III SA/Po 435/21
WyrokWSA w Poznaniu2021-12-01
Skład orzekający: Mirella Ławniczak, Marek Sachajko, Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił obowiązek poniesienia przez stronę kosztów udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej, nie rozważając przy tym możliwości zastosowania przepisu o usprawiedliwionym błędnym przekonaniu o posiadaniu prawa do świadczeń?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji naruszył przepisy postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a.), ponieważ nie rozważył możliwości odstąpienia od obciążenia strony kosztami świadczeń na podstawie art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Organ nie wyjaśnił wystarczająco stanu faktycznego ani nie pouczył strony o możliwości powołania się na ten przepis, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Organ ustalił stronie obowiązek poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w określonym okresie, wskazując na brak prawa do tych świadczeń w wyniku niezgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego. Strona skarżąca twierdziła, że była objęta ubezpieczeniem jako członek rodziny. Organ prowadził postępowanie, informując stronę o możliwości dopełnienia obowiązku ubezpieczeniowego i o prawie do czynnego udziału w postępowaniu, jednak korespondencja była zwracana z adnotacją "Nie podjęto w terminie". Strona nie skorzystała z prawa do wypowiedzenia się co do zebranych materiałów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 1 grudnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Marek Sachajko (spr.) Asesor WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2021 roku sprawy ze skargi V. B. na decyzję Prezesa [...] w [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia obowiązku poniesienia kosztów udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej uchyla zaskarżoną decyzję
Decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. Prezes [...] na podstawie art. 50 ust. 16 i ust. 19 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1398 ze zm., zwanej dalej "u.ś.o.z."), art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia funkcjonowania ochrony zdrowia w związku z epidemią COVID -19 oraz po jej ustaniu (Dz. U. poz. 1493) oraz art. 104 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256), zwanej dalej "k.p.a. ", ustalił obowiązek poniesienia przez V. B. (zwanego dalej: stroną, skarżącym) kosztów udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej w wysokości [...] zł kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w dniach [...].12.2015 r. do [...].12.2015 r. w Wielospecjalistycznym Szpitalu Miejskim im. [...] przy [...], Oddział Chirurgii Ogólnej i Obrażeń Wielonarządowych, a to w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. W przypadku nieterminowego wykonania ww. obowiązku naliczone zostaną odsetki ustawowe za opóźnienie poczynając od dnia, w którym upłynął termin płatności tejże należności. Niezapłacona kwota wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne:
W dniu [...] września 2020 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne mające na celu wydanie decyzji administracyjnej ustalającej obowiązek poniesienia przez V. B. kosztów świadczeń opieki zdrowotnej. Wraz z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania administracyjnego Strona została poinformowana, iż z danych znajdujących się w posiadaniu Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia wynika, że w okresie: od dnia [...] maja 2015 r. do [...] stycznia 2016 r.:
- nie była zgłoszona do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego (np. z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, umowy zlecenia, zgłoszenia jako członek rodziny osoby ubezpieczonej, statusu osoby bezrobotnej zarejestrowanej w Urzędzie Pracy). Zgłoszenie strony jako członka rodziny I. B. dokonane w dniu [...] stycznia 2015 r. wygasło z mocy prawa w związku z uzyskaniem przez stronę własnego tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od dnia [...] maja 2015 r. do [...] maja 2015 r.
-nie podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu zdrowotnemu w Narodowym Funduszu Zdrowia w myśl art. 68 ustawy;
-nie posiadała prawa do świadczeń opieki zdrowotnej po wygaśnięciu tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego na podstawie art. 67 ust. 5-7 oraz art. 72 ust. 2 ustawy (np. w związku z pobieraniem zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia, w okresie postępowania o przyznanie renty/emerytury);
- nie została wydana decyzja z art. 54 ustawy przyznająca prawo do świadczeń finansowanych z budżetu (decyzje wydaje prezydent/burmistrz/wójt gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszka, OPS/MOPS);
-nie miała zarejestrowanego formularza uprawniającego do świadczeń opieki zdrowotnej w Polsce na koszt instytucji ubezpieczeniowych krajów UE/EFTA na podstawie przepisów o koordynacji zawartych rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE. L. 2004 Nr 166 poz. 1 z późn. zm.);
- korzystając ze świadczeń złożyła oświadczenia o posiadanym prawie do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, pomimo, iż uprawnień takich nie posiadała.
W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia [...] września 2020 r. przedstawiono stronie tabelę zawierającą poniesione przez WOW NFZ na jej rzecz koszty świadczeń opieki zdrowotnej. Ponadto, wezwano stronę do przedłożenia dokumentów poświadczających jej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej w okresie objętym postępowaniem oraz do ustosunkowania się co do zebranych dowodów, jak również poinformowano Stronę o przysługującym jej prawie do wypowiedzenia się zgodnie z dyspozycją art. 10 § 1 k.p.a. Jednocześnie wskazano stronie, iż posiada ona możliwość dopełnienia obowiązku określonego w art. 67 ust. 1 i 3 ustawy zgodnie z art. 50 ust. 18a ww. ustawy, w terminie 30 dni od dnia otrzymania niniejszego zawiadomienia.
Korespondencja skierowana do strony na adres: ul. [...] [...] [...] została zwrócona do [...] NFZ z adnotacją "Nie podjęto w terminie". Powyższy adres został potwierdzony w rejestrze PESEL jako adres stałego pobytu strony.
Strona pismem z dnia [...] listopada 2020 r. została poinformowana, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego zostało skierowane do niej w dniu [...] września 2020 r. na adres zamieszkania będący jednocześnie adresem zameldowania: ul. [...] [...] [...] i korespondencja ta została zwrócona do WOW NFZ z adnotacją "Nie podjęto w terminie". Jako, że powyższy adres został potwierdzony w rejestrze PESEL jako adres będący aktualnym adresem pobytu strony, stąd zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia [...] września 2020 r. zostało uznane za doręczone w dniu [...] października 2020 r. Strona została poinformowana, że w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wskazał brakujący okres ubezpieczenia od dnia [...] maja 2015 r. do [...] stycznia 2016 r. Korespondencja została doręczona w dniu [...] listopada 2020 r. Strona nie odpowiedziała na kierowaną do niej korespondencję.
W piśmie wysłanym w dniu [...] listopada 2020 r. dotyczącym zakończenia postępowania Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia zawiadomił stronę, że został zebrany materiał dowodowy niezbędny do wydania decyzji. W powyższym piśmie strona została ponownie poinformowana, że zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. posiada prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w szczególności poprzez zgłaszanie nowych dowodów, wniosków bądź zastrzeżeń, a przed wydaniem decyzji możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań oraz, że postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia obowiązku poniesienia kosztów udzielonych stronie świadczeń opieki zdrowotnej zostanie zakończone wydaniem decyzji administracyjnej do dnia [...] grudnia 2020 r. Korespondencja została zwrócona do WOW NFZ z adnotacją "Nie podjęto w terminie ".
Pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. strona została poinformowana, iż postępowanie administracyjne zostanie zakończone wydaniem decyzji do dnia [...] stycznia 2021 r. w związku z brakiem informacji o skutecznym doręczeniu jej pisma z dnia [...] listopada 2020 r.
Strona nie skorzystała z prawa do wypowiedzenia się co do zebranych materiałów, jak również nie przekazała innych dokumentów mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie.
Dnia [...] stycznia 2021 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wydał ww. decyzję. W jej uzasadnieniu organ wskazał, że według informacji zgromadzonych w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych na dzień sporządzenia ww. decyzji, brak było informacji o dopełnieniu obowiązku zgłoszenia strony do ubezpieczenia zdrowotnego, wynikających z art. 67 ust. 1 i 3 ustawy w dniach wskazanych w sentencji, które zostałoby dokonane w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego.
W myśl obowiązujących przepisów prawa, w tym zgodnie z art. 67 ust. 2 i 3 ustawy prawo do świadczeń opieki zdrowotnej powstaje po zgłoszeniu osoby do ubezpieczenia zdrowotnego, zarówno na podstawie obowiązkowego tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego, jak również na podstawie zgłoszenia z tytułu pozostawania członkiem rodziny osoby ubezpieczonej. Ponadto organ wskazał z jakich tytułów może przysługiwać prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Organ wskazał, że z akt sprawy oraz z danych zgromadzonych w ramach Centralnego Wykazu Ubezpieczonych wynika, że strona nie została skutecznie zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego przed skorzystaniem ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, których dotyczy niniejsza decyzja, jak również nie dopełniła obowiązku określonego w art. 67 ust. 1 i 3 ustawy, zgodnie z art. 50 ust. 18a powoływanej wyżej ustawy w przewidzianym do tego terminie 30 dni od dnia powiadomienia przez Fundusz o wszczęciu postępowania.
Ponadto strona nie posiadała prawa do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej na innej podstawie (m.in. nie pobierała zasiłku przyznanego na podstawie przepisów o ubezpieczeniu chorobowym lub wypadkowym, nie składała wniosku o przyznanie prawa do pobierania świadczenia emerytalno-rentowego, nie była uprawniona do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego).
Organ wskazał także, że strona nie zakwestionowała udzielonych jej na koszt Narodowego Funduszu Zdrowia świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa w sentencji niniejszej decyzji. W toku prowadzonego postępowania strona nie zajęła również stanowiska w sprawie oraz nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających jej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w przedmiotowym okresie.
Zdaniem organu nie zostały wyczerpane przesłanki powołane w art. 50 ust. 17 ustawy mogące stanowić podstawę do umorzenia postępowania, bowiem nie można uznać, że strona działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, iż posiadała prawo do powołanych w niniejszej sentencji świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w dniach ich udzielenia, gdyż zrezygnowała ona z czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, a zebrany materiał dowodowy nie wskazuje na zaistnienie takiej przesłanki.
W skardze kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący wskazywał, że był objęty ubezpieczeniem zdrowotnym jako członek rodziny. Jak twierdził skarżący potwierdzenie tej okoliczności uzyskała jego żona – I. B.. Na tę okoliczność skarżący załączył dokument - Zgłoszenie danych o członkach rodziny dla celów ubezpieczenie zdrowotnego z dnia [...] stycznia 2015 r. Skarżący wniósł o zaniechanie obciążania kosztami leczenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że skarżący nie kwestionował tego, że z przedmiotowych świadczeń zdrowotnych korzystał oraz że w toku prowadzonego postępowania nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających jego prawa do tych świadczeń w przedmiotowych okresach. Organ opisał zakres postępowania administracyjnego i stwierdził, że skarżący nie uczestniczył aktywnie w postępowaniu administracyjnym.
Organ podał, że nie zostały wyczerpane przesłanki z art. 50 ust. 17 ustawy mogące stanowić podstawę do umorzenia postępowania bowiem nie można uznać, że skarżący działał w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, iż posiada prawo do przedmiotowych świadczeń zdrowotnych z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w wymienionym w decyzji okresie albowiem zrezygnował z czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym a zebrany materiał dowodowy nie wskazuje na zaistnienie tej przesłanki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a." sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organ administracji naruszył przepisy postępowania, a mianowicie art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (według stanu na dzień zdarzenia i wydania decyzji Dz. U. z 2020 r. poz. 1398 ze zm., dalej: "u.ś.o.z."). Zgodnie z treścią art. 50 ust. 16 wymienionej ustawy, w przypadku gdy świadczenie opieki zdrowotnej zostało udzielone pomimo braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej w wyniku:
1) posługiwania się kartą ubezpieczenia zdrowotnego albo innym dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej przez osobę, która utraciła to prawo w okresie ważności karty albo innego dokumentu, albo
1a) potwierdzenia prawa do świadczeń w sposób określony w ust. 3 osób, o których mowa w art. 52 ust. 1, albo 2) złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 2a albo 6, - osoba, której udzielono świadczenia opieki zdrowotnej, jest obowiązana do uiszczenia kosztów tego świadczenia, z wyłączeniem osoby, której udzielono świadczenia, o którym mowa w art. 15 ust. 2 pkt 1. W myśl art. 50 ust. 17 u.ś.o.z., obowiązku, o którym mowa w ust. 16, nie stosuje się do osoby, która w chwili przedstawienia innego dokumentu potwierdzającego prawo do świadczeń opieki zdrowotnej albo złożenia oświadczenia o przysługującym jej prawie do świadczeń opieki zdrowotnej działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. Zgodnie z treścią art. 50 ust. 18 u.ś.o.z., koszty świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w przypadkach określonych w ust. 16, które Fundusz poniósł zgodnie z ust. 15, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Prezes Funduszu wydaje decyzję administracyjną ustalającą obowiązek poniesienia kosztów i ich wysokość oraz termin płatności. Do postępowania w sprawach o ustalenie poniesienia kosztów stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Od decyzji Prezesa Funduszu przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Stosownie do art. 50 ust. 18a wymienionej ustawy, przepisów ust. 16 i 18 nie stosuje się w przypadku dopełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 67 ust. 1 i 3, w terminie 30 dni od dnia udzielenia świadczenia albo 30 dni od dnia poinformowania przez Fundusz o wszczęciu postępowania, o którym mowa w ust. 18, jeżeli przyczyną braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej było niezgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego mimo podlegania takiemu zgłoszeniu.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja organu administracji ustalająca wobec V. B. obowiązek poniesienia kosztów udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej w łącznej wysokości [...] zł. Wskazać należy, że potwierdzenie uprawnień do korzystania ze świadczeń w ramach ubezpieczenia zdrowotnego odbywa się w drodze weryfikacji ubezpieczenia zdrowotnego na podstawie danych zgromadzonych w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych prowadzonym przez NFZ. Powyższy wykaz zawiera dane otrzymane przez Fundusz z ZUS i KRUS. Powinien być dołączony do akt sprawy administracyjnej i stanowić dowód w tym postępowaniu.
Z zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia [...] września 2020 r. zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że strona została zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego od dnia [...] stycznia 2015r. skarżący był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu pozostawania członkiem rodziny I. B.. Organ w ww. zawiadomieniu wskazał przy tym, że tytuł ten wygasł w dniu [...] maja 2015r. Jednakże brak jest jakiegokolwiek materiału dowodowego w aktach sprawy administracyjnej potwierdzającego powyższe okoliczności.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie została natomiast rozważona przez organ ewentualna możliwość odstąpienia od stosowania art. 50 ust. 16 u.ś.o.z. w oparciu o przepis art. 50 ust. 17 u.ś.o.z. Ten ostatni przepis przewiduje możliwość takiego odstąpienia, gdy osoba składająca oświadczenie działała w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie dokonał analizy tego przepisu z uwzględnieniem okoliczności sprawy.
W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że pojęcie "usprawiedliwione przekonanie", o którym mowa w art. 50 ust. 17 u.ś.o.z. obejmuje sytuacje, gdy brak prawa do świadczeń wynika z działania (zaniechania) innych podmiotów niż osoba składająca oświadczenie np. z przyczyn zawinionych przez płatnika składek bądź też innych osób, przy czym każdy przypadek należy traktować indywidualnie (por. wyroki NSA z 6 listopada 2019r. w spr. II GSKL 1788/18, 12 grudnia 2019r. w spr. II GSK 1001/19 i z 2 grudnia 2020r. w spr. II GSKL 997/20). Jak wynika z zebranego materiału dowodowego skarżący posiadał w różnych okresach różne tytuły do ubezpieczenia zdrowotnego, tj.: jako członek rodziny osoby ubezpieczonej oraz własnego ubezpieczenia zdrowotnego. W ocenie Sądu, skarżący w dacie składania oświadczeń o przysługującym mu prawie do świadczeń zdrowotnych mógł nie mieć rozeznania, co do faktu, iż jego prawo do ubezpieczenia jako członka rodziny osoby ubezpieczonej uległo z mocy prawa zamknięciu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, z uwagi na fakt uzyskania własnego niezależnego tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, jak również, iż w danym momencie można mieć tylko jeden tytuł ubezpieczenia, zaś każdy kolejny przerywa i zamyka tytuł wcześniejszy. Jest to w realiach tej konkretnej sprawy o tyle istotne, że podnoszona przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego, jak i w skardze argumentacja sprowadzała się do próby wykazania, że posiada on tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego, a zatem był i jest przekonany, że posiadał w spornych okresach ubezpieczenie zdrowotne. W ocenie Sądu, choć skarżący nie wskazał konkretnie art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach, to powoływał się w skardze właśnie na klauzulę działania przez niego w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu o posiadaniu prawa do świadczeń opieki zdrowotnej. Istotne w rozpatrywanej sprawie jest również to, iż skarżący - w okresach, w których nabywał i tracił tytuł do ubezpieczenia jako członek rodziny osoby ubezpieczonej, faktycznie nie mógł samodzielnie podejmować jakichkolwiek czynności formalnych odnoszących się do własnego ubezpieczenia zdrowotnego.
Organ tymczasem zupełnie pominął w decyzji szczegółową ocenę zasadności zastosowania instytucji uregulowanej w art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach. Celem ustalenia, czy skarżący w dacie składania spornych oświadczeń był w usprawiedliwionym przekonaniu, co do posiadania prawa do świadczeń zdrowotnych konieczne jest zatem dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, między innymi w oparciu o wyjaśnienia strony oraz osoby, która zgłosiła go do ubezpieczenia, czyli żony skarżącego - I. B., jak również zgromadzenia do akt sprawy materiałów dowodowych na ww. okoliczność. Organ powinien również pouczyć skarżącego o treści art. 50 ust.17 u.ś.o.z. umożliwiając mu tym samym wykazanie spełnienia przesłanek określonych w tym przepisie.
Reasumując Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. W ocenie Sądu nie została rozważona możliwość odstąpienia od stosowania art. 50 ust. 16 u.ś.o.z. w oparciu o przepis art. 15 ust. 17 ustawy. Nie wyjaśniono dokładnie sytuacji rodzinnej i osobistej skarżącego pod kątem spełnienia przesłanek określonych w tym ostatnim przepisie.
Podkreślić należy, że w aktach administracyjnych brak jest jakichkolwiek materiałów dowodowych, które mogłyby stanowić podstawę do oceny judykacyjnej dokonywanej przez WSA działania organu w będącym przedmiotem tej kontroli postępowaniu administracyjnym w przedmiocie ustalenia obowiązku poniesienia przez V. B. kosztów udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej (poza kwestiami bezspornymi w niniejszej sprawie, a mianowicie korzystania przez stronę z ww. terminach ze świadczeń opieki zdrowotnej).
Wydanie decyzji w świetle obecnie zgromadzonego materiału dowodowego jest przedwczesne. Naruszone zostały przepisy art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając to na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c) p.p.s.a., sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Przede wszystkim należy pouczyć skarżącego o treści art. 50 ust. 17 u.ś.o.z., umożliwiając mu wykazanie okoliczności określonych w tym przepisie. Po zebraniu całego materiału dowodowego należy dokonać wnikliwej jego analizy. Należy też wskazać, że skarżący powinien przejawić aktywność procesową poprzez składanie pism procesowych i dowodów mających na celu realizację ogólnych zasad postępowania administracyjnego i wydanie prawidłowego, zarówno z perspektywy prawa procesowego, jak i prawa materialnego, rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. strona posiada prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w szczególności poprzez zgłaszanie nowych dowodów, wniosków bądź zastrzeżeń, a przed wydaniem decyzji możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło