III SA/Po 411/08

Dnia 20 listopada 2008 roku. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku D.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości postanawia 1. zwolnić D.W. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla D.W. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. /-/R. Talaga Dnia [...] D.W. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta K. z dnia [...], Nr [...] odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy i Miasta K. z dnia [...], Nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej w K. nr ew. [...] o pow. [...] ha. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w wysokości 200,00 zł D. W. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, a następnie na wezwanie sądu złożył wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. We wniosku D. W. wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, córką i synem. Wnioskodawca oświadczył, że posiada dom o powierzchni 50,00 m² oraz mieszkanie o powierzchni 50,00m². Nie posiada natomiast oszczędności, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro. Jedyny dochód rodziny stanowi renta wnioskodawcy w wysokości 556,00zł. Z załączonego zaświadczenia o wysokości dochodu podatnika w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok wynika, że D.W. uzyskał we wskazanym okresie dochód w wysokości 7.169,52 zł. Dodatkowo załączona kserokopia zaświadczenia wydanego z upoważnienia Starosty K. przez Powiatowy Urząd Pracy w K. potwierdziła, że H. W. (żona wnioskodawcy) jest zarejestrowana jako bezrobotna od dnia 11 października 2005 roku. Aby wyjaśnić rzeczywistą sytuację wnioskodawcy został on wezwany do osobistego uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy pod rygorem rozpoznania sprawy w oparciu o dotychczas zgromadzone informacje, poprzez: przesłanie spisu posiadanych nieruchomości wyjaśnienie, wskazanie do kogo należy sporna nieruchomość położona w K. nr ewidencji [...] o pow. [...] ha, podanie wszystkich źródeł dochodów stałych jak i dorywczych wnioskodawcy oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym oraz udokumentowanie wysokości uzyskiwanych z tego tytułu przychodów, podanie szczegółowego spisu miesięcznych kosztów bieżącego utrzymania gospodarstwa domowego wnioskodawcy i jego rodziny oraz udokumentowanie wydatków poprzez rachunki i faktury, przesłanie zaświadczenia z właściwego ośrodka pomocy społecznej wyjaśniającego czy wnioskodawca wraz z żoną korzystają z przysługującej im pomocy oraz jakiego jest ona rodzaju i w jakiej wysokości, przedłożenie zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości dochodu wnioskodawcy i jego żony w 2006 roku albo zeznania podatkowego wnioskodawcy i jego żony za 2006 r., podanie stanu konta na rachunku bankowym wnioskodawcy i jego żony w okresie ostatnich 6 miesięcy na podstawie posiadanych wyciągów z rachunku wraz z informacją o zaciągniętych kredytach i pożyczkach. W odpowiedzi na wezwanie D.W. wskazał, że nie posiada innych nieruchomości, a jedyne źródło jego dochodu stanowi otrzymywane świadczenie rentowe. Ponadto oświadczył, że żyje wraz z rodzina w biedzie i nędzy bez własnej winy i nie otrzymuje żadnej pomocy, pomimo iż występował do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o pomoc na zakup aparatu słuchowego oraz kilkakrotnie o zakup lekarstw i węgla na zimę. Oświadczył również, że w jego gospodarstwie domowym odcięto dostawy prądu, ponieważ nie miał z czego opłacić rachunków. Wnioskodawca zaznaczył także, iż nie stać go na zakup lekarstw, a pożyczek nie zaciąga, gdyż jak oświadczył nie będzie miał ich z czego spłacić. Ponadto oświadczył, że jego sytuacja jest na tyle zła, że złożył wniosek o ustanowienie rodziny zastępczej dla jego dzieci, gdyż nie jest w stanie zapewnić im wyżywienia i dlatego jego syn z powodu ubóstwa rodziny otrzymał w szkole darmowe obiady. Dodatkowo przesłał kserokopię pisma kierownika MOPS w K., który przekazał do sądu pismo D.W. w sprawie umieszczenia w rodzinie zastępczej jego dzieci. Zaznaczył także, iż nie ma żadnego konta w banku, a jego sytuacja w 2006 roku była tak samo zła jak w obecnie. Zgodnie z art. 245 §1 i §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1) cytowanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z powołanych powyżej przepisów wynika, że instytucja prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść kosztów sądowych oraz uiścić wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Wskazana konstrukcja cytowanych przepisów oznacza jednak, że prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, a korzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w ciężkiej sytuacji finansowej. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i rodzinnym wynika że, sytuacja wnioskodawcy jest rzeczywiście trudna. D. W. jest rencistą, jego żona pozostaje bezrobotna, a dodatkowo na ich utrzymaniu pozostaje dwoje dzieci. W tej sytuacji jedyne źródło utrzymania czteroosobowej rodziny stanowi renta w wysokości 556,00 zł, gdyż skarżący nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro. Wprawdzie wnioskodawca nie przesłał zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej wraz z informacją czy korzysta z pomocy społecznej, ani zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości dochodu wnioskodawcy i jego żony w 2006 roku, ale oświadczył, iż jego sytuacja w 2006 roku była taka sama jak obecnie, a on sam bezskutecznie ubiegał się o świadczenie z pomocy społecznej, ponieważ nie jest w stanie pokryć wszystkich koniecznych kosztów bieżącego utrzymania. Dodatkowo o złej sytuacji majątkowej wnioskodawcy świadczy fakt, że nie posiada on wystarczających środków na wyżywienie swojej rodziny – jego syn korzysta z darmowych obiadów w szkole, a wnioskodawca starał się o ustanowienie rodziny zastępczej dla swoich dzieci. W takiej sytuacji poniesienie dodatkowych wydatków przez skarżącego jest niemożliwe, a uiszczenie kosztów honorarium profesjonalnego pełnomocnika z wyboru jest wręcz wykluczone. Tym samym należy uznać, że D. W. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co czyni zasadnym jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/R. Talaga