadzone są postępowania egzekucyjne, zajęte zostały rachunki bankowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. , poz. 270 - ,dalej: p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z przepisu tegoż wynika jednoznacznie, iż zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy wywołuje ten skutek, iż Sąd wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznaje od początku, tzn. tak jakby wniosek ten nie był jeszcze przedmiotem analizy, oceny i rozpoznania. Sąd nie wypowiada się więc o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia i nie dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu. Skutkiem sprzeciwu, wniesionego przez skarżącego jest utrata mocy przez zaskarżone postanowienie i konieczność ponownego merytorycznego rozpoznania wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy. W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Wyżej powołane unormowania winny być odczytywane w kontekście treści art. 199 ustawy procesowej, zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Należy zatem przyjąć, iż zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłat sądowych oraz ponoszenia kosztów zastępstwa procesowego stanowi wyjątek od reguły wykonania przez stronę tego obowiązku, który sprzyja rozwadze w wyborze sądowej drogi dochodzenia swoich praw. W konsekwencji przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określające przesłanki przyznania prawa pomocy nie mogą być interpretowane według reguł wykładni rozszerzającej. W rozpoznawanej sprawie skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, córką i synem. Posiada dom o powierzchni 120,00 m² oraz nieużytki rolne o powierzchni 0,96 ha. Nie posiada natomiast żadnych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych), ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro. Wnioskodawca uzyskuje dochód z działalności gospodarczej w wysokości ok. 3.500,00 zł, który jak zaznaczył, w całości przeznacza na utrzymanie rodziny, tzn. na jedzenie 1.000,00 zł, odzież 300,00 zł, energię elektryczną 250,00 zł, wodę i kanalizację 200,00 zł, gaz 100,00 zł, opał 500,00 zł, przedszkole 200,00 zł, telefon 150,00 zł, środki czystości 300,00 zł, kosmetyki 100,00 zł, przybory szkolne 150,00 zł, wywóz śmieci 50,00 zł, ubezpieczenie domu 50,00 zł. Żona wnioskodawcy pozostaje bezrobotna, bez zasiłku i obecnie wychowuje małe dzieci. Z załączonego zestawienia wpływów i wydatków z prowadzonej działalności gospodarczej za 2012r. wynika, że: - w styczniu 2012r. przychód wyniósł 47.954,50 zł, koszty uzyskania przychodów 17.490,68 zł i dochód 30.463,82 zł; - w lutym 2012r. przychód wyniósł 44.753,75 zł, koszty uzyskania przychodów 17.216,08 zł i dochód 27.537,67 zł; - w marcu 2012r. przychód wyniósł 59.836,65 zł, koszty uzyskania przychodów 19.726,18 zł i dochód 40.110,47 zł; - w kwietniu 2012r. przychód wyniósł 48.035,30 zł, koszty uzyskania przychodów 16.104,04 zł i dochód 31.931,26 zł, - w maju 2012r. przychód wyniósł 43.760,50 zł, koszty uzyskania przychodów 17.525,82 zł i dochód 26.234,68 zł, - w czerwcu 2012r. przychód wyniósł 43.672,54 zł, koszty uzyskania przychodów 68.147,09 zł i strata 24.474,55 zł; - w lipcu 2012r. przychód wyniósł 49.561,20 zł, koszty uzyskania przychodów 15.818,40 zł i dochód 33.742,80 zł;- w sierpniu 2012r. przychód wyniósł 42.502,95 zł, koszty uzyskania przychodów 20.949,72 zł i dochód 21.553,23 zł; - we wrześniu 2012r. przychód wyniósł 39.608,50 zł, koszty uzyskania przychodów 15.885,86 zł i dochód 23.722,64 zł; - w październiku 2012r. przychód wyniósł 42.564,90 zł, koszty uzyskania przychodów 22.617,00 zł i dochód 19.947,90 zł; - w listopadzie 2012r. przychód wyniósł 51.790,80 zł, koszty uzyskania przychodów 20.679,59 zł i dochód 31.111,21 zł; - w grudniu 2012r. przychód wyniósł 52.602,15 zł, koszty uzyskania przychodów 40.937,61 zł i dochód 11.664,54 zł. W 2012 roku przychód wnioskodawcy z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wyniósł 566.643,74 zł, koszty uzyskania przychodów 293.098,07 zł, a dochód 273.545,67 zł (średniomiesięczny dochód wyniósł 22.795,47 zł). Biorąc pod uwagę całokształt sytuacji rodzinnej, finansowej i majątkowej strony, stwierdzić należy, że nie wykazała ona, że przyznanie prawa pomocy jest uzasadnione. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą oraz uzyskuje z tego tytułu dochody. Jednocześnie utrzymuje on płynność finansową, a przez to okresowo pozostaje w posiadaniu środków finansowych, które umożliwiają regulowanie zobowiązań finansowych. Osiągane przez niego dochody pozwalają zatem na zabezpieczenie koniecznych kosztów utrzymania skarżącego i jego rodziny oraz na poniesienie kosztów sądowych. Reasumując nie można zatem stwierdzić, że wnioskodawca nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, co oznacza, że jego wniosek o zwolnienie od opłat jest nieuzasadniony. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie cytowanych powyżej przepisów orzekł jak w sentencji.