III SA/Po 417/25

Dnia 22 października 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (sprawozdawca) Sędzia WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 października 2025 roku sprawy ze skargi B. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 12 maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych oddala skargę Postanowieniem z 6 lutego 2025 r. Dyrektor I Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] na podstawie art. 58 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r. poz. 2505), dalej: "p.e.a.", orzekł o odmowie uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych w postaci zajęcia rachunku bankowego w [...] S. A. na podstawie wskazanych w postanowieniu tytułów wykonawczych z 9 października 2024 r. wydanych wobec B. G.. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, co następuje: wnioskiem z 18 października 2024 r. strona wniosła o uchylenie czynności egzekucyjnych. Postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone 20 listopada 2024 r. z uwagi na zgłoszone 31 października 2024 r. zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Postanowieniem z 17 grudnia 2024 r. oddalono zarzut wygaśnięcia obowiązku, a postępowanie egzekucyjne pozostaje nadal zawieszone z uwagi na wniesienie zażalenia na postanowienie o oddaleniu zarzutu. Wniosek o uchylenie czynności egzekucyjnych jest niezasadny, gdyż nie zachodzą przesłanki wskazane w art. 58 § 2 p.e.a., tj. strona nie wykazała istnienia ważnego interesu w uchyleniu czynności egzekucyjnych, a ponadto na przeszkodzie w uchyleniu czynności stoi interes wierzyciela. B. G. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie z 6 lutego 2025 r. Postanowieniem z 12 maja 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), dalej: "K.p.a." i art. 58 § 2 p.e.a. W uzasadnieniu wskazano, co następuje. Postanowieniem z 5 marca 2025 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy wyżej powołane postanowienie z 17 grudnia 2024 r. o oddaleniu zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Postanowienie z 5 marca 2025 r. doręczono stronie 11 marca 2025 r., a zatem stało się ono ostateczne. Zgodnie z art. 35 § 1 p.e.a. wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu. W dniu wydania postanowienia przez organ pierwszej instancji (6 lutego 2025 r.) postępowanie egzekucyjne było zatem zawieszone z uwagi na wniesione zarzuty, stąd organ ten rozstrzygał w zakresie wniosku o uchylenie czynności egzekucyjnych na podstawie art. 58 § 2 p.e.a. Przesłanka zawieszenia postępowania egzekucyjnego z powodu wniesionych zarzutów jednak odpadła, gdyż postanowienie w sprawie zarzutów stało się ostateczne 5 marca 2025 r. i obecnie postępowanie egzekucyjne nie jest już zawieszone, co wyklucza uchylenie czynności egzekucyjnych na podstawie art. 58 § 2 p.e.a. bez konieczności badania przesłanki ważnego interesu zobowiązanego i interesu wierzyciela. W skardze na postanowienie organu odwoławczego strona zarzuciła naruszenie: 1. art. 58 § 1 i 2 p.e.a. przez błędną wykładnię przepisu polegającą na przyjęciu, że przesłanka zawieszenia postępowania egzekucyjnego musi istnieć również w momencie rozstrzygania sprawy przez organ drugiej instancji, podczas gdy istniała ona w dniu wniesienia zarzutu wobec czynności egzekucyjnej; 2. art. 8 § 1 K.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), przez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania obywatela do organów władzy publicznej i pozbawienie strony realnej możliwości skorzystania z ochrony prawnej przewidzianej w art. 58 § 1 p.e.a. z przyczyn od niej niezależnych. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że jedną z przesłanek uchylenia czynności egzekucyjnych na podstawie art. 58 § 2 p.e.a. jest trwający stan zawieszenia postępowania egzekucyjnego i to nie tylko w dniu orzekania przez organ pierwszej, ale i drugiej instancji. Zgodnie z art. 58 § 1 p.e.a. w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego pozostają w mocy dokonane czynności egzekucyjne, z tym że w okresie zawieszenia z przyczyn określonych w art. 56 § 1 pkt 1 i 4 mogą być dokonywane, za zgodą organu egzekucyjnego, wypłaty z rachunków bankowych zobowiązanego po przedstawieniu przez niego dokumentów świadczących o konieczności poniesienia danych wydatków. Stosownie zaś do art. 58 § 2 p.e.a. organ egzekucyjny może jednak uchylić dokonane czynności egzekucyjne, jeżeli to jest uzasadnione ważnym interesem zobowiązanego, interes wierzyciela nie stoi temu na przeszkodzie, a osoby trzecie na skutek tych czynności nie nabyły praw. W ocenie Sądu powyższe przepisy wskazują, że możliwość uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych jest możliwa jedynie w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Przepisy § 1 i 2 art. 58 p.e.a. należy bowiem interpretować łącznie, gdyż dotyczą one kwestii pozostawania w mocy dokonanych czynności egzekucyjnych. Bezsprzeczne jest natomiast, że w dniu orzekania przez organ odwoławczy (12 maja 2025 r.) w przedmiocie uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych, postępowanie egzekucyjne nie było już zawieszone, gdyż 5 marca 2025 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydał postanowienie o utrzymaniu w mocy postanowienia wierzyciela (ZUS I Oddział w [...]) o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Zgodnie zaś z art. 35 § 1 p.e.a. wniesienie tego rodzaju zarzutów, zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części jedynie do czasu zawiadomienia organu egzekucyjnego o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tych zarzutów. Organem egzekucyjnym jest Dyrektor I Oddziału ZUS w [...]. Bezsporne jest, że w dniu orzekania przez organ pierwszej instancji postępowanie egzekucyjne było zawieszone, w związku z wniesieniem zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, stąd organ ten badał przesłanki z art. 58 § 2 p.e.a. Niezasadne jest jednak stanowisko skarżącego, że stan zawieszenia postępowania egzekucyjnego w dniu orzekania przez organ pierwszej instancji (6 lutego 2025 r.) obliguje organ odwoławczy do rozpatrzenia pozostałych (poza zawieszeniem postępowania) przesłanek z art. 58 § 2 p.e.a. Postępowanie administracyjne jest bowiem dwuinstancyjne (art. 15 K.p.a. w zw. z art. 18 p.e.a.), a organ drugiej instancji nie weryfikuje rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, ale ponownie rozpatruje sprawę administracyjną w jej całokształcie, stąd ma obowiązek wziąć pod uwagę ustąpienie stanu zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W związku z tym zatem, że niezbędną przesłanką do uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych jest stan zawieszenia postępowania egzekucyjnego, a przesłanka ta nie wystąpiła, organ odwoławczy zasadnie utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji o odmowie uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych, nie badając już, czy istnieje ważny interes zobowiązanego ani czy interes wierzyciela nie stoi temu na przeszkodzie. Z tego względu nie są zasadne zarzuty naruszenia powołanych w skardze przepisów. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.