III SA/Po 439/04

Dnia 02 sierpnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Barbara Koś ( spr.) Asesor sąd. Małgorzata Bejgerowska Protokolant: st.sekr. sąd. Agnieszka Leśniarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 sierpnia 2006 roku sprawy ze skargi J. i V. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia pisowni imienia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty P. z dnia [...] Nr [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/M. Bejgerowska /-/M. Kosewska /-/B. Koś Starosta P. decyzją z dnia Nr [...] , działając na podstawie art.104 kpa oraz art. 10 ustawy z dnia 15 listopada 1056 r. o zmianie imion i nazwisk ( Dz. U. z 1963 r. Nr 59, poz. 328 ze zm. ) po rozpatrzeniu podania małżonków J. i V. B. odmówił ustalenia pisowni imienia "W. V." na "V. V.". W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że wnioskodawcy żądali zmiany pisowni imienia powołując się na to, że obecna pisownia stanowi przedmiot kłótni w rodzinie, stosowaną pisownią przez "v" drugiego imienia córki i jej matki – V. B. oraz ułatwieniami jakie taka pisownia może przynieść dziecku po wejściu Polski do Unii Europejskiej. Ponadto podali, że już przy zgłoszeniu urodzenia córki wnosili o taką pisownię, jak obecnie wnoszona, lecz urzędnik Urzędu Stanu Cywilnego odmówił im i nakłonił do zgłoszenia pisowni "W.". Powodem odmowy uwzględnienia wniosku wskazanym w w/w decyzji były Zalecenia Komisji Kultury Języka Komitetu Językoznawstwa PAN, zgodnie z którymi imiona powinny zawierać litery należące do polskiego alfabetu. Tymczasem litera "v" do tego alfabetu nie należy, a literze "c" odpowiada litera "k". Używanie w polszczyźnie imienia V. nie ma żadnego uzasadnienia, tym bardziej że istnieje polski odpowiednik - W. Powołany w decyzji art. 10 ustawy o zmianie imion i nazwisk ma zastosowanie w przypadku dostosowania pisowni imion i nazwisk do zasad pisowni polskiej, a nie odwrotnie. W odwołaniu od decyzji małżonkowie J. i V. B. podkreślali, że już w chwili rejestracji urodzenia dziecka byli zdecydowani na zapis imienia w pisowni łacińskiej, lecz nakłoniono ich do zmiany wniosku, na co przystali będąc pod wrażeniem narodzin dziecka, jednakże bardzo im zależy na takiej pisowni ze względu na jej oryginalność. Ponadto wskazywali, że w naszej kulturze językowej ciągle używa się zwrotów łacińskich i innych. Wojewoda decyzją z dnia [...] Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 10 ustawy o zmianie imion i nazwisk utrzymał w mocy zaskarżona decyzję. W uzasadnieniu podano, że imię V. nie figuruje w wykazie imion polskich. Wojewoda podzielił również pogląd organu administracji pierwszej instancji co do tego, że stosownie do art. 10 ustawy o zmianie imion i nazwisk ustalenie pisowni może nastąpić wyłącznie przy zachowaniu zasad pisowni polskiej. Wskazano ponadto, że w myśl art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim ( Dz. U. Nr 90, poz. 999 ze zm. ) język polski jest językiem urzędowym jednostek samorządu terytorialnego i podległych mu instytucji w zakresie w jakim wykonują zadania publiczne i zgodnie z art. 3 ust. 2 tej ustawy wszystkie organy władzy publicznej oraz instytucje i organizacje uczestniczące w życiu publicznym są zobowiązane do ochrony języka polskiego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucali, że wydane decyzje wkraczają bezprawnie w ich uprawnienia rodzicielskie do swobodnego wyboru imienia i żadne przepisy nie zabraniają nadania dziecku imienia obcego. Zdaniem skarżących również imię w pisowni "V." zostało przyswojone przez język polski wobec czego wnosili o "ponowne rozpatrzenie wniosku o zmianę pisowni imienia naszego dziecka". Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest uzasadniona. Powołany w decyzjach przepis art. 10 ustawy z dnia15 listopada 1956 r. o zmianie imion i nazwisk ( Dz. U. z 1963 r. Nr 59, poz. 328 ze zm. ) stanowi w ust. 1, że " w razie wątpliwości pisownię imienia lub nazwiska ustala kierownik urzędu stanu cywilnego na wniosek strony. Ustaleniem pisowni jest wybór jednej z form pisowni imienia lub nazwiska, które zostały zapisane w aktach stanu cywilnego". W ustępie 2 tego artykułu postanowiono, że "przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w przypadkach dostosowania pisowni imion i nazwisk do zasad pisowni polskiej zgodnie z fonetycznym brzmieniem. Z przytoczonego brzmienia przepisu ust. 1 wynika, że jedyną przesłanką ustalenia pisowni imienia lub nazwiska jest "istnienie wątpliwości" dotyczących pisowni, a ustaleniem pisowni jest "wybór jednej z form pisowni imienia lub nazwiska" . Organy administracji w wydanych decyzjach nie ustaliły jakie wątpliwości mają wnioskodawcy w zakresie pisowni imienia ich córki, a za podstawę odmowy uwzględnienia wniosku przyjęły argument, że pisownia imienia W. z użyciem liter v oraz c, to jest jako V., jest pisownią obcą i używanie w polszczyźnie takiej pisowni nie ma żadnego uzasadnienia. Ponadto organ drugiej instancji wskazał na przepisy ustawy o języku polskim jako podstawę materialnoprawną swego rozstrzygnięcia. Powołano się zatem na przesłankę nie występującą w wymienionym wyżej przepisie ustawy o zmianie imion i nazwisk. Już z tych przyczyn decyzje winny być uchylone, jako wydane z naruszeniem przepisu art. 10 powołanej wyżej ustawy, jak i art. 7 i 77 kpa. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organów administracji będzie wyjaśnienie z udziałem stron przedmiotu żądania, to jest czy chodzi im o ustalenie pisowni imienia z powodu istnienia wątpliwości ( art.. 10 ), czy też raczej o zmianę imienia z W. na V.( art. 2 ), a następnie zbadanie właściwych przesłanek uzasadniających lub nie, takie żądanie. Z treści wniosku i odwołania zdaje się bowiem wynikać, że przedmiotem żądania wniosku nie jest samo ustalenie pisowni imienia – obcej w miejsce polskiej, lecz jest to dla stron istotna zmiana imienia z polskiego na obce a zasadniczym ( choć nie jedynym ) argumentem uzasadniającym wniosek jest wybór przez rodziców takiego imienia już od momentu urodzenia dziecka i przymuszenie ich do jego zmiany przez urzędnika stanu cywilnego w momencie zgłoszenia urodzenia dziecka. Byłoby to więc żądanie zmiany imienia z W. na V. na podstawie art. 2 w zw. z art. 7 powołanej ustawy o zmianie imion i nazwisk. Przesłankę uwzględnienia takiego żądania stanowią ważne względy, a te nie zostały ocenione w decyzjach. W tym miejscu wskazać należy, że w ocenie sądu zmianie imienia polskiego na obce (przy założeniu istnienia ważnych względów) nie sprzeciwia się brzmienie powołanego przepisu. Na tle dopuszczalności nadawania imion o niepolskim brzmieniu istnieje liczne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego ( por. np. wyrok z dnia 24.06.1988 r., sygn. akt S.A./Wr 115/88 – ONSA 1988, z.2, poz. 73 wraz z przywołanymi w jego uzasadnieniu innymi wyrokami ). W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20.04.2004 r., sygn. akt II S.A./Kr 1175/00 ( niepubl. ) dopuszczono co do zasady, możliwość zmiany imienia, w trybie ustawy z 1956 r. o zmianie imion i nazwisk, na imię o brzmieniu niepolskim, jeśli sama zmiana jest uzasadniona ważnymi względami. Stwierdzić również należy, że ewentualny zapis imienia W. w pisowni łacińskiej – V. - nie narusza norm prawnych wyrażonych we wskazanej przez organ drugiej instancji ustawie z dnia 7.10. 1999 r. o języku polskim ( Dz. U. Nr 90, poz. 999 ze zm. ), a zwłaszcza w art. 4 pkt 2. Przede wszystkim przepisy tej ustawy nie zawierają żadnych regulacji dotyczących nadawania imion. Jednocześnie przepis art. 11 ustawy o języku polskim stanowi, że przepisy art. 5-10 ( dotyczące ochrony prawnej języka polskiego w życiu publicznym ) nie dotyczą nazw własnych, a imię jest nazwą własną. Natomiast powołane przez organ pierwszej instancji Zalecenia Komisji Kultury Języka Komitetu Językoznawstwa PAN nie mają charakteru przepisu powszechnie obowiązującego zatem nie mogą stanowić podstawy odmowy zastosowania funkcjonującej pisowni obcej imienia wybranego przez rodziców dziecka. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a/ i lit. c/ , art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). /-/M. Bejgerowska /-/M. Kosewska /-/B. Koś za nieobecnego sędziego / -/ B. Koś JMd