III SA/Po 414/09

Dnia 17 lutego 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Barbara Koś ( spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2010r. przy udziale sprawy ze skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 marca 2009r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za II ratę 2007 r. oraz I i II ratę 2008r. oddala skargę /-/B. Koś /-/M. Ławniczak /-/W. Długaszewska Decyzją z dnia 15 stycznia 2009 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 47 § 3 w zw. z art. 207 i art. 210 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. art. 8, 9 i 11 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) oraz uchwał Rady Miejskiej w G. nr [...] z dnia 14 grudnia 2006 r. oraz nr [...] z dnia 26 października 2007 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od środków transportowych na 2007 i 2008 rok, Burmistrz określił T. P. wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych za II ratę 2007 roku oraz za I i II ratę 2008 roku wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych; jako właścicieli traktuje się również jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, na które środek transportowy jest zarejestrowany. Natomiast w myśl art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik mimo ciążącego na nim obowiązku nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. W niniejszej sprawie – jak wskazał dalej organ, z ewidencji pojazdów wynika, że T. P. jest właścicielem pojazdu, który podlega opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych. Z tego tytułu właściciel zobowiązany był do złożenia deklaracji na podatek od środków transportowych oraz zapłaty należnego podatku w terminach: II rata 2007 r. – do dnia 15.09.2007 r., I rata 2008 r. – do dnia 15.02.2008 r., i II rata 2008 r. – do dnia 15.09.2008 r. Wobec niewywiązania się przez podatnika z powyższego obowiązku organ podatkowy - na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej - określił wysokość zobowiązania podatkowego w drodze decyzji. W odwołaniu od powyższej decyzji T. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając, że organ podatkowy od 5 lat wymierza mu podatek od nieistniejącego środka transportowego. Skarżący podniósł również, że organ nie rozpatrzył jego wniosku z dnia 26 października 2008 r., w którym wyjaśniał brak podstaw prawnych do nakładania podatku od środków transportowych, co stanowi naruszenie art. 35 i nast. kpa. W tej sytuacji wydanie zaskarżonej decyzji narusza zasady określone w art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 101 i art. 103 kpa. Do czasu rozpatrzenia powyższego wniosku zaskarżona decyzja nie powinna wywoływać skutków prawnych. Zdaniem skarżącego organ podatkowy powinien udowodnić, że samochód, od którego wymierzono podatek, istnieje. Ponadto skarżący podniósł zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. Decyzją z dnia 16 marca 2009 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że T. P. jest właścicielem samochodu ciężarowego marki [...], o nr rej. [...]. Samochód ten został zarejestrowany po raz pierwszy w Polsce w dniu 9 czerwca 2005 r. i nadal nie został wyrejestrowany z ewidencji pojazdów, ani właściciel nie zgłosił jego sprzedaży. Pomimo powyższego faktu właściciel nie złożył w terminie stosownych deklaracji, ani nie dokonał wpłaty należności tytułu podatku od środków transportowych. W związku z tym organ podatkowy - działając na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej – prawidłowo określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za II ratę 2007 roku oraz 2008 rok. Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że w odpowiedzi na wniosek T. P. z dnia 26 października 2008 r. o wydanie i doręczenie decyzji stwierdzającej brak podstaw prawnych do ustalenia, określenia i pobierania podatku od środków transportowych od 2005 do 2008 r., organ podatkowy - w celu wyjaśnienia - zwrócił się do Starostwa Powiatowego w G. Wydziału Komunikacji o potwierdzenie czy w ewidencji zarejestrowanych pojazdów figuruje środek transportowy będący przedmiotem opodatkowania, którego właścicielem jest T. P. Po uzyskaniu żądanego potwierdzenia Burmistrz - w piśmie z dnia 28 listopada 2008 r. - poinformował wnioskodawcę, iż po analizie dokumentów stwierdzono, że jest on właścicielem przedmiotowego środka transportu, a więc ciąży na nim obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych. Pismo to zostało wysłane na adres podatnika, jednak mimo dwukrotnego awizowania nie zostało przez niego odebrane. W tej sytuacji doręczenie uznano za dokonane w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej. W skardze na powyższą decyzję T. P. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko dotyczące bezzasadnego uznania go za podatnika od nieistniejącego samochodu, tj. samochodu, który nie został przez niego wprowadzony do publicznego ruchu komunikacyjnego, o czym zawiadomił właściwy Wydział Komunikacji. Wskazał także, iż bezzasadnie pominięto zarzut upływu trzyletniego okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Skarżący podniósł również, że dla umorzenia zaległości podatkowych wystarczający jest ważny interes podatnika, a w szczególności interes społeczny. Ponadto dotychczasowe postępowanie organów administracji narusza – zdaniem skarżącego, nie tylko obowiązek przestrzegania praw człowieka, ale i zakaz dyskryminacji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 9 ust. 1 zd. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.), zwanej dalej u.p.o.l. obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Co do zasady obowiązek podatkowy w tym podatku powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany (art. 9 ust. 4 u.p.o.l.), natomiast wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu (art. 9 ust. 5 u.p.o.l.). Stosownie zaś do art. 9 ust. 6 u.p.o.l. podmioty, o których mowa w ust. 1 są obowiązane składać w terminach określonych w tym przepisie właściwemu organowi podatkowemu deklaracje na podatek od środków transportowych na dany rok podatkowy, jak również odpowiednio skorygować deklaracje w razie zaistnienia okoliczności mających wpływ na powstanie lub wygaśnięcie obowiązku podatkowego. W podatku od środków transportowych przyjęto ponadto metodę samoobliczenia należnego podatku przez samego podatnika (art. 9 ust. 6 pkt 3 u.p.o.l.), przy czym podatek wyliczony przez samego podatnika winien być płacony w dwóch równych ratach w terminach określonych w art. 11 u.p.o.l. Oznacza to, że zobowiązanie w podatku od środków transportowych powstaje w stosunku do wszystkich podatników w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), to jest z mocy samego prawa. Jeżeli zatem organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części należnego z mocy prawa podatku od środków transportowych, nie złożył deklaracji, albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji – to zgodnie z postanowieniami art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej – organ podatkowy jest zobligowany do wydania decyzji, w której określi wysokość zobowiązania podatkowego z tego tytułu. W doktrynie prawa podatkowego, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest przy tym stanowisko, że obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych dotyczy tych właścicieli, którzy mają zarejestrowane środki transportowe. W konsekwencji, jeżeli środek transportowy nie zostanie wyrejestrowany, to na podatniku ciąży obowiązek podatkowy nawet wówczas, gdy faktycznie nie użytkował środka transportowego podlegającego opodatkowaniu (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2000 r., sygn. akt III SA/875/99, Lex nr 46306). W niniejszej sprawie organy podatkowe ustaliły, że skarżący jest właścicielem samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...]. Samochód ten widnieje w ewidencji pojazdów zarejestrowanych na nazwisko skarżącego, co wynika z informacji uzyskanej przez organ podatkowy ze Starostwa Powiatowego w G. zawartej w piśmie z dnia 4 listopada 2008 r., znak [...] (zob. k. 13 akt adm.). Natomiast skarżący zarówno w toku postępowania podatkowego, jak i postępowania sądowoadministracyjnego nie przedstawił żadnych dowodów świadczących o wyrejestrowaniu przedmiotowego pojazdu, względnie decyzji o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu czy też innych dowodów zawiadomienia organu podatkowego o ewentualnych okolicznościach istotnych z punktu widzenia obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych. Tymczasem, jak wynika z powyżej przywołanej regulacji, to na podatniku ciąży obowiązek dokonania stosownych czynności związanych w szczególności z wyrejestrowaniem pojazdu oraz zawiadomienia organu podatkowego o wszelkich okolicznościach powodujących wygaśnięcie obowiązku podatkowego, ażeby nie został on objęty obowiązkiem podatkowym w podatku od środków transportowych. Podatnik nie może natomiast przerzucać odpowiedzialności za zaniechania w tym zakresie na organy administracji. W konsekwencji – skoro skarżący nie złożył w ustawowym terminie deklaracji na podatek od powyższego środka transportowego (który nie został wyrejestrowany) i nie dokonał wpłaty należności z tego tytułu, prawidłowe było wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego z tego tytułu na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej. Odnosząc się do pozostałych zarzutów i okoliczności podniesionych w skardze, należy wyjaśnić, że chybione jest powoływanie się przez skarżącego na przesłanki umorzenia zaległości podatkowych z tego względu, iż przedmiotem niniejszej sprawy było określenie zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych, a nie umorzenie zaległości podatkowych. Natomiast prawidłowe – jak wykazano powyżej, określenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych nie prowadzi – wbrew zarzutom skargi, do naruszenia praw człowieka i zakazu dyskryminacji. Przeciwnie, odstąpienie od wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w sytuacji zaistnienia podstaw do wydania decyzji w tym przedmiocie stanowiłoby niedopuszczalne naruszenie konstytucyjnych zasad powszechności i równości opodatkowania. Wbrew zarzutom skargi w niniejszej sprawie nie nastąpiło również przedawnienie zobowiązania podatkowego, zważywszy że dotyczy ona zobowiązania podatkowego za 2007 i 2008 rok, a stosownie do art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Wskazany przez skarżącego trzyletni termin przedawnienia dotyczy natomiast zobowiązań podatkowych, które powstają na podstawie decyzji ustalających ich wysokość (art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej), a nie – tak jak w niniejszej sprawie – z mocy prawa (art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Mając powyższe na uwadze, należało oddalić skargę jako bezzasadną, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). /-/ B. Koś M. Ławniczak /-/ W. Długaszewska za nieobecnego sędziego /-/ B. Koś