III SA/Po 410/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka ( spr.) Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Marzenna Kosewska Protokolant : st. sekr. sąd. Barbara Dropek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2009r. przy udziale sprawy ze skargi S. W. na decyzję Wojewody z dnia ... r. Nr ... w przedmiocie wymeldowania. I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu adwokatowi P. S. kwotę ... złotych, uwzględniającą podatek od towarów i usług w wysokości ... złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. /-/M. Kosewska /-/M. Górecka /-/B. Sokołowska WSA/wyr. 1- sentencja wyroku Decyzją Burmistrz orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego z mieszkania S. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji podał, iż z wnioskiem o wymeldowanie wystąpiła jego była żona, współwłaścicielka przedmiotowego lokalu. W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego organ I instancji ustalił, iż spełnione zostały przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006r. nr 139, poz. 993) bowiem nie przebywa w przedmiotowym lokalu od ponad 3 miesięcy, lokal ten opuścił dobrowolnie, jego życie nie jest skoncentrowane w tym lokalu, a także nie dopełnił obowiązku wymeldowania. Odwołanie od powyższej decyzji Burmistrza Złożył S. Zaprzeczył aby przedmiotowy lokal opuścił dobrowolnie bowiem w istocie wyprowadził się do piwnicy przynależnej do tego lokalu aby "móc tam spokojnie żyć" gdyż był molestowany psychicznie przez byłą żonę i nie może do tego lokalu powrócić gdyż zostały wymienione zamki. Po rozpatrzeniu odwołania decyzją Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podzielił ustalenia wynikające z postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ I instancji jak i jego stanowisko, że w sprawie zostały spełnione przesłanki wynikające z podanego jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepisu art. 15 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. Zdaniem organu odwoławczego jeżeli opuszczenie lokalu nie było dobrowolne a korzystanie z niego było niemożliwe czy też utrudnione- jak twierdzi odwołujący- to jednak brak było ze strony zainteresowanego podjęcia skutecznych środków prawnych jak przywrócenie naruszonego posiadania mieszkania, umożliwiających powrót do lokalu. To- w ocenie organu odwoławczego- świadczy, że odwołujący godził się na zaistniałą sytuację. Organ II instancji powołał się w tym względzie na utrwalone orzecznictwo sądowo-administracyjne. Obecnie skargę na powyższą decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł S. powtarzając argumentację podaną w odwołaniu od decyzji wydanej przez organ I instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd nie stwierdził naruszeń prawa materialnego lub procesowego, które uzasadniałyby konieczność usunięcia zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. W myśl art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006r. nr 139, poz. 993) stanowiącego podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia, organ gminy na wniosek strony lub z urzędu wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma celu potwierdzenia faktu pobytu w tym lokalu- art. 9 ust. 2 b powołanej ustawy. W obecnym stanie prawnym ewidencja ludności jest instytucją służącą odzwierciedleniu stanu faktycznego, dostarcza organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu bądź zajmowanego pomieszczenia. Nieodłącznym składnikiem systemu ewidencji ludności jest mechanizm wymeldowania, a więc formalnego usuwania informacji o zameldowaniu, jeżeli informacja ta przestaje obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan faktyczny ( wyrok NSA z dnia 24 lutego 2006r., II OSK 561/05, Lex nr 194344). Obowiązkiem organu meldunkowego jest utrzymywanie aktualnego, zgodnego z rzeczywistością, stanu ewidencji meldunkowej. Informacja o braku zgodności prowadzonej ewidencji z rzeczywistością aktualizuje obowiązek organu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego mającego na celu usuniecie potwierdzonych niezgodności. Stosownie do treści art. 6 ust. 1 cytowanej już ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Stąd do zrealizowania przesłanki "opuszczenia miejsca stałego pobytu" w rozumieniu art. 15 ust. 2 powoływanej już ustawy dochodzi, gdy zostanie stwierdzone, że zameldowany na pobyt stały nie przebywa pod adresem wskazanym w ewidencji meldunkowej oraz, że jest to połączone z porzuceniem zamiaru stałego pobytu pod tym adresem. Zasadą postępowania administracyjnego jest orzekanie w oparciu o stan faktyczny istniejący w chwili podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie. Stąd przyczyny opuszczenia miejsca stałego pobytu, w szczególności pozbawienie posiadania lokalu, przesądzają o braku podstaw do wymeldowania, gdy towarzyszy im zamiar przywrócenia stanu przebywania pod adresem zameldowania. Natomiast długotrwałe utrzymywanie się stanu pozbawienia posiadania połączone z brakiem działań ukierunkowanych na przywrócenie stanu poprzedniego uzasadnia twierdzenie, że doszło do opuszczenia miejsca stałego zameldowania, które posiada cechy trwałości i dobrowolności rozumianej jako co najmniej pogodzenie się z zaistniałą sytuacją. Dla sprawy meldunkowej liczy się bowiem to czy zamiar stałego przebywania pod adresem stałego zameldowania istnieje w chwili orzekania. W kontrolowanej sprawie bezsporne jest, że skarżący był zameldowany na pobyt stały w lokalu ... oraz, że pod wskazanym adresem nie przebywał przynajmniej od grudnia 2003r. Zarzuty stawiane zaskarżonej decyzji sprowadzają się do twierdzenia, że opuszczenie przedmiotowego lokalu nie nastąpiło dobrowolnie. Skarżący w toku postępowania administracyjnego podnosił, że został zmuszony do jego opuszczenia bowiem jego była żona molestowała go psychicznie a gdy sam , będąc zmuszony, wyprowadził się z przedmiotowego lokalu, zostały w nim zmienione zamki. Tak więc- zdaniem skarżącego- uniemożliwiony został jemu powrót do mieszkania. Skarżący w odwołaniu od decyzji wydanej w pierwszej instancji podaje, iż "dla dobra stron opuściłem mieszkanie i zamieszkałem w piwnicy, gdyż największą dewizą mojego życia jest zgoda". Otóż nawet gdyby przyjąć, że w istocie sytuacja taka miała miejsce, słusznie organ odwoławczy odwołał się do utrwalonego już orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazującego na to, że za równoznaczne z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (wyrok NSA z 12.04.2001r., V S.A. 3078/00, Lex nr 78937). W uzasadnieniu powyższego wyroku NSA wskazał, że prawomocny wyrok przywracający posiadanie lokalu osobie bezprawnie z niego usuniętej oznacza brak przesłanki "opuszczenia". Tym samym tylko taki środek prawny uznać należy za środek skutecznie zmierzający do umożliwienia powrotu do lokalu, z którego zostało się usuniętym. Wskazuje na to także inny wyrok NSA z dnia 18.04.2000r. (V S.A. 1424/99, Lex nr 79243). Skoro skarżący nie skorzystał z możliwości ubiegania się o przywrócenie utraconego posiadania spornego lokalu, słusznie zatem uznano, że skarżący opuścił ten lokal i nie miał zamiaru do niego wracać. W konsekwencji- w ocenie Sądu- nie ma mowy w rozpoznawanej sprawie o błędnej interpretacji, czy błędnym zastosowaniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, zaś problemy mieszkaniowe, spory rodzinne, kwestie własnościowe, a więc okoliczności powoływane przez skarżącego także w toku postępowań administracyjnych są bez znaczenia w postępowaniu meldunkowym. Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.)- orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie §19 w zw. z § 18pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348, ze zm.). /-/ M. Kosewska /-/ M. Górecka /-/ B. Sokołowska D.W.d