III SA/Po 416/07
PostanowienieWSA w Poznaniu2008-05-15
Skład orzekający: Maria Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może zostać uwzględniony, jeśli strona posiada już przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, ale nie udzieliła pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi?Ratio decidendi
Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ strona posiadała już prawomocne postanowienie o przyznaniu prawa pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Brak udzielenia przez stronę pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi nie stanowi podstawy do ponownego wnioskowania o przyznanie prawa pomocy, a jedynie może być podstawą do wniosku o wyznaczenie nowego adwokata przez właściwą korporację samorządową.Stan faktyczny
Skarżący J. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wcześniej prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego przyznano mu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżący nie udzielił jednak pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi, co uniemożliwiło jego skuteczne działanie. Po ponownym złożeniu wniosku, referendarz odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżący wniósł sprzeciw. Sąd rozpoznał sprawę merytorycznie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania J. M. prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przekazania sprawy do załatwienia według właściwości postanawia: odmówić przyznania J. M. prawa pomocy. /-/M.Kwiecińska
Prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 maja 2007 r. zostało przyznane skarżącemu J. M. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od obowiązku poniesienia kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata (k. 60).
Okręgowa Rada Adwokacka jako pełnomocnika skarżącego wyznaczyła adwokata J. P. (k. 69).
W piśmie z dnia [...] adwokat J. P. poinformował Sąd, iż w dniu [...] przesłał skarżącemu wypełniony dokument pełnomocnictwa celem podpisania, lecz skarżący nie odesłał podpisanego pełnomocnictwa, ani nie skontaktował się z wyznaczonym adwokatem (k. 90).
Na rozprawie w dniu [...] skarżący oświadczył, iż z uwagi na szereg przegranych procesów i jego wątpliwości co do rzetelności dotychczasowych pełnomocników nie może udzielić pełnomocnictwa wyznaczonemu z urzędu adwokatowi, natomiast zdaje się w tym zakresie na Sąd i może takie pełnomocnictwo udzielić Sądowi. Przewodniczący poinformował skarżącego, że pełnomocnictwo może być wyłącznie udzielone przez stronę, a nie przez Sąd. Na pytanie Sądu, skarżący wyjaśnił, iż rozumie, że nieudzielenie pełnomocnictwa oznacza, że nie będzie reprezentowany w niniejszej sprawie przez zawodowego pełnomocnika (k. 153).
W piśmie nadanym w dniu [...] J. M. ponownie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.
Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2008 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.
Od powyższego postanowienia skarżący złożył sprzeciw, podnosząc iż adwokat J. P. jako pełnomocnik z urzędu winien udzielić skarżącemu pomocy prawnej, nie uzależniając tego od podpisania pełnomocnictwa. Ponadto skarżący na rozprawie prosił Sąd o udzielenie pełnomocnictwa "od Sądu dla adwokata", czego jednak Sąd zaniechał.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wobec wniesienia w niniejszej sprawie sprzeciwu postanowienie referendarza sądowego z dnia 25 kwietnia 2008 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy utraciło moc, a wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym podlegał rozpoznaniu przez Sąd na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a.
Przedmiotowy wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Natomiast stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Zgodnie z art. 244 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, przy czym w myśl § 2 art. 244 p.p.s.a. ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego stanowi uprawnienie strony do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia przez nią wynagrodzenia i wydatków adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W niniejszej sprawie skarżący został zwolniony od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niego adwokata prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 25 maja 2007 r., które nie zostało uchylone ani zmienione. Powyższe oznacza, iż skarżący nie ma obowiązku ponoszenia jakichkolwiek kosztów sądowych (art. 239 pkt 4 p.p.s.a). Przyznane prawo pomocy z mocy art. 243 § 2 p.p.s.a. obejmuje także postępowanie egzekucyjne. Powyższym postanowieniem ustanowiono również dla skarżącego adwokata, którego wyznaczyła Okręgowa Rada Adwokacka, lecz skarżący nie udzielił mu stosownego pełnomocnictwa, które jest niezbędne dla skutecznego działania pełnomocnika w imieniu skarżącego, o czym skarżący został poinformowany.
Przyznane skarżącemu prawo pomocy jest zatem nadal aktualne w przedmiotowym postępowaniu, lecz dla skutecznego działania pełnomocnika konieczne jest udzielenie przez skarżącego pełnomocnictwa adwokatowi wyznaczonemu przez Okręgową Radę Adwokacką. Należy przy tym podkreślić, iż czynności tej nie może dokonać za skarżącego inny podmiot, w tym w szczególności Sąd, o czym skarżący został pouczony na rozprawie w dniu [...]. Natomiast brak stosownego pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego wyklucza skuteczne działanie wyznaczonego pełnomocnika w imieniu skarżącego. Nieudzielenie pełnomocnictwa wskazanemu adwokatowi nie uprawnia również do ubiegania się o ustanowienie kolejnego pełnomocnika przez Sąd, lecz może być ewentualnie podstawą wniosku o wyznaczenie nowego adwokata przez właściwą korporację samorządową.
W świetle powyższego ponowny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie mógł zostać uwzględniony, wobec czego orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
/-/M.Kwiecińska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło