III SA/Po 429/09

PostanowienieWSA w Poznaniu2009-09-25

Skład orzekający: Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może zostać uwzględniony, gdy strona skarżąca nie wykazała w sposób wyczerpujący swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej, a przedstawione dane budzą wątpliwości co do rzeczywistego stanu finansowego?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i członków rodziny nie jest w stanie uiścić kosztów postępowania. Oświadczenie majątkowe było niepełne i budziło wątpliwości, a strona nie wykonała wezwania do jego uzupełnienia w istotnych zakresach, co uniemożliwia ocenę jej rzeczywistej sytuacji finansowej.
Stan faktyczny
Skarżący A. H. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie dotyczącej zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym. Skarżący podał, że jego miesięczny dochód z działalności gospodarczej wynosi 1.200,00 zł netto, a jego córka zarabia 1.250,00 zł netto. Wskazał, że posiada nieruchomości, które zostały zajęte w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, m.in. o udokumentowanie wydatków, spis przedmiotów wartościowych, wyciągi z rachunków bankowych oraz zeznania podatkowe. Skarżący uzupełnił oświadczenie o koszty utrzymania, ale nie wykonał pozostałych wezwań. Przedłożone zeznania podatkowe wykazały znacznie wyższe dochody skarżącego z lat 2007-2008, a także fakt prowadzenia drugiej działalności gospodarczej i sprawowania funkcji prezesa zarządu spółki z o.o.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 25 września 2009r. wniosku A. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi "A" spółka cywilna w Cz. A. H., D. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiące od stycznia do grudnia 2004 roku; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ S. Michalski Skarżący A. H. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zażądał zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata) w sprawie, w której jako wspólnik "A" spółka cywilna w Cz. (udział 50%, k.18 akt sądowych) został zobowiązany, solidarnie z D. M., do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 15.233,00zł. W uzasadnieniu wniosku podał, że sytuacja finansowa jego rodziny nie pozwala na uiszczenie kosztów sądowych oraz opłacenie wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Wyjaśnił, że prowadzi działalność gospodarczą, która przynosi dochód w wysokości 1.200,00zł netto miesięcznie. Oświadczył także, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z nim pełnoletnia córka, która uzyskuje dochody z umowy o pracę (1.250,00zł netto miesięcznie). Wnioskodawca jest właścicielem trzech nieruchomości: domu o pow. 320mkw., działki przemysłowo-rolniczej o pow. 71 tys. mkw. oraz działki o pow. około 50 tys. mkw. Według oświadczenia wskazane nieruchomości zostały zajęte w postępowaniu egzekucyjnym. Wnioskodawca posiada również lokatorskie prawo do lokalu spółdzielczego (pow. 52mkw). Pismem z dnia 07 sierpnia 2009 roku (k.42) Skarżący został zobowiązany do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, poprzez: - udokumentowanie średnich miesięcznych wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, - przedłożenie spisu przedmiotów wartościowych powyżej 3000 euro pozostających w dyspozycji Skarżącego lub jego córki na podstawie umów dzierżawy, najmu lub leasingu, - przedłożenie spisu rachunków bankowych należących do Skarżącego i jego córki wraz z wyciągami dokumentującymi operacje finansowe dokonywane w okresie od dnia 01 kwietnia 2009r., - przedłożenie odpisów zeznań podatkowych, w tym zeznań podatkowych domowników, za ostatnie dwa lata kalendarzowe, - udokumentowanie wysokości przychodu osiągniętego od początku 2009 roku. W uzupełnieniu oświadczenia majątkowego Skarżący podał, że jego miesięczne koszty utrzymania wynoszą ogółem 2.443,00zł (energia elektryczna telefon, abonament za usługi internetowe, czynsz, kredyt mieszkaniowy, telewizja, gaz oraz zakup wyżywienia, środków sanitarnych i odzieży). Według treści zeznań podatkowych (PIT-36 oraz PIT/B) w latach 2007-2008 Wnioskodawca składał zeznanie podatkowe wspólnie z małżonką A. H. Ich wspólny dochód wyniósł odpowiednio 944.888,22zł w 2007 roku oraz 478.311,03zł w 2008 roku. Z przedłożonych zeznań wynika, że Wnioskodawca pod tym samym adresem wykonuje różne działalności gospodarcze: działalność usługowo-handlową (REGON ...) oraz działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej (REGON ...). Z kserokopii podatkowej księgi przychodów i rozchodów prowadzonej dla spółki cywilnej wynika, że przychód z tej działalności do końca czerwca 2009 roku wyniósł 126.074,10zł. Koszty jego uzyskania za wskazany okres zamknęły się kwotą 16.929,17zł. Natomiast kwotę 78.050,00zł Skarżący wydatkowali na zakup towarów handlowych i materiałów. W pozostałej części zobowiązanie do uzupełnienia oświadczenia majątkowego pozostało niewykonane. Wniosek A. H. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem nie wykazał on, że bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i członków rodziny nie jest w stanie uiścić kosztów postępowania związanych z rozpoznaniem wniesionej skargi - art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.). Oświadczenie majątkowe Skarżącego, mimo wyczerpania procedury z art. 255 p.p.s.a., budzi wątpliwości i jest niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych, czy stanu rodzinnego. Skarżący, jako osoba ubiegająca się o prawo pomocy, uchybił obowiązkowi uzupełnienia oświadczenia majątkowego w zakresie: udokumentowania wysokości kosztów utrzymania koniecznego, przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych Wnioskodawcy i domowników, wykazania przedmiotów wartościowych pozostających w dyspozycji Wnioskodawcy i domowników oraz udokumentowania wysokości dochodów domowników. Skoro Wnioskodawca nie wykonał skierowanego do niego wezwania, to przyjąć należało, że nie wykazał warunków dla objęcia go dobrodziejstwem prawa pomocy (porównaj postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 roku, sygn. akt I GZ 147/08, teza 1, Lex nr 479137). Podkreślić przy tym należy, że średni przychód przypadający na Skarżącego tylko z działalności gospodarczej prowadzonej w formie spółki cywilnej za okres sześciu miesięcy 2009 roku wyniósł około 10.500,00zł, co znacznie przewyższa dochody deklarowane we wniosku o prawo pomocy (1.200,00zł). Oświadczenie majątkowe Wnioskodawcy jest niepełne w świetle treści przedłożonych zeznań podatkowych oraz treści wydruku z internetowej bazy Krajowego Rejestru Sądowego. Poza działalnością gospodarczą w formie spółki cywilnej, Wnioskodawca prowadzi także drugą działalność gospodarczą. Osiągane z niej przychody znacznie przekraczają dochody przypadające Wnioskodawcy ze spółki cywilnej. Wyniosły one 706.249,56zł w roku 2007 (przychód przypadający Skarżącemu ze spółki cywilnej w tym roku to 238.638,66zł) oraz 467.878,66zł w 2008 roku (przychód Skarżącego ze spółki cywilnej w tym roku wyniósł 5.209,94zł). Przedłożone zeznania podatkowe sugerują również, że oświadczenie Wnioskodawcy jest niepełne, co do jego stanu rodzinnego, albowiem wspólne rozliczanie podatkowe małżonków uzależnione jest od pozostawania w ustroju wspólności majątkowej. Według informacji widniejących w internetowej bazie Krajowego Rejestru Sądowego (wydruk wpisu dokonanego pod numerem KRS ...) A. H., na dzień 15 września 2009 roku, zajmuje stanowisko prezesa zarządu "B" Sp. z o.o. z siedzibą przy ul. [...] nr [...] w Cz. Spółka została wpisana do rejestru w dniu 05 lutego 2009 roku. Skarżący pominął fakt sprawowania funkcji prezesa zarządu w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Tymczasem fakt utworzenia takiego podmiotu, wyposażenie go w majątek, posiadanie w nim udziałów przez Wnioskodawcę lub jego domowników, a także czerpanie dochodu z tytułu sprawowanej funkcji są bezwątpienia okolicznościami istotnymi z punktu widzenia zasadności wniosku o prawo pomocy. Wyjaśnić należy, że postawa strony, która wybiórczo przedstawia swoją sytuację majątkową, uniemożliwia uzyskanie pewności, co do jej rzeczywistej sytuacji finansowej (porównaj postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 roku, sygn. akt I FZ 287/08, Lex nr 494242). W konsekwencji, bez względu na wysokość wpisu od skargi, a także bez względu na wysokość kosztów postępowania w sprawie ze skargi zarejestrowanej pod sygn. akt III SA/Po 428/09, nie można przyjąć, że obowiązek uiszczenia kosztów postępowania spowoduje zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ S. Michalski

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło