III SA/Po 433/22

Dnia 28 października 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 października 2022 roku sprawy ze skargi R.K. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 31 marca 2022 roku nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Nadzoru Wodnego w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 3 lutego 2022 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącego kwotę 300,- (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. W dniu 8 grudnia 2021 r. R.K. dokonał zgłoszenia wodnoprawnego likwidacji stawu, który nie jest napełniany w ramach usług wodnych, ale wyłącznie wodami opadowymi lub roztopowymi lub wodami gruntowymi, o powierzchni 700 m² i głębokości do 2 m od naturalnej powierzchni terenu o zasięgu oddziaływania niewykraczającym poza granice terenu, którego jest właścicielem, tj. działki ew. nr [...], obręb [...] W. w K. Pismem z 4 stycznia 2022 r. organ wezwał skarżącego do uzupełnienia w terminie 14 dni zgłoszenia w zakresie przedstawienia sposobu przeprowadzenia analizy wraz z pozyskanymi materiałami, która posłużyła do określenia zakresu oddziaływania planowanej inwestycji, przedłożonego w załączonej do zgłoszenia dokumentacji. Pismo to doręczono stronie 5 stycznia 2022 r. W dniu 12 stycznia 2022 r. skarżący uzupełnił zgłoszenie. Decyzją z 3 lutego 2022 r. Kierownik Nadzoru Wodnego w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie orzekł o wniesieniu sprzeciwu od przedmiotowego zgłoszenia. W uzasadnieniu wskazano, że jeszcze przed dokonaniem zgłoszenia staw został zasypany, a zgłoszenie winno być dokonane przed jego likwidacją (art. 423 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne; Dz. U. z 2021 r., poz. 2233 ze zm., dalej: "P.w."). W takiej sytuacji przyjęcie zgłoszenia naruszałoby powołany przepis, stąd na podstawie art. 423 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 396 ust. 1 pkt 8 P.w. organ wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszenia. Nadmieniono także, że w uzupełnieniu zgłoszenia z 12 stycznia 2022 r. skarżący zmienił zasięg oddziaływania stawu w stosunku do zasięgu wskazanego w zgłoszeniu, pomniejszając go do 1 380 m². R.K. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Decyzją z 31 marca 2022 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735), dalej: "K.p.a.", orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w przedmiotowej sprawie złożono kompletne zgłoszenie, co pozwoliło zainicjować wszczęcie postępowania w sprawie. Zgodnie z art. 423 ust. 1 P.w. zgłoszenia wodnoprawnego należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia wykonywania czynności, robót lub urządzeń wodnych. Natomiast art. 423 ust. 5 P.w. stanowi, że organ właściwy w sprawach zgłoszeń wodnoprawnych wnosi sprzeciw, jeżeli wykonywanie czynności, robót lub urządzeń wodnych, a także korzystanie z wód narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7, nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 8, lub narusza interesy osób trzecich, w tym właściciela wód. Zgłoszenie wodnoprawne złożono 8 grudnia 2021 r., natomiast zasypanie stawu nastąpiło przed tym terminem, co potwierdzają dokumenty załączone do odwołania: pismo z 17 grudnia 2021 r. A.S., który oświadczył, że jako ówczesny dzierżawca zasypał przedmiotowy staw, a także protokół z 7 września 2021 r. PiNB w K., z którego również wynika, że staw zlikwidowano. Organ podniósł, że likwidacja stawu przed dokonaniem zgłoszenia skutkuje wniesieniem sprzeciwu na podstawie art. 423 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 396 ust. 1 pkt 8 P.w., jako że wykonanie robót przed dokonaniem zgłoszenia narusza art. 423 ust. 1 P.w., zgodnie z którym zgłoszenia wodnoprawnego należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia wykonywania czynności, robót lub urządzeń wodnych. Zdaniem organu podnoszona przez stronę kwestia zasypania stawu przez poprzedniego właściciela nie ma tutaj kluczowego znaczenia. Kluczowe jest samo zasypanie stawu bez wymaganego prawem uprzedniego zgłoszenia wodnoprawnego. R.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucił naruszenie: 1.art. 423 ust. 1 P.w. przez jego błędne zastosowanie; 2.art. 423 ust. 5 pkt 2 P.w. przez jego bezpodstawne zastosowanie; 3.art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a. przez niedostateczne uzasadnienie decyzji, a tym samym niewyjaśnienie dlaczego zastosowano art. 423 ust. 5 pkt 2 P.w. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej: "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w granicach danej sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne; Dz. U. z 2021 r., poz. 2233 ze zm., dalej: "P.w." Staw jest, zgodnie z art. 16 pkt 65 lit. c P.w., urządzeniem wodnym. Stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 4 P.w. przepisy P.w. dotyczące wykonania urządzeń wodnych stosuje się odpowiednio do likwidacji tych urządzeń. A zatem zasadnie uznano, że na likwidację stawu wymagane jest zgłoszenie wodnoprawne (art. 394 ust. 1 pkt 9 P.w.). Do wykonywania czynności lub robót podlegających obowiązkowi zgłoszenia wodnoprawnego można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia organ właściwy w sprawach zgłoszeń wodnoprawnych nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu (art. 423 ust. 2 P.w.). W kontrolowanej sprawie zgłoszenie doręczono organowi 8 grudnia 2021 r., stąd 30 dni od tego zdarzenia upłynęło 7 stycznia 2022 r. (piątek). Niemniej jednak, w przypadku konieczności uzupełnienia zgłoszenia wodnoprawnego organ właściwy w sprawach zgłoszeń wodnoprawnych nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów lub informacji, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw, w drodze decyzji (art. 423 ust. 4 P.w.). Nałożenie obowiązku, o którym mowa w art. 423 ust. 4 P.w., przerywa bieg 30-dniowego terminu, o którym mowa w ust. 2 (art. 423 ust. 7 P.w.). Organ nałożył na skarżącego obowiązek uzupełnienia zgłoszenia w terminie 14 dni pismem z 4 stycznia 2022 r., doręczonym skarżącemu 5 stycznia 2022 r. Uznać zatem należy, że bieg 30-dniowego terminu do wniesienia sprzeciwu zaczął bieg 9 grudnia 2021 r. (następnego dnia po dokonaniu zgłoszenia), a uległ przerwaniu od 6 stycznia 2022 r. (następnego dnia po doręczeniu skarżącemu pisma z 4 stycznia 2022 r.). W związku z doręczeniem organowi 12 stycznia 2022 r. odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia zgłoszenia termin do wniesienia sprzeciwu zaczął dalszy bieg 13 stycznia 2022 r. i - w związku z tym, że uprzednio jego bieg objął okres od 9 grudnia 2021 r. do 5 stycznia 2022 r. (czyli 28 dni) - zakończył bieg po dwóch dniach, czyli 14 stycznia 2022 r. To był ostatni dzień na wniesienie sprzeciwu przez organ. Tymczasem organ wniósł sprzeciw dopiero 3 lutego 2022 r. orzekając w decyzji w tym przedmiocie, czyli z uchybieniem wskazanego terminu. Jak wskazano zaś w wyroku o sygn. akt III OSK 2186/22 (dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) termin określony w art. 423 ust. 2 P.w. jest terminem prawa materialnego, gdyż po jego upływie następuje ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego. Jego upływ powoduje trwałą niemożność podjęcia przez organ czynności z terminem powiązanej. W żadnych okolicznościach nie można ich ani przywrócić, ani przedłużyć ich trwania. Termin materialny jest okresem, w którym organ dysponuje kompetencją do ukształtowania stosunku materialnoprawnego. Dla jednostki pełni zaś funkcję gwarancyjną, że zastosowanie przepisów prawa materialnego sumptem własnej woli jednostki i nabycie określonego uprawnienia nie zostanie zakwestionowane przez organ po upływie tego okresu. Tak ukształtowana norma indywidualno-konkretna posiada specjalną trwałość, która wymyka się mechanizmom zapisanym w treści przepisów art. 57-60 K.p.a. Organy obu instancji naruszyły zatem art. 423 ust. 2 P.w., co miało wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego Sąd uchylił decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I. sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zapadło w pkt II. sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się kwota 300 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi.