III SA/Po 423/12

Dnia 15 maja 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2012 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R na postanowienie Starosty z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie o zwrot opłaty za kartę pojazdu postanawia: odrzucić skargę Pismem z dnia [...] r. R złożył skargę na postanowienie Starosty [...] w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty za kartę pojazdu, doręczonego pełnomocnikowi radcy prawnemu 12 grudnia 2011 r. W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o odrzucenie skargi, jako wniesionej bez wyczerpania środków zaskarżenia od postanowienia, które nie ma charakteru ostatecznego. Ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę – strona skarżąca złożyła pismo procesowe z dnia 27 marca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270)- dalej "p.p.s.a.", skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Wynika to z założenia, iż postępowanie prowadzone przez sąd administracyjny nie zastępuje postępowania administracyjnego. W konsekwencji do czasu zakończenia postępowania administracyjnego w instancji odwoławczej, nie może zostać wszczęte postępowanie sądowoadministracyjne (por. T. Woś - red., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2005, str. 235). Zgodnie z art. 15 kpa postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Z zapisów przywołanej ustawy wynika jednoznacznie, iż od decyzji administracyjnych oraz postanowień wydanych w toku postępowania administracyjnego w pierwszej instancji służy stronie odwołanie bądź zażalenie tylko do jednej instancji (art. 127 § 1 kpa, art. 141 kpa), zaś właściwym do rozpatrzenia odwołania (zażalenia) jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy ( art. 127 § 2 kpa, art. 144 kpa). W dniu 1 stycznia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157 poz. 1240), która zasadniczo rzutuje na sprawy dotyczące zwrotu opłat za karty pojazdu. Ustawa ta określa bowiem nowy tryb jaki należy stosować w sprawach zarówno nowych jak i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy. W świetle obowiązujących przepisów wniosek strony skarżącej powinien być rozpatrywany w trybie określonym w ustawie o finansach publicznych z odpowiednim zastosowaniem k.p.a. i ordynacji podatkowej. W związku z tym dotychczasowa praktyka jaka się ukształtowała w wyniku uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. I OPS 3/07 (ONSAiWSA z 2008 r., nr 2, poz. 21), zgodnie z którą "skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310 ze zm.), jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)", jest nieaktualna dla spraw wszczętych po 1 stycznia 2010 r. Dalsze stosowanie się w tym względzie do uchwały NSA byłoby sprzeczne z treścią zmian w ustawodawstwie jakie nastąpiły po jej wydaniu. W odniesieniu do niniejszej sprawy – od postanowienia Starosty zgodnie z pouczeniem stronie przysługiwało prawo wniesienia zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie. Pomimo tego pełnomocnik pismem z dnia 12 grudnia 2011 r., doręczonym organowi w dniu 19 grudnia 2011 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3wiązku z art. 3 § 2 pkt 4 i art. 146 § 1 p.p.s.a. Wezwanie to Starosta uznał za zażalenie i przekazał do SKO w dniu 2 stycznia 2012 r. SKO wezwało pełnomocnika strony do jednoznacznego oświadczenia się, czy złożone pismo jest zażaleniem, czy też stanowi wyłącznie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Pełnomocnik w piśmie z dnia 9 stycznia 2012 r. odpowiedział, że pismo z dnia 12 grudnia 2011 r. stanowi wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, co jednoznacznie wynika z jego treści. Wniesienie w tej sytuacji, pomimo pouczenia strony, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi na postanowienie organu pierwszej instancji – Starosty, z pominięciem etapu rozpoznania sprawy przez administracyjny organ odwoławczy, tj. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, należy uznać za niewyczerpanie środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 p.p.s.a., tym bardziej, że postanowienie organu stopnia podstawowego zawierało prawidłowe pouczenie o przysługującym stronie środku zaskarżenia. Należy również zwrócić uwagę, że strona wbrew pouczeniu zawartym w orzeczeniu organu I instancji, złożyła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, które jest zupełnie innym środkiem zaskarżenia niż zażalenie. Wezwanie nie ma charakteru dewolutywnego, czyli sprawa nie jest przekazywana do rozpoznania przez organ II instancji, a co za tym idzie wniosek taki rozpoznaje ten sam organ, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie. Uwzględniając zatem okoliczność, iż warunkiem koniecznym dopuszczalności skargi do sądu jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one stronie skarżącej w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, skarga wniesiona bez wyczerpania tych środków, jest niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., co uzasadnia jej odrzucenie (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kraków, wyd. Zakamycze 2005, s. 158). W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.