III SA/Po 428/09
PostanowienieWSA w Poznaniu2009-09-25
Skład orzekający: Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała w sposób wyczerpujący swojej sytuacji majątkowej i dochodowej, a także zataił istotne informacje dotyczące swojej aktywności gospodarczej?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i członków rodziny nie jest w stanie uiścić kosztów postępowania. Skarżąca uchybiła obowiązkowi uzupełnienia oświadczenia majątkowego, a także zataił fakt sprawowania funkcji wiceprezesa zarządu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, co uniemożliwia ocenę jej rzeczywistej sytuacji finansowej.Stan faktyczny
Skarżąca D. M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie dotyczącej zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym. W uzasadnieniu podała trudną sytuację finansową firmy i rodziny. Zobowiązana do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, przedstawiła częściowe dane dotyczące dochodów i wydatków. Sąd uznał, że oświadczenie jest niewystarczające i budzi wątpliwości, a skarżąca zataił fakt sprawowania funkcji wiceprezesa zarządu w spółce z o.o.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 25 września 2009r. wniosku D. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi "A" spółka cywilna w Cz. A. H., D. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc grudzień 2003 roku; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ S. Michalski
Skarżąca D. M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zażądała zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata) w sprawie, w której jako wspólnik "A" spółka cywilna w Cz. (udział 50%, k.18 akt sądowych) została zobowiązana, solidarnie z A. H., do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 15.489,00zł.
W uzasadnieniu wniosku podała, że z powodu złej sytuacji finansowej prowadzonej przez nią firmy nie stać jej na uiszczenie kosztów sądowych oraz poniesienie wynagrodzenie fachowego pełnomocnika.
Wyjaśniła, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i trzema synami w wieku 27, 18 i 16 lat. Miesięczny dochód rodziny określiła na kwotę 2.700,00zł. Oświadczyła, że wykonywana przez nią działalność gospodarcza nie przynosi dochodu. Jej mąż czerpie dochody z wynagrodzenia za pracę (2.200,00zł brutto miesięcznie), a najstarszy syn pobiera rentę socjalną (500,00zł netto miesięcznie). Pozostali dwaj synowie są w wieku szkolnym i nie posiadają własnych dochodów.
Skarżąca oświadczyła również, że nie posiada: oszczędności, wartościowych przedmiotów oraz nieruchomości. Wyjaśniła, że wraz z rodziną zamieszkuje w budynku należącym do córki, a jej najstarszy syn posiada samochód osobowy marki Peugeot 306 wyprodukowany w 1996 roku.
Pismem z dnia 07 sierpnia 2009 roku (k.43) Wnioskodawczyni została zobowiązana do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, poprzez:
- udokumentowanie średnich miesięcznych wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego,
- przedłożenie spisu przedmiotów wartościowych powyżej 3000 euro pozostających w dyspozycji Skarżącej lub domowników na podstawie umów dzierżawy, najmu lub leasingu,
- przedłożenie wyciągów bankowych dokumentującymi operacje finansowe dokonywane na rachunkach bankowych Skarżącej lub rachunkach bankowych domowników za okres od dnia 01 kwietnia 2009r.,
- przedłożenia odpisów zeznań podatkowych, w tym zeznań podatkowych domowników, za ostatnie dwa lata kalendarzowe,
- udokumentowanie wysokości przychodu osiągniętego od początku 2009 roku.
W uzupełnieniu oświadczenia majątkowego Skarżąca podała, że miesięczne koszty utrzymania jej rodziny wynoszą ogółem 1.037,00zł (energia elektryczna, abonament telefoniczny, telewizja, gaz oraz woda).
Według treści przedłożonych zeznań podatkowych (PIT-36 oraz PIT/B) Wnioskodawczyni w roku 2007 składał zeznanie podatkowe wspólnie z mężem. Ich wspólny przychód wyniósł wówczas 238.638,66zł. W 2008 roku Skarżąca składała zeznanie podatkowe indywidualnie, w którym wykazała przychód w wysokości 5.209,94zł.
Z kserokopii podatkowej księgi przychodów i rozchodów prowadzonej dla spółki cywilnej wynika, że przychód z tej działalności do końca czerwca 2009 roku wyniósł 126.074,10zł. Koszty jego uzyskania za wskazany okres zamknęły się kwotą 16.929,17zł. Natomiast kwotę 78.050,00zł Skarżący wydatkowali na zakup towarów handlowych i materiałów.
W pozostałej części zobowiązanie do uzupełnienia oświadczenia majątkowego pozostało niewykonane.
Wniosek D. M. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem nie wykazała ona, że bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i członków rodziny nie jest w stanie uiścić kosztów postępowania związanych z rozpoznaniem wniesionej skargi - art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.).
Oświadczenie majątkowe Skarżącej, mimo wyczerpania procedury z art. 255 p.p.s.a., budzi wątpliwości i jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych Wnioskodawczyni.
Skarżąca, jako osoba ubiegająca się o prawo pomocy, uchybiła obowiązkowi uzupełnienia oświadczenia majątkowego w zakresie: udokumentowania wysokości kosztów utrzymania koniecznego, przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych, w tym rachunków bankowych domowników, wykazania przedmiotów wartościowych pozostających w dyspozycji Wnioskodawczyni i domowników oraz udokumentowania wysokości dochodów domowników.
Skoro Wnioskodawczyni nie wykonał skierowanego do niej wezwania, to przyjąć należało, że nie wykazała warunków dla objęcia jej dobrodziejstwem prawa pomocy (porównaj postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 roku, sygn. akt I GZ 147/08, teza 1, Lex nr 479137). Oceniając czy Skarżąca dysponuje środkami pieniężnymi na pokrycie wpisu sądowego należy wziąć pod uwagę możliwości zarobkowe członków rodziny, z którymi prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe (porównaj postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2008 roku, sygn. akt I FZ 210/08, Lex nr 478983).
Podkreślić przy tym należy, że średni przychód przypadający na Skarżącą z działalności gospodarczej prowadzonej w formie spółki cywilnej za okres sześciu miesięcy 2009 roku wynosi około 10.500,00zł, co przeczy oświadczeniu złożonemu na formularzu wniosku o prawo pomocy, że wykonywana działalności gospodarcza nie przynosi dochodów.
Ponadto oświadczenie majątkowe Wnioskodawczyni jest niepełne w świetle treści wydruku z internetowej bazy Krajowego Rejestru Sądowego.
Według informacji widniejących w tej bazie (wydruk wpisu dokonanego pod numerem KRS ...) D. M., na dzień 15 września 2009 roku, zajmuje stanowisko wiceprezesa zarządu "B" Sp. z o.o. z siedzibą przy ul. [...] nr [...] w Cz. Spółka została wpisana do rejestru w dniu 05 lutego 2009 roku.
Skarżąca pominęła fakt sprawowania funkcji wiceprezesa zarządu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Tymczasem fakt utworzenia takiego podmiotu, wyposażenie go w majątek, posiadanie w nim udziałów przez Wnioskodawczynię lub jej domowników, a także czerpanie dochodu z tytułu sprawowanej funkcji są bezwątpienia okolicznościami istotnymi z punktu widzenia zasadności wniosku o prawo pomocy.
Wyjaśnić należy, że postawa strony, która wybiórczo przedstawia swoją sytuację majątkową, uniemożliwia uzyskanie pewności, co do jej rzeczywistej sytuacji finansowej (porównaj postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 roku, sygn. akt I FZ 287/08, Lex nr 494242). W konsekwencji, bez względu na wysokość wpisu od skargi, a także bez względu na wysokość kosztów postępowania w sprawie ze skargi zarejestrowanej pod sygn. akt III SA/Po 429/09, nie można przyjąć, że obowiązek uiszczenia kosztów postępowania spowoduje zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/ S. Michalski
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło