III SA/Po 434/17
PostanowienieWSA w Poznaniu2017-12-12
Skład orzekający: Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, gdy strona została już częściowo zwolniona od tych kosztów, podlega umorzeniu z uwagi na brak interesu prawnego?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ strona skarżąca została już wcześniej zwolniona od tych kosztów, co oznacza brak interesu prawnego w ponownym uzyskiwaniu takiego samego prawa. Jednocześnie, sąd uwzględnił wniosek o ustanowienie radcy prawnego, uznając, że sytuacja materialna strony uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia pełnomocnika.Stan faktyczny
Wnioskodawca W. N. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR. Wcześniej, postanowieniem z dnia 6 czerwca 2017 roku, W. N. został już zwolniony od kosztów sądowych. Wnioskodawca wykazał trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody z działalności gospodarczej i brak majątku.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla W. N. radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 grudnia 2017 roku Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi W. N. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia 1. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla W. N. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P.
Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2017 roku starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zwolnił W. N. od kosztów sądowych.
Pismem z dnia 2 listopada 2017 roku W. N. wniósł o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, a na wezwanie sądu przedłożył wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.
W uzasadnieniu wniosku oświadczył, że jedynym jego źródłem dochodu jest działalność gospodarcza w formie doradztwa, z której uzyskuje [...] zł miesięcznie. Skarżący podał, że nie posiada żadnych akcji, udziałów, obligacji, jak również żadnych wartościowych ruchomości, jak np. samochód. Wnioskodawca wyjaśnił, że miesięczny dochód wydatkowany jest w całości na: podatki i opłaty, telefon, środki czystości, odzież, wyżywienie i lekarstwa oraz utrzymanie domu. Skarżący oświadczył, że jest osobą samotną. Wnioskodawca posiada dom o pow. [...] m² oraz działkę o pow. [...] ha w R. (gmina [...]), ale nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000,00 zł.
Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. tj. z 2017 roku, poz. 1369), dalej jako "P.p.s.a.", nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa.
W przypadku złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy (obejmującego częściowe zwolnienie od kosztów sądowych) należy uwzględnić, że w świetle przytoczonego przepisu skarżący pozostaje zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na mocy postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 6 czerwca 2017 roku. Strona nie ma zatem interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy w tym zakresie. Nie ciąży bowiem na niej obowiązek poniesienia kosztów sądowych. W tej sytuacji prowadzenie postępowania w zakresie przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne i podlega ono umorzeniu w myśl art. 249a P.p.s.a.
Stosownie do treści art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Biorąc pod uwagę, że skarżącemu przyznano już prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych do rozpoznania wniosku o ustanowienie pełnomocnika znajdują zastosowanie przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy wykaże ona, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z informacji zgromadzonych w sprawie wynika, że wnioskodawca utrzymuje się z miesięcznych dochodów w wysokości nie przekraczającej [...] zł, które w całości przeznaczane są na koszty bieżącego utrzymania oraz leczenia. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku ruchomego, ani zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, przedmiotów wartościowych), z których mógłby pokryć koszty wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Sytuacja materialna wnioskodawcy umożliwia zatem stwierdzenie, że jego możliwości finansowe nie pozwalają na poniesienie przez niego jakichkolwiek kosztów postępowania. Za uzasadniony należy zatem uznać jego wniosek o ustanowienie radcy prawnego.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w związku z a art. 239 § 1 pkt 4, art. 249a, art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło