III SA/Po 437/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędzia WSA Marek Sachajko Asesor WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant st. sekr. sąd. Artur Iwiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za kwiecień i maj 2020 roku oddala skargę. J. D. (dalej także jako wnioskodawca, skarżący) wnioskiem z [...] kwietnia 2020 r. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek, między innymi za kwiecień i maj 2020 r. Wniosek wpłynął do organu [...] kwietnia 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych/ZUS dwoma pismami z [...] czerwca 2020 r. poinformował wnioskodawcę, że został zwolniony z opłacania należności z tytułu składek za marzec i kwiecień, w kwocie po [...] zł, ustalonej na podstawie dokumentów rozliczeniowych złożonych do [...] maja 2020 r. oraz stanu konta na ten dzień. Nadto, pismem z [...] czerwca 2020 r. ZUS poinformował, że wnioskodawca został zwolniony z opłacania należności za maj 2020 r. w kwocie [...]zł, na podstawie dokumentów rozliczeniowych złożonych do [...] czerwca 2020 r. oraz stanu konta na ten dzień, ale pismem z [...] września 2020 r. ZUS poinformował J. D., że został zwolniony z opłacania należności za maj 2020 r. także w kwocie [...]i anulował wcześniej przekazaną informację o kwocie zwolnienia za ten miesiąc. Pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. wnioskodawca zwrócił się o ponowne rozpatrzenie wniosku o zwolnienie z opłacania składek za miesiące marzec – maj 2020 r., z uwagi na złożone korekty dokumentacji rozliczeniowej oraz bardzo trudną sytuację finansową. Decyzją z [...] grudnia 2020 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Inspektorat w [...], wskazując na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., dalej jako k.p.a.) oraz art. 31 zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm., dalej jako ustawa o COVID-19) odmówił J. D. prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za kwiecień 2020 r. w wysokości [...] zł wynikającej z korekty deklaracji rozliczeniowej złożonej dnia [...] listopada 2020 r. oraz za maj 2020 r. w wysokości [...] zł wynikającej z korekty deklaracji rozliczeniowej złożonej [...] listopada 2020 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 31zq ust. 3 ustawy o COViD-19, warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia [...] czerwca 2020 r., chyba że płatnik jest zwolniony z obowiązku ich składania. Dalej organ wskazał, że z analizy danych zaewidencjonowanych w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS wynika, że: 1. deklaracja za kwiecień 2020 r. została utworzona systemowo [...] maja 2020 r. na kwotę [...]zł. Zwolnienie z opłacania składki za kwiecień 2020 r. nastąpiło [...] czerwca 2020 r. na kwotę wynikającą z powyższej deklaracji tj. [...] zł. Korekta deklaracji na kwotę [...]zł została złożona przez płatnika [...] listopada 2020 r. czyli po obowiązującym terminie (30 czerwca 2020 r.) oraz po rozpatrzeniu wniosku za kwiecień 2020 r., 2. deklaracja za maj 2020 r. została utworzona systemowo [...] czerwca 2020 r. na kwotę [...]zł . Zwolnienie z opłacania składki za maj 2020 r. nastąpiło [...] czerwca 2020 r. na kwotę [...]zł. (różnica pokryta nadpłatą). Zgodnie ze zmianami legislacyjnymi, z powodu nadpłaty na miesiącu maju 2020 r. na dzień rozpatrzenia wniosku, sprawa została skierowana do ponownej weryfikacji. W dniu [...] września 2020 r. do umorzenia uwzględniono ostatnią zaksięgowaną deklarację, tj. DRA utworzoną systemowo [...] czerwca 2020 r. na kwotę [...]zł. Korekta deklaracji na kwotę [...]zł została złożona przez płatnika [...] listopada 2020r. czyli po obowiązującym terminie (30 czerwca 2020 r.) oraz po rozpatrzeniu wniosku za maj 2020 r. J. D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając że zawinił nie on, ale system. Ocenił, że nie może być tak, żeby system był ważniejszy niż człowiek. Podkreślił, że za kolejne miesiące, po czerwcu 2020 r. regularnie opłaca składki i opisał swoje starania o przyznanie prawa do zasiłku chorobowego. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej jako P.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 P.p.s.a.). Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o COVID-19. W przepisach art. 31 zo i n. ustawy przewidziano zwolnienie z obowiązku opłacenia nieopłaconych składek osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, podmiotów zatrudniających nie więcej niż 49 osób. Zgodnie z art. 31 zq ust. 1, ust. 3 i ust. 7 ustawy o COVID-19 ( w brzmieniu na dzień wydania decyzji): - za marzec, kwiecień i maj 2020 r. płatnik składek zobowiązany jest przesyłać deklaracje rozliczeniowe lub imienne raporty miesięczne na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zgodnie z tymi przepisami zwolniony jest z obowiązku ich składania (ust. 1); - warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania (ust. 3); - odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31 zo, następuje w drodze decyzji (ust. 7). Z powyższych przepisów wynika, że warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek jest wystąpienie z wnioskiem w terminie do 30 czerwca 2020 r. W kontrolowanej sprawie, organ zwolnił skarżącego obowiązku opłacenia składek za marzec 2020 r. w kwocie [...]zł, za kwiecień w kwocie [...]zł , na podstawie dokumentów rozliczeniowych złożonych do [...] maja 2020 r. oraz za maj 2020 r. w kwocie [...]zł na podstawie dokumentów rozliczeniowych złożonych do [...] czerwca 2020 r. W ocenie Sądu organ prawidłowo ocenił, że w sytuacji, gdy po uzyskaniu zwolnienia w opłacania składek kwota składek została skorygowana za miesiąc, w którym skarżący uzyskał zwolnienie, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku złożonego [...] grudnia 2020 r., tj po 30 czerwca 2020 r., z powołaniem się na korektę deklaracji. Ponadto, w ocenie Sądu, okoliczności które przedstawia skarżący w skardze wniesionej do Sądu, pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie wydane w przedmiotowej sprawie. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.