III SA/Po 413/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-06-10
Skład orzekający: Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który nie osiąga dochodów, ale którego małżonka prowadzi dochodową działalność gospodarczą, może zostać zwolniony z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie z kosztów sądowych) nie zasługuje na uwzględnienie, gdy strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ocena sytuacji materialnej obejmuje badanie obiektywnej zdolności do zdobycia środków finansowych, a wysokie dochody małżonka mogą wykluczać przyznanie prawa pomocy, nawet przy rozdzielności majątkowej.Stan faktyczny
Skarżący P. D. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia z wpisu od skargi w kwocie 1.500 zł. Wnioskodawca nie osiąga dochodów, jednak jego żona prowadzi dochodową działalność gospodarczą, a na utrzymaniu rodziny pozostaje dwoje dzieci. Wnioskodawca jest wspólnikiem spółki komandytowej. Sąd analizował sytuację materialną rodziny na podstawie oświadczeń, dokumentów PIT-37 oraz danych z rejestrów gospodarczych.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2011r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi P. D. – Firma Handlowa "A" na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2011 roku nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiąc wrzesień 2006 roku; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżący P. D., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 1.500zł, wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Na dzień rozpoznania wniosku o prawo pomocy w tutejszym Sądzie zostało zarejestrowanych 20 spraw dotyczących skarg P. D. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym. Łączna kwota wpisów od wywiedzionych skarg wynosi 19.688zł.
Na podstawie oświadczenia majątkowego, przedłożonych dokumentów (PIT-37, umowy majątkowej małżeńskiej, decyzji o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej) oraz internetowych baz danych (Krajowego Rejestru Sądowego, Monitora Sądowego i Gospodarczego, Panoramy Firm oraz Urzędu Regulacji Energetyki) ustalono, co następuje.
Wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną (od 2008 roku małżonkowie posiadają ustanowioną rozdzielność majątkową). Na ich utrzymaniu pozostaje dwoje dzieci w wieku 7 i 11 lat.
Żona wnioskodawcy prowadzi działalność gospodarczą z siedzibą w miejscu zamieszkania (R.) w branży stacje paliw na podstawie koncesji na obrót paliwami ciekłymi ważnej od 2008 do 2018 roku. Według oświadczenia jej miesięczny dochód brutto wynosi 32.000zł.
Na mocy decyzji z dnia 31 grudnia 2009 roku wykreślono z ewidencji działalności gospodarczej Firmę Handlową "A" P. D. z siedzibą w miejscu zamieszkania Wnioskodawcy (R.). Niemniej w marcu 2011 roku do Krajowego Rejestru Sądowego wpisano podmiot gospodarczy Firmę Handlową "B" P. D. Spółka komandytowa z siedzibą w miejscowości R. Wspólnikami spółki są Wnioskodawca, jako komplementariusz i osoba uprawniona do reprezentacji spółki oraz M. D., jako komandytariusz (wysokość sumy komandytowej 20.000zł). Według oświadczenia Wnioskodawca nie osiąga żadnych dochodów.
Zgodnie z oświadczeniem Skarżący i jego żona nie posiadają nieruchomości, a ruchomości w postaci samochodów są zajęte przez urząd skarbowy.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny w rozumieniu art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Podkreślić należy, że ocena sytuacji materialnej strony nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, czy skarżący uzyskuje, czy też nie uzyskuje dochodów, lecz polega na zbadaniu, czy strona posiada obiektywną zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych (postanowienie WSA z 10 października 2008 roku, sygn. akt. II SA/Łd 480/08, Lex nr 504537). Wyjaśnić również należy, że rozdzielność majątkowa odnosi się do majątku małżonków, a nie do ich wzajemnych obowiązków i nie zwalnia małżonków z obowiązku udzielania wzajemnego wsparcia materialnego, także w celu umożliwienia prowadzenia sporów sądowych (patrz postanowienie WSA w Bydgoszczy z dnia 23 czerwca 2010r., sygn. akt I SA/Bd 37/10, Lex nr 658891).
Już tylko wysokość dochodów osiąganych przez żonę wnioskodawcy wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy. Skarżący jest w stanie wygospodarować środki finansowe na uiszczenie pełnych kosztów niniejszego postępowania (wpis od skargi w niniejszej sprawie wynosi 1.500zł), albowiem środki pozostające w faktycznej dyspozycji rodziny wnioskodawcy wielokrotnie przewyższają całkowite koszty niniejszego postępowania sądowego.
Uwzględniając jedynie wysokość miesięcznych dochodów rodziny przyjąć należy, że zdolności płatniczych Wnioskodawcy nie ogranicza obowiązek poniesienia kosztów sądowych w innych sprawach. Dochód w przeliczeniu na jedną osobę na poziomie 8.000zł miesięcznie pozwala uznać, że uiszczenie wpisów od skarg w wysokości 19.688zł nie spowoduje zachwiania sytuacji materialnej i bytowej rodziny Wnioskodawcy w taki sposób, iż nie będzie ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
W tych okolicznościach nie można przyjąć, iż Wnioskodawca wykazał brak możliwości uiszczenia jakichkolwiek kosztów postępowania, czy też brak możliwości wygospodarowania środków na pokrycie pełnych koszty postępowania związanych z rozpoznaniem wniesionych przez niego skarg. Przekazane informacje uzasadniają stanowisko przeciwne, bowiem wskazują, że orzeczenie o przyznaniu prawa pomocy prowadziłoby do ochrony majątku rodziny skarżącego przed przeznaczeniem go na koszty postępowania, a tym samym do naruszenia zasady równoważności w traktowaniu powinności finansowych.
Z na powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło