III SA/Po 436/21
WyrokWSA w Poznaniu2021-06-16
Skład orzekający: Szymon Widłak, Marzenna Kosewska, Marek Sachajko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Oddziału NFZ prawidłowo oddalił odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w szczególności w zakresie oceny kryteriów wyboru ofert, weryfikacji oferentów oraz możliwości zapoznania się z dokumentacją konkursową?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor NFZ prawidłowo oddalił odwołanie, ponieważ nie stwierdził naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania, które skutkowałoby koniecznością wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. W szczególności, sąd uznał za niezasadne zarzuty dotyczące nieprawidłowej oceny kryteriów wyboru ofert (w tym posiadania sali gimnastycznej), nieprawidłowej weryfikacji oferentów (w tym spółki R. Sp. z o.o. w zakresie adresu wykonywania świadczeń i ciągłości realizacji usług), braku możliwości zapoznania się z dokumentacją oraz nieprzeprowadzenia negocjacji ze wszystkimi oferentami.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. W. i Z. Ć. na decyzję Dyrektora Oddziału NFZ, która oddaliła ich odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie fizjoterapii ambulatoryjnej. Skarżący zarzucili naruszenie kryteriów wyboru ofert, posiadanie niewłaściwej sali gimnastycznej przez jednego z oferentów, nieprawdziwość danych w ofertach, brak transparentności postępowania oraz nieprzeprowadzenie negocjacji. Dyrektor NFZ oddalił odwołanie, uznając zarzuty za niezasadne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 16 czerwca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak (spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 czerwca 2021 roku sprawy ze skargi D. W., Z. Ć. na decyzję Dyrektora Oddziału NFZ z dnia [...] stycznia 2018r. nr [...] w przedmiocie oddalenia odwołania dotyczącego rozstrzygnięcia prowadzonego w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę
Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Dyrektor NFZ") decyzją z [...] stycznia 2018 r., nr [...], po rozstrzygnięciu sprawy z odwołań dotyczących rozstrzygnięcia z [...] stycznia 2018 r. postępowania nr [...] prowadzonego w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia na okres od [...] kwietnia 2018 r. do [...] marca 2023 r. umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju rehabilitacja lecznicza w zakresie fizjoterapia ambulatoryjna, na obszarze gmin [...], [...], [...], [...], oddalił w całości odwołanie D. W. i Z. Ć. prowadzących działalność leczniczą pod nazwą Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej [...] spółka cywilna [...].
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] października 2017 r Dyrektor NFZ, działając na podstawie art. 139 ust. 2 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1938 ze zm., dalej: "u.ś.o.z.") oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy (Dz. U. z 2014 r., poz. 1980 ze zm., dalej: "rozporządzenie w sprawie sposobu ogłaszania"), ogłosił powyższe postępowanie w trybie konkursu ofert. W dniu [...] stycznia 2018 r. nastąpiło rozstrzygnięcie tego postępowania. Jako podmioty, z którymi [...] Oddział Wojewódzki NFZ zawrze umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju rehabilitacja lecznicza w zakresie fizjoterapia ambulatoryjna wskazano oferentów: 1) F. Sp. z o.o., 2) I. spółka partnerska lekarzy, 3) R. spółka cywilna, 4) R. Sp. z o.o.
W dniu [...] stycznia 2018 r do [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ wpłynęło odwołanie strony. Oferent zarzucił organowi prowadzącemu postepowanie naruszenie art. 132 ust. 2 w zw. z art. 148 ust. 1 pkt 4 u.ś.o.z., polegające na naruszeniu kryteriów wyboru ofert, a mianowicie kryterium posiadania właściwej sali gimnastycznej i kryterium posiadania odrębnej aplikacji w odniesieniu do podmiotu R. Sp. z o.o. oraz w zakresie odrębnej aplikacji także w odniesieniu do podmiotu F. Sp. z o.o. Zarzucono także uniemożliwienie oferentowi zapoznania się z dokumentacją konkursową, nie przeprowadzenie negocjacji, nie wezwanie do uzupełnienia braków formalnych oferty podmiotu F. , M. spółka partnerska lekarzy oraz R. , nie odrzucenie oferty podmiotu R. , pomimo podania nieprawdziwych danych co do adresu wykonywanej działalności. Podniesiono również, że organ nie dokonał właściwej kontroli oferentów, nie wezwał o dostarczenie dokumentów ani nie weryfikował danych wskazanych w ofertach niektórych podmiotów, w tym także koincydencji z innymi podmiotami wykonującymi świadczenia z zakresu fizjoterapii ambulatoryjnej. Zakwestionowano okoliczności związane z przystąpieniem do negocjacji. W uzupełnieniu odwołania, już po zapoznaniu z dokumentacją konkursową, oferent podtrzymał dotychczasowe zarzuty, a ponadto zarzucił brak transparentności prowadzonego postępowania w postaci braku niektórych dokumentów, w tym protokołu oględzin oferenta R. oraz utajnienie części oferty tego podmiotu. Zarzucono zmianę harmonogramu czasu pracy fizjoterapeuty, przyjęcie oferty nie zawierającej ponumerowanych stron, zakwestionowano oświadczenie oferenta F. w zakresie transportu sanitarnego.
Po wniesieniu odwołań pismami z [...] stycznia 2018 r Dyrektor NFZ poinformował wszystkie strony postępowania o możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania odwoławczego oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a także o przysługującym prawie wglądu w akta sprawy.
Uzasadniając stanowisko o oddaleniu odwołania Dyrektor NFZ stwierdził, że stronie w pełni umożliwiono zapoznanie się z aktami sprawy, w pełni zrealizowano wobec odwołujących zapisy art. 135 u.ś.o.z., a przepis ten nie obliguje organu do udostępniania innych dokumentów niż z niego wynikających.
Odnośnie posiadania sali gimnastycznej organ ten wyjaśnił, że dokonano weryfikacji tego kryterium, jak również kryterium posiadania odrębnej aplikacji. Na pytanie ankietowe nr [...]. o posiadanie sali gimnastycznej stanowiącej odrębne pomieszczenie w miejscu udzielania świadczeń R. udzieliła odpowiedzi twierdzącej. Komisja konkursowa [...] listopada 2017 r. przeprowadziła weryfikację tego oferenta stwierdzając, że posiada salę gimnastyczną spełniającą wymagania rozporządzenia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej i w związku z tym R. otrzymała dodatkowe 3,00 pkt rankingujące, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1372 ze zm., dalej: "rozporządzenie w sprawie kryteriów wyboru ofert"). W tym samym dniu przeprowadzono weryfikację miejsca udzielania świadczeń F. . Obaj oferenci posiadają aplikację umożliwiającą bieżącą rejestrację świadczeniobiorców drogą elektroniczną spełniającą wymóg zapisany w rozporządzeniu w sprawie kryteriów wyboru ofert, za co otrzymali po 1,00 pkt. Wyjaśniono też, że poprzez niedopatrzenie podczas przygotowania kopii ofert przedłożono stronie zamiast załącznika do protokołu weryfikacji dokument roboczy komisji konkursowej.
Odnośnie nie odrzucenia oferty R. wyjaśniono, że oferent wykonywał w dacie składania ofert świadczenia z zakresu fizjoterapii ambulatoryjnej pod adresem wskazanym w ofercie, bowiem przedłożył do oferty oświadczenie z [...] listopada 2017 r., w którym wskazał, że złożył wniosek o zmianę błędnie przypisanej do działu fizjoterapii lokalizacji w systemie zarządzania obiegiem informacji (SZOI). W momencie składania oferty na świadczenia z zakresu fizjoterapii ambulatoryjnej ([...] listopada 2017 r.) wniosek ten był nadal na etapie rozpatrywania przez pracowników Oddziału Funduszu. Komisja konkursowa biorąc pod uwagę przede wszystkim zapisy z rejestru podmiotów prowadzących działalność leczniczą oraz wniosek o zmianę złożony w SZOI nie miała wątpliwości, że wskazane miejsce do udzielania świadczeń to ulica [...]. Dalej organ wyjaśnił, że zaciemnienie adresu miejsca udzielania świadczeń mogło być wynikiem pomyłki, która jednak nie miała wpływu na stan wiedzy odwołującego, jak i pozostałych stron postępowania.
Podkreślono też, że komisja konkursowa wzywała wszystkich oferentów, których oferty były rozpatrywane w tym postępowaniu do złożenia wyjaśnień w zakresie stwierdzonych wątpliwości. Zweryfikowano spełnienie zadeklarowanych warunków u wszystkich oferentów, którzy dotychczas nie realizowali umowy na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. W zakresie zarzutu nieprzeprowadzenia badania koincydencji, organ wyjaśnił że dwóch wskazanych przez odwołującego oferentów tj. R. i M. wskazało dwóch lekarzy specjalistów w dziedzinie fizjoterapii do realizacji świadczeń w wymiarze [...] etatu. Obaj oferenci za zadeklarowany warunek otrzymali po 17,00 pkt. W tym zakresie porównano harmonogramy pracy zawarte we wszystkich ofertach i wzywano oferentów do wyjaśnienia elementów spornych harmonogramu personelu. Po uzyskaniu wyjaśnień i dokonaniu zmian w harmonogramach przyjęto zmianę harmonogramu, ponieważ zmiana dotyczyła zadeklarowanego personelu i nie miała wpływu na całkowity czas pracy pracowni. Przyjęto także uzupełnienie oferty F. odnośnie umowy o wykonywaniu transportu sanitarnego i o poddanie się kontroli prowadzonej przez Oddział Funduszu na zasadach określonych w ustawie. Nastąpiło to wprawdzie już po dacie otwarcia ofert, ale nie jest to sprzeczne z obowiązującymi przepisami.
Komisja konkursowa przeprowadziła negocjacje z czterema oferentami, zostali oni wskazani do zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zadeklarowali lepsze warunki realizacji umowy, w związku z czym uzyskali większą liczbę punktów niż odwołujący. Wybór ten wyczerpał niemal całkowicie kwotę środków przeznaczonych przez zamawiającego na zakontraktowanie w tym postępowaniu, wyczerpał również maksymalną liczbę umów przewidzianych do zawarcia przez Oddział w tym postępowaniu. Strona dla obu wskazanych miejsc udzielania świadczeń uzyskała łącznie 37,48 pkt i zajęła 6 i 7 miejsce w rankingu końcowym. Nawet gdyby odwołujący został zaproszony do negocjacji i zaproponował cenę umożliwiającą otrzymanie maksymalnej liczby punktów, czyli 10, otrzymałby i tak 41 pkt. Ta liczba punktów spowodowałaby przesunięcie na miejsce 5 i 6, co jednak nie umożliwiłoby mu zawarcia umowy o udzielanie świadczeń. Co istotne – zaproszenie do negocjacji jest uprawnieniem komisji realizowanym tak długo, aż nie zostanie osiągnięty cel postępowania tj. zostaną wskazani oferenci do zawarcia umowy o udzielanie świadczeń w ilości wyczerpującej zapisaną w ogłoszeniu liczbę punktów i przewidziany dla danego postępowania budżet.
Odnośnie zarzutu nieponumerowania stron przez jednego z oferentów, organ wyjaśnił, że oferent ten nie musiał być wezwany do uzupełnienia braków formalnych oferty. W zakresie parafowania stron oferty regulacje odpowiednie zawiera § 10 ust. 2 zarządzenia Prezesa Funduszu w sprawie warunków postępowania, zgodnie z którym wydruk formularza ofertowego opatrzony jest na każdej stronie kolejnym numerem oraz podpisami lub parafami osób uprawnionych do reprezentowania oferenta, zgodnych ze wzorami podpisów zamieszczonymi w tabeli określonej w załączniku nr [...] stanowiącej część oferty. W ocenie organu – parafy i podpisy osób uprawnionych do reprezentacji oferentów nie wzbudzają wątpliwości zarówno co do ich oryginalności, jak i tego, że zostały złożone przez osoby, które wpisały podpisy i parafy do tabeli.
W skardze skierowanej do tut. Sądu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w części oddalającej odwołanie skarżących, zarzucono:
1. Naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik postępowania:
a) art. 140 w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej: "K.p.a."), w zakresie w jakim organ w niewyczerpujący sposób zebrał materiał dowodowy i ocenił go z pominięciem całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności dokumentacji świadczącej o zmianie kryteriów i warunków składania ofert, uzupełnianiu dokumentacji ofertowej w toku postępowania, braków formalnych dokumentacji ofertowej, nieprawdziwości złożonych oświadczeń, nieprawidłowej weryfikacji nowych oferentów, w szczególności nieprawidłowej oceny dokumentów "roboczych" w oparciu, o które sporządzono protokół oględzin podmiotu R. Sp. z o.o.,
b) art. 140 K.p.a. w zw. z § 17 ust. 1 rozporządzenia w sprawie sposobu ogłaszania: - w zakresie w jakim organ nieprawidłowo zweryfikował nowy podmiot R. pod kątem spełnienia warunków udziału w konkursie, w szczególności posiadania sali gimnastycznej stanowiącej odrębne pomieszczenie, - w zakresie w jakim nie zweryfikowano oferty nowego podmiotu R., który w dacie składania oferty nie wykonywał świadczeń z zakresu fizjoterapii ambulatoryjnej pod adresem [...] oraz [...], gdyż nowa placówka, w której podmiot ten zamierza udzielać świadczeń została otwarta po upływie terminu składania ofert, co wskazuje na naruszenie zarządzenia Prezesa NFZ z [...] marca 2017 r., nr [...] § 14 ust. 2, w zakresie w jakim oświadczenia złożone w ofercie nie były zgodne ze stanem faktycznym i prawnym, a zatem nieprawdziwe, co powinno skutkować odrzuceniem oferty na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2 u.ś.o.z., - w zakresie w jakim nie zweryfikowano oferty R. oraz M. pod katem koincydencji z innymi podmiotami wykonującymi świadczenia z zakresu fizjoterapii ambulatoryjnej w części, w jakiej oferenci zadeklarowali wykonanie świadczeń za pomocą specjalistów w dziedzinie fizjoterapii – P. P., L. G., za co otrzymały 17 pkt, wobec występujących wątpliwości, co do fizycznej i czasowej możliwości realizacji świadczeń przez te osoby w placówkach oferentów w zadeklarowanych godzinach, z uwagi na ograniczoną liczbę specjalistów na rynku;
c) art. 140 K.p.a. w zw. z § 15 rozporządzenia w sprawie sposobu ogłaszania, przez pominięcie jednego z oferentów w toku negocjacji, co zaburzyć mogło wybór najlepszych ofert spełniających kryteria postępowania ofertowego;
d) art. 138 § 1 pkt 1, 2 i 3 oraz § 2 K.p.a., w zakresie w jakim organ II instancji utrzymał w mocy decyzję zamiast ją uchylić i przekazać do ponownego rozpoznania.
2. Naruszenie przepisów prawa materialnego:
a) art. 132 ust. 2 w zw. z art. 148 ust. 1 pkt 4 u.ś.o.z. w zw. z zapisami rozporządzenia w sprawie kryteriów wyboru ofert załącznik nr [...], tabela 1 Rehabilitacja lecznicza, pkt 2 Fizjoterapia ambulatoryjna, lp. I Jakość 2. Sprzęt i aparatura medyczna lub pomieszczenia – w zakresie w jakim komisja konkursowa przyznała dodatkowa punktację R. za odpowiedź na pytanie ankietowe 2.3.4, pomimo że jak wynika z opublikowanych z otwarcia placówki fotografii brak jest wyodrębnionej architektonicznie przestrzeni przeznaczonej do wykorzystania jako sala gimnastyczna, a ponadto podmiot ten nie spełnia wymogów określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 15 maja 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej zał. 1 lp. – warunki pomieszczeń, to jest nie posiada wyodrębnionej sali do kinezyterapii;
b) art. 134 ust. 1 i 2 w zw. z art. 135 ust. 2 pkt 2 u.ś.o.z., w zakresie w jakim uniemożliwiono skarżącym zapoznanie się z pełną treścią ofert, w tym protokołami komisji konkursowej w części zawierającej przyznaną punktację, co w konsekwencji uniemożliwiło weryfikację ofert pozostałych uczestników postępowania;
c) art. 134 ust. 1 w zw. z art. 142 ust. 6 u.ś.o.z. w zakresie w jakim komisja konkursowa nie przeprowadziła negocjacji ze skarżącymi, co skutkowało niewybraniem ich oferty;
d) art. 147 u.ś.o.z., w zakresie w jakim w toku konkursu po otwarciu ofert komisja zmieniła kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców;
e) art. 149 ust. 3 u.ś.o.z., w zakresie w jakim organ zakończył postepowanie i nie wezwał do uzupełnienie braków formalnych ofert, pomimo, że oferty zawierały braki formalne, do uzupełnienia których oferenci nie zostali wezwani, w szczególności: - oferty F. Sp. z o.o. oraz R. Sp. z o.o. zawierają nieprawidłową numeracje stron, niezgodną z zarządzeniem Prezesa NFZ z [...] marca 2017 r., nr [...] § 12 ust. 2 pkt 5;
f) art. 149 ust. 1 pkt 2 u.ś.o.z., w zakresie w jakim komisja nie odrzuciła oferty nowego podmiotu R., który w dacie składania oferty nie wykonywał świadczeń z zakresu fizjoterapii ambulatoryjnej pod adresem wskazaym w ofercie, a następnie po terminie składania ofert zmienił adres wykonywania świadczeń na nowy, pod którym jak wynika z treści ogólnie dostępnych informacji rozpoczęto wykonywanie świadczeń już po upływie terminu składania ofert.
Dyrektor NFZ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z [...] czerwca 2018 r., sygn. akt III SA/Po [...], uchylił zaskarżoną decyzję.
Na skutek złożonej przez Dyrektora NFZ skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z [...] stycznia 2021 r., sygn. akt II GSK [...], uchylił wyrok sądu I instancji przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odpowiadało wymaganiom wynikającym z art. 141 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") i nie spełniało swych funkcji, przede wszystkim dlatego, że sąd I instancji nie określił w nim jednoznacznie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Jak trafnie podniósł autor skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżoną decyzję sąd wskazał na art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., stanowiący podstawę do uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie podając jednak, które konkretnie przepisy – jego zdaniem – naruszył organ administracji.
W uzasadnieniu kontrolowanego wyroku, powołano szereg przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w tym art. 149 ust. 1 pkt 2 i pkt 7, § 17 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 grudnia 2014 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej, jej zadań oraz trybu pracy, a także przepisy ustawy z 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej i rozporządzenia Ministra Zdrowia z 16 lipca 2004 r., które utraciły moc w roku 2011. Sąd nie wyjaśnił z jakich powodów nie uwzględnił w swych rozważaniach stanu prawnego przyjętego w zaskarżonej decyzji, obejmującego m.in. tekst jednolity ustawy o świadczeniach opublikowany w Dz. U. z 2017 r. poz. 1938 ze zm., nie wskazał także które z przytoczonych przepisów zostały – w jego ocenie – naruszone przez organ administracji.
W ocenie sądu II instancji za usprawiedliwione nie mogły zostać uznane sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, gdyż nie były one skonstruowane w sposób prawidłowy. Niezależnie od dostrzeżonych przez NSA wad konstrukcyjnych sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego, właściwa kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia nie była możliwa.
Wadliwość uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynikała również z tego, że uzasadniając uchylenie kontrolowanej decyzji z powodów istotnych naruszeń proceduralnych sąd I instancji wskazał, że na uwzględnienie zasługiwał zarzut nieodrzucenia oferty spółki R. z uwagi na niewykonywanie świadczeń z zakresu fizjoterapii ambulatoryjnej pod adresem wskazanym w ofercie. W świetle tej argumentacji, ustalenia dokonane przez organ administracji sąd I instancji uznał za wystarczające do stwierdzenia, że spełnione zostały przesłanki określone w prawie materialnym. Pozwala to przyjąć, że nie było konieczności podejmowania dodatkowych czynności wyjaśniających, a tym samym świadczy o wewnętrznej sprzeczności stanowiska WSA, który w swych rozważaniach dowodzi, że organ naruszył przepisy nie odrzucając spornej oferty, a jednocześnie twierdzi, że organ nie wyjaśnił okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Z uwagi na stwierdzone deficyty uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie jest wiadome, które dokładnie przepisy posłużyły WSA do skonstruowania wzorca kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i które z nich sąd ten uznał za naruszone przez organ administracji. Przedwczesne było więc dokonanie oceny, czy zastosowanie tego wzorca doprowadziło do prawidłowych wniosków. Stąd też NSA nie mógł ustosunkować się merytorycznie do zarzutów skargi kasacyjnej, wskazujących w istocie na wadliwość oceny sądu I instancji co do dokonanych przez organ ustaleń faktycznych w zakresie przesłanek odrzucenia oferty R., w tym co do tego, czy oferta zawierała nieprawdziwe informacje np. w kwestii miejsca realizacji świadczeń, a także czy wskazany oferent i jego oferta spełniały wymagania określone w przepisach prawa oraz w szczegółowych warunkach umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Sądowa kontrola – stosownie do jej założeń ustrojowych – nie może sprowadzać się do jednej tylko instancji. Z tych samych względów do sądu I instancji należy ocena zgodności z prawem (konkretnymi przepisami) stanowiska organu w zakresie dopełnienia obowiązku weryfikacji oferenta przez komisję konkursową, w celu potwierdzenia prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie, jak również spełnienia przez oferentów kryteriów punktowanych w konkursie i adekwatności przyznanej za te kryteria punktacji.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że naruszenie przez sąd I instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. było na tyle istotne, że uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać trzeba, że zgodnie z treścią art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnych w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Wobec aktualnej sytuacji epidemicznej zaistniały wskazane w tym przepisie podstawy do rozpoznania niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym, o czym strony zostały dodatkowo uprzedzone celem umożliwienia zajęcia ewentualnych dalszych stanowisk w sprawie.
Zaskarżona decyzja Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] stycznia 2018 r., nr [...], nie narusza ani prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu, który zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. dawałby podstawę do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Zgodnie z art. 139 ust. 1 u.ś.o.z. zawieranie przez Fundusz umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, z zastrzeżeniem art. 159 i art. 159a u.ś.o.z., odbywa się po przeprowadzeniu postepowania w trybie: 1) konkursu ofert albo 2) rokowań. Jak stanowi art. 139 ust. 2 zd. 1 u.ś.o.z. w celu przeprowadzenia postepowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w trybie konkursu ofert Fundusz zamieszcza ogłoszenie zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ust. 9. Ogłoszenie to, co przewiduje art. 139 ust. 3 u.ś.o.z., zawiera m.in. nazwę zamawiającego i adres jego siedziby, określenie wartości i przedmiotu zamówienia, wymagane kwalifikacje zawodowe i techniczne świadczeniodawców, czy określenie obszaru terytorialnego. Kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców, w myśl art. 147 u.ś.o.z., są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania. Stosownie do art. 148 ust. 1 u.ś.o.z. porównanie ofert w toku postepowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dokonuje się według kryteriów wyboru ofert: 1) jakości, 2) kompleksowości, 3) dostępności, 4) ciągłości, 5) ceny – udzielanych świadczeń opieki zdrowotnej. Szczegółowe kryteria wyboru ofert określone zostały w wydanym na podstawie art. 148 ust. 3 u.ś.o.z. rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, które to rozporządzenie w zamieszczonej w załączniku nr [...] Tabeli nr [...] – Rehabilitacja lecznicza, w części 2. odnosi się do przedmiotu postępowania: Fizjoterapia ambulatoryjna, zaś w zamieszczonej w tym załączniku Tabeli nr [...] odnosi się do Rehabilitacji leczniczej – części wspólnej.
Jak przewiduje art. 142 ust. 1 u.ś.o.z. konkurs ofert składa się z części jawnej i niejawnej. W części jawnej konkursu ofert, zgodnie z art. 142 ust. 2 u.ś.o.z., komisja w obecności oferentów: 1) stwierdza prawidłowość ogłoszenia konkursu ofert oraz liczbę złożonych ofert; 2) otwiera koperty lub paczki z ofertami i ustala, które z ofert spełniają warunki określone w przepisach wydanych na podstawie art. 31d u.ś.o.z. oraz warunki, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 2 u.ś.o.z.; 3) przyjmuje do protokołu zgłoszone przez oferentów wyjaśnienia lub oświadczenia. W części niejawnej konkursu, co wynika z art. 142 ust. 5 u.ś.o.z., komisja może: 1) wybrać ofertę lub większą liczbę ofert, najkorzystniejszych pod względem kryteriów wyboru ofert określonych w art. 148 ust. 1 u.ś.o.z.; 2) nie dokonać wyboru żadnej oferty, jeżeli nie wynika z nich możliwość właściwego udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. Komisja w części niejawnej konkursu ofert, zgodnie z art. 142 ust. 6 u.ś.o.z., może przeprowadzić negocjacje z oferentami w celu ustalenia: 1) liczby planowanych do udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej, 2) ceny za udzielane świadczenia opieki zdrowotnej. Stosownie do art. 142 ust. 7 u.ś.o.z. komisja ma obowiązek przeprowadzić negocjacje co najmniej z dwoma oferentami, o ile w konkursie bierze udział więcej niż jeden oferent.
Jeżeli oferta zawiera nieprawdziwe informacje bądź jeżeli oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz w szczegółowych warunkach umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 2 u.ś.o.z., wówczas ofertę się odrzuca, o czym mowa odpowiednio w art. 149 ust. 1 pkt 2 i 7 u.ś.o.z.
W postępowaniu w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami mogą wystąpić dwie fazy. Rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w drodze konkursu ofert, jeśli żaden z uczestników konkursu nie skorzysta ze środka wymienionego w art. 154 ust. 1 u.ś.o.z., co do zasady kończy to postępowanie. Jednakże w przypadku gdy którykolwiek z uczestników postępowania złoży odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu, rozpoczyna się faza postępowania administracyjnego (zob. postanowienie NSA z 15 listopada 2006 r., sygn. II GSK 186/06, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Należy więc przyjąć, że odwołanie składane w trybie art. 154 ust. 1 u.ś.o.z., otwiera postępowanie administracyjne, do którego zastosowanie mają przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, w zakresie niewyłączonym przez przepisy ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Jak stanowi art. 152 u.ś.o.z. świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154 u.ś.o.z. Środki odwoławcze możliwe do uruchomienia w fazie nieadministracyjnej, wymienione są w art. 153 u.ś.o.z., te zaś, z których można skorzystać w postępowaniu administracyjnym w art. 154 u.ś.o.z.
Celem procedury uruchamianej na podstawie art. 154 u.ś.o.z., jest weryfikacja w postępowaniu administracyjnym, czy we wcześniejszej, nieadministracyjnej fazie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, nie doznał uszczerbku interes prawny podmiotu powołującego się na naruszenie zasad postępowania. Zatem zakres kontroli dokonywanej w tym względzie przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu jest ściśle związany z pojęciem uszczerbku interesu prawnego, powstałego na skutek naruszenia zasad postępowania. Przy czym zauważyć trzeba, że zasady postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej są określone w przepisach ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, jak i wydanych na ich podstawie rozporządzeniach, oraz w dokumentach Prezesa Funduszu, wydanych na podstawie art. 146 u.ś.o.z.
Uszczerbek w interesie prawnym uczestnika postępowania (świadczeniodawcy) w procedurze zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej może zostać wywołany, gdy naruszenie zasad postępowania przez podmiot prowadzący postępowanie, ma wpływ na ocenę możliwości zawarcia umowy o świadczenie takich usług. Takie ujęcie determinuje sposób postępowania organu administracyjnego, którego zadaniem jest zbadanie okoliczności podnoszonych w odwołaniu i ocena czy i w jakim zakresie naruszenie to realnie spowodowało doznanie takiego uszczerbku. W postępowaniu administracyjnym musi zatem dojść do ujawnienia i wyjaśnienia wszelkich okoliczności związanych z oceną spełnienia wymagań stawianych w ogłoszeniu. Przyjąć należy, że zadaniem organu NFZ, któremu powierzono przeprowadzenie postępowania administracyjnego jest ustalenie, czy postępowanie konkursowe przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami prawa, z zachowaniem wyrażonej w art. 134 u.ś.o.z., zasady równego traktowania świadczeniodawców w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji.
Uwzględniając powyższe stwierdzić trzeba, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności odnieść trzeba się do najdalej idącego zarzutu, w którym skarżący podnoszą naruszenie art. 149 ust. 1 pkt 2 u.ś.o.z., przez nie odrzucenie oferty spółki R. Sp. z o.o. Skarżący wskazują w tym względzie, że spółka R. w dacie złożenia oferty nie wykonywała świadczeń w zakresie fizjoterapii ambulatoryjnej, przy czy z jednej strony akcentują to, że rzeczone świadczenia nie były wykonywane pod adresem wskazanym w ofercie ul. [...], zaś z drugiej strony podnoszą, że świadczenia te nie były – we wskazanej dacie – wykonywane także pod adresem, na który miał być w okresie późniejszym zmieniony adres wykonywania świadczeń, to jest ul. [...]. Z zarzutem tym wiąże się zatem także bezpośrednio zarzut naruszenia § 17 ust. 1 rozporządzenia w sprawie sposobu ogłaszania, w którym sprecyzowano, że nowa placówka, w której wspomniana spółka zamierza udzielać świadczeń została otwarta po upływie terminu składania ofert.
Wyjaśnienia na gruncie powyższych zarzutów wymagają dwie kwestie.
Po pierwsze, co umyka uwadze skarżących, w szczegółowych kryteriach wyboru ofert, w ramach kryterium ciągłości, określono warunek polegający na realizowaniu w dniu złożenia oferty na podstawie umowy procesu leczenia świadczeniobiorców w ramach danego zakresu świadczeń (tu: fizjoterapia ambulatoryjna), za który można było dostać od 2 do 6 pkt (w zależności od okresu, w którym takie świadczenia realizowane są nieprzerwanie) (zob. załącznik nr [...] do rozporządzenia w sprawie szczegółowych kryteriów, Tabela nr [...], część IV Ciągłość, lp. 1-3). Spółka R. w złożonym formularzu ofertowym wykazała, że nie spełnia żadnego z powyższych warunków (formularz ofertowy część VIII. Ankiety, ppkt 4.1.1). Zarzucanie wobec tego, że oferta ta powinna zostać odrzucona, bowiem na dzień jej złożenia spółka R. nie wykonywała świadczeń z zakresu fizjoterapii ambulatoryjnej, jest chybione.
Po drugie, Dyrektor NFZ w sposób szczegółowy odniósł się do problematyki adresu wykonywania świadczeń, jaki wskazany został przez spółkę R. w złożonej ofercie. Wyjaśnienia jakie udzielił w tym względzie organ administracji są wyczerpujące i nie budzą wątpliwości tut. Sądu. Powtórzyć jedynie trzeba, że wprawdzie w formularzu ofertowym spółka ta, jako miejsce udzielania świadczeń podała adres ul. [...], [...], jednocześnie jednak złożyła oświadczenie z [...] listopada 2017 r., w którym wskazała na złożenie wniosku o zmianę lokalizacji działu fizjoterapii z błędnie przypisanej ul. [...] na zgodny z księgą rejestrową adres ul. [...], [...], a także wniosła o uwzględnienie tego adresu, jako miejsca udzielania świadczeń zgłoszonego do oferty. Skoro oferta przez spółkę R., jak wskazał Dyrektor NFZ, a co znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym (zob. rejestr złożonych ofert), złożona została [...] listopada 2017 r., wraz z powyższym oświadczeniem (zob. data wydruku załączonych do niego informacji z SZOI oraz księgi rejestrowej), nie sposób przyjąć trafności twierdzenia skarżących, jakoby zmiana rzeczonego adresu nastąpić miała już po terminie składania ofert, a co za tym idzie, aby oferta ta zawierała w tym względzie nieprawdziwe informacje.
Za nieuzasadnione uznać należy także zarzuty, w których skarżący zmierzają do zakwestionowania spełnienia przez spółkę R. szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postaci posiadania sali gimnastycznej stanowiącej wyodrębnione pomieszczenie, to jest podniesiony w tym względzie zarzut naruszenia § 17 ust. 1 rozporządzenia w sprawie sposobu ogłaszania, jak i naruszenia art. 132 ust. 2 w zw. z art. 148 ust. 1 pkt 4 u.ś.o.z.
W zamieszczonej w załączniku nr [...] do rozporządzenia w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru Tabeli nr [...], części 2. Przedmiot postępowania: Fizjoterapia ambulatoryjna. Lp. I.2. – Kryterium Jakość, Kategoria Sprzęt i aparatura medyczna lub pomieszczenia, jako warunek oznaczony numerem 2.4 wskazano: "Sala gimnastyczna stanowiąca odrębne pomieszczenie – w miejscu udzielania świadczeń", za którego spełnienie przewidziano 3 pkt. Mowa jest w tym względzie zatem o jednym z warunków ocenianych w ramach kryterium jakości z art. 148 ust. 1 pkt 1 u.ś.o.z. Spółka R. w formularzu ofertowym wskazała na spełnienie tego warunku (formularz ofertowy część VIII. Ankiety, ppkt 2.3.4). Kryterium to jako punktowane sprawdzono z uwagi na wpisanie go do oferty. Z załącznika nr [...] do protokołu stanowiącego listę kontrolną do wyniku weryfikacji oferenta wynika, że na skutek przeprowadzonej wizytacji (ul. [...]) potwierdzono, iż rzeczona spółka faktycznie posiada taką salę gimnastyczną. Natomiast dokument roboczy, który omyłkowo przedłożono skarżącym jako załącznik do protokołu weryfikacji, nie zawierał odniesienia do sali gimnastycznej. Znaczenie dla oceny wniosku i w efekcie ilości przyznanych punktów ma posiadanie sali gimnastycznej jako odrębnego pomieszczenia, co wynikało wprost z wniosku i co w konsekwencji poddano weryfikacji. Zwrócić należy uwagę, że w ten sam sposób dokonano weryfikacji u innych oferentów, to jest u A. G. i (oferta [...]), a także u F. Sp. z o.o. (oferta [...]), sporządzono identyczne protokoły i załączniki jak dla spółki R.. Dla oceny skutków działania organu znaczenie ma w tym względzie dokonana ocena kryteriów wyboru ofert i przypisana im wartości, a tej dokonano na podstawie weryfikacji przeprowadzonej [...] listopada 2017 r., stwierdzonej protokołem i podpisanej przez osoby sprawdzające. W tym zakresie brak podstaw do podważania treści tego protokołu, a czynności komisji konkursowej nie budzą zastrzeżeń tut. Sądu. Czynności tej dokonano na podstawie § 17 ust. 2 rozporządzenia w sprawie sposobu ogłaszania.
Na uwagę choć marginalnie zasługuje to, że spełnienie powyższego szczegółowego kryterium spowodowało przyznanie spółce R. dodatkowo 3 pkt, a ewentualne odjęcie tych punktów nie spowodowałoby zmian w rankingu końcowym, nie przyczyniając się zwłaszcza do zmiany pozycji skarżących.
Odnośnie zaś posiadania przez spółkę R. wyodrębnionej sali do kinezyterapii stwierdzić trzeba, że nie był to warunek rankingujący. Skarżący niekonsekwentnie zresztą raz przyjmują, że sala do kinezyterapii nie była odrębnym pomieszczeniem, a raz (jak w przypadku uzupełnienia odwołania z [...] stycznia 2018 r.), że nie była wyposażona w odpowiedni sprzęt.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 134 ust. 1 i 2 w zw. z art. 135 ust. 2 pkt 2 u.ś.o.z., przez uniemożliwienie zapoznania się z pełną treścią ofert stwierdzić trzeba, że także on nie zasługuje na uwzględnienie. Z akt sprawy wynika, że strona zapoznała się dokumentacją, podobnie jak inne podmioty już po wszczęciu postępowania administracyjnego. Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że rozpoznanie odwołania wniesionego na podatnie art. 154 w zw. z art. 152 u.ś.o.z może obejmować również badanie prawidłowości oceny oferty złożonej przez podmiot konkurujący z podmiotem wnoszącym odwołanie, co wiąże się jedynie z ograniczeniami wynikającymi z przepisów ustawy art. 74 § 1 i 2 K.p.a. i art. 135 ust. 2 pkt 2 u.ś.o.z. W niniejszym postępowaniu akta te udostępniono tak stronie, jak i innym oferentom. Strona skorzystała z prawa zapoznania się z nimi. Wprawdzie podniosła zarzut nieudostępnienia ich w całości oraz okoliczność, że pozostałe oferty i wszystkie materiały konkursowe powinny zostać jej udostępnione jeszcze przed złożeniem odwołania, ale tut. Sąd stoi na stanowisku, że dopiero odwołanie składane w trybie art. 154 ust. 1 u.ś.o.z. otwiera postępowanie administracyjne, do którego zastosowanie mają przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, w zakresie niewyłącznym przez przepisy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Dopiero też od tego momentu organ ma obowiązek udostępnienia akt postępowania, w tym wszystkich (co już jest kwestią niesporną w orzecznictwie) oferentów. Celem uruchomienia procedury na podstawie art. 154 u.ś.o.z. jest weryfikacja w postępowaniu administracyjnym, czy we wcześniejszej nieadministracyjnej fazie postępowania nie doznał uszczerbku interes prawny świadczeniodawcy. Zdaniem skarżących ich uszczerbek polegał na nieokazaniu akt postępowania nieadministracyjnego. Tymczasem jak wyżej wskazano możliwość i obowiązek udostępnienia akt postępowania uruchamia się z chwilą wszczęcia postępowania administracyjnego, czyli po złożeniu odwołania. Jak wyżej również wskazano, stronie i innym oferentom akta te okazano, miały one możliwość zapoznania się z nimi i podjęcia decyzji o kierowaniu dalszych środków zaskarżenia. Strona po zapoznaniu z aktami złożyła uzupełniające odwołanie. W orzeczeniu oddalającym odwołanie organ uwzględnił zarówno argumenty złożone w odwołaniu, jak i piśmie dodatkowym. Nie sposób więc uznać, że nieokazanie stronie dokumentacji konkursowej jeszcze przed złożeniem odwołania miało jakikolwiek wpływ na wynik postępowania konkursowego. W konsekwencji nie naruszono wyrażonej w art. 134 ust. 1 u.ś.o.z. zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy.
Także nieponumerowanie stron oferenta F. i R., w powołaniu na którą to okoliczność skarżący formułują zarzut naruszenia art. 149 ust. 3 u.ś.o.z., stanowić może o niedbalstwie gromadzącego materiały ofertowe, ale nie przesądza o brakach w tym materiale i nie ma wpływu na wynik postępowania, zwłaszcza że oferty były kompletne, a skarżący nie wskazali, których dokumentów brakowało. Nie było więc potrzeby wzywania o usunięcie braków formalnych w tym zakresie. Tut. Sąd podziela także stanowisko Dyrektora NFZ odnośnie podpisów. Skoro komisja konkursowa nie miała wątpliwości, że oferty zostały złożone przez umocowanych reprezentantów, to wzywanie o uzupełnienie braków formalnych byłoby bezprzedmiotowe.
Tut. Sąd podziela też stanowisko Dyrektora NFZ odnośnie zarzutów zmiany oceny kryteriów dokonanej zdaniem skarżących na podstawie uchwały z [...] listopada 2017 r .W ocenie tut. Sądu komisja konkursowa była uprawniona do przyjęcia zmian harmonogramu, ponieważ zmiana dotyczyła zadeklarowanego personelu i nie miała wpływu na całkowity czas pracy pracowni spółki R.. Prawidłowe było też postępowanie wobec oferenta F.. Dopuszczalne bowiem było uzupełnienie postępowania w wyniku pytania komisji konkursowej. Podobnie prawidłowym było przedłożenie na żądanie komisji konkursowej kopii dokumentu potwierdzającego posiadane kwalifikacje. Prawidłowo też w ocenie tut. Sądu przeprowadzono badanie koincydencji czasu pracy specjalistów z dziedziny fizjoterapii i w konsekwencji zmiany harmonogramu czasu pracy. Nawiasem mówiąc harmonogramy czasu pracy porównywano we wszystkich ofertach złożonych nie tylko w postępowaniu będącym przedmiotem niniejszej kontroli, ale we wszystkich innych postępowaniach z zakresu rehabilitacji leczniczej toczących się w tym samym czasie w Oddziale Funduszu. Niezasadne okazały się wobec tego formułowane w oparciu o powyższe okoliczności zarzuty naruszenia § 17 ust. 1 rozporządzenia w sprawie sposobu ogłaszania, jak i naruszenia art. 147 u.ś.o.z.
Odnośnie niepodjęcia negocjacji ze skarżącymi, to jest zarzutu naruszenia § 15 rozporządzenia w sprawie sposobu ogłaszania oraz naruszenia art. 134 ust. 1 w zw. z art. 142 ust. 6 u.ś.o.z., należy podzielić stanowisko Dyrektora NFZ, że podstawową w tym względzie przesłanką dla komisji konkursowej jest ustalenie, czy prowadzenie negocjacji z konkretnym oferentem może prowadzić do zmiany jego pozycji w rankingu. Stosownie do § 15 ust. 1 rozporządzenia w sprawie sposobu ogłaszania do negocjacji zaprasza się oferentów spełniających wymogi konieczne do zawarcia i realizacji umowy w liczbie, która zapewni możliwość dokonania skutecznego wyboru, przy założeniu wyczerpania planowanej do zakupienia liczby świadczeń lub wartości zamówienia. Do negocjacji, o czym stanowi już § 15 ust. 2 cytowanego rozporządzenia, kwalifikuje się oferentów, licząc kolejne od najwyższej łącznej oceny uzyskanej na podstawie kryteriów niecenowych. Z przepisów tych, jak i przywołanego już powyżej art. 142 ust. 7 u.ś.o.z., nie wynika w żadnym razie, że negocjacje muszą być przeprowadzane ze wszystkimi oferentami. Skoro w realiach rozpatrywanego przypadku negocjacje przeprowadzono z czterema oferentami, którzy uzyskali kolejno najwyższą łączną ocenę na podstawie kryteriów niecenowych, a których wybór niemal całkowicie wyczerpywał kwotę środków przeznaczonych na zakontraktowanie, jak i wyczerpywał przewidzianą do zawarcia liczbę umów, oczekiwanie przez skarżących, że również oni powinni być zaproszeni do negocjacji – zważywszy, że nawet uwzględniając maksymalną liczbę punktów w oparciu o kryteria cenowe, jakie mogliby wówczas otrzymać, nie przedstawialiby ofert wyżej punktowanych – jest niezasadne.
Tut. Sąd nie dopatrzył się także istotnego naruszenia przez Dyrektora NFZ art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. Organ ten stosownie do art. 7 K.p.a. podjął bowiem wszelkie działania konieczne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej załatwienia. Czyniąc istotne w sprawie ustalenia faktyczne organ wypełnił wymogi wynikające z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. i oparł się na całokształcie, wyczerpująco zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego, czemu dał wyraz w obszernym uzasadnieniu decyzji sporządzonym w zgodzie z art. 107 § 3 K.p.a. Argumentacja skarżących sprowadza się w istocie do polemiki z tak poczynionymi ustaleniami Dyrektora NFZ. Okoliczność, że skarżący nie zgadzają się z Dyrektorem NFZ nie może jednak przesądzać o naruszeniu przez ten organ powyżej przywołanych regulacji procesowych.
Zarzut naruszenia art. 138 § 1 i § 2 K.p.a., jak i podnoszony przy konstruowaniu innych zarzutów zarzut naruszenia art. 140 K.p.a., uznać należy natomiast za chybiony. Skarżący nie dostrzegają bowiem, że zaskarżona decyzja Dyrektora NFZ nie została wydana w administracyjnym postępowaniu odwoławczym, lecz stanowi decyzję wydaną w I instancji, w której organ ten – stosownie do art. 154 ust. 3 zd. 1 u.ś.o.z. – oddalił odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Mając powyższe na względzie, w oparciu o art. 151 P.p.s.a., skargę oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło