III SA/Po 442/25

Dnia 19 listopada 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak (sprawozdawca) Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 listopada 2025 roku sprawy ze skargi P. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 26 maja 2025r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dotyczącego rejestracji pojazdu I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia 3 sierpnia 2022 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącego kwotę 100,- (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Decyzją Prezydenta Miasta [...] z 30 listopada 2016 r. nr [...] orzeczono o czasowej rejestracji na rzecz A. L. pojazdu marki [...] o nr [...] Decyzją Prezydenta Miasta [...] z 20 grudnia 2016 r. nr [...] orzeczono o rejestracji na rzecz A. L. przedmiotowego pojazdu. Pismem z 3 stycznia 2022 r. P. J. wniósł o uchylenie decyzji Prezydenta Miasta [...] z 30 listopada 2016 r. o rejestracji na rzecz A. L. przedmiotowego pojazdu. Decyzją Prezydenta Miasta [...] z 21 stycznia 2022 r. orzeczono o odmowie uchylenia decyzji z 20 grudnia 2016 r. Decyzją SKO w [...] z 4 maja 2022 r. orzeczono o uchyleniu decyzji z 21 stycznia 2022 r. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W wykonaniu zalecenia z powyższej decyzji SKO organ pierwszej instancji wezwał P. J. do sprecyzowania czy jego wniosek z 3 stycznia 2022 r. dotyczy decyzji z 30 listopada 2016 r. czy decyzji z 20 grudnia 2016 r. W odpowiedzi strona wskazała, że jej wniosek dotyczy decyzji z 20 grudnia 2016 r., a w piśmie z 26 lipca 2022 r. jako podstawę wznowienia podała art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735), dalej: "K.p.a." (podrobienie podpisu A. L. na umowie kupna pojazdu), art. 145 § 1 pkt 2 K.p.a. (podrobienie umowy oznacza, że kwestionowaną decyzję wydano w wyniku przestępstwa), art. 145 § 1 pkt 6 K.p.a. (decyzję wydano bez przeprowadzenia badania technicznego pojazdu) oraz art. 145 § 2 K.p.a. (sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste). Postanowieniem z 3 sierpnia 2022 r. Prezydent Miasta [...] na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. orzekł o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z 20 grudnia 2016 r. o rejestracji przedmiotowego pojazdu podnosząc, że nie zaszły przesłanki wznowienia wskazane przez stronę. Strona wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Postanowieniem z 26 maja 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji podzielając jego stanowisko, że nie zaszły przesłanki wznowienia wskazane przez stronę. Strona wniosła skargę na postanowienie z 26 maja 2025 r. kwestionując jego zgodność z prawem. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega uwzględnieniu, gdyż zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji narusza przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Wskutek wniesienia przez skarżącego wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z 20 grudnia 2016 r. o rejestracji na rzecz A. L. przedmiotowego pojazdu organ pierwszej instancji na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. odmówił wznowienia postępowania uznając, że nie zaszła żadna ze wskazanych przez skarżącego przesłanek wznowienia. Rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy organ drugiej instancji. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania (art. 148 § 1 K.p.a.). Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (art. 149 § 1 K.p.a.). Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 K.p.a.). Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia (art. 149 § 3 K.p.a.), na które służy zażalenia (art. 149 § 4 K.p.a.). Czynności organu w sprawie wznowienia postępowania przebiegają zatem w dwóch fazach. Pierwsza faza kończy się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania. W tej fazie organ bada jednak tylko: 1) czy wniosek pochodzi od strony postępowania 2) czy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na podstawach wymienionych w K.p.a. i 3) czy zachowano termin do złożenia wniosku określony w art. 148 K.p.a., natomiast w tej części nie prowadzi postępowania co do przyczyn wznowienia (następuje to dopiero w drugiej fazie). Jeżeli organ stwierdzi, że wniosek o wznowienie nie pochodzi od strony postępowania bądź we wniosku strona nie przywoła kodeksowych przesłanek wznowienia postępowania lub wniosek zostanie złożony po terminie, organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Nie można odmówić wznowienia postępowania, jeżeli żądanie wznowienia postępowania zostało zgłoszone przez stronę w ustawowym terminie i jeżeli została wskazana ustawowa podstawa wznowienia. Istnienie podstaw do wznowienia postępowania może być przedmiotem postępowania wyjaśniającego prowadzonego dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Organ administracji nie może zatem odmówić wznowienia postępowania powołując się na niezasadność przytoczonych w żądaniu podstaw do wznowienia. Druga faza postępowania wznowieniowego następuje wtedy, gdy organ wydał postanowienie o wznowieniu postępowania. Organ bada w tej fazie czy rzeczywiście w sprawie wystąpiła przyczyna wznowienia postępowania wskazana we wniosku. Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że organ pierwszej instancji najpierw powinien był zbadać czy wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od strony postępowania oraz czy wniosek ten opiera się na podstawach wymienionych w K.p.a. i czy zachowano termin do złożenia wniosku przewidziany w art. 148 K.p.a., nie oceniając jednak czy zaszła przyczyna wznowienia. Jeżeli organ stwierdziłby, że wniosek pochodzi od strony, a ta powołała podstawy wznowienia z K.p.a. i zachowano termin do złożenia wniosku, powinien w drodze postanowienia wznowić postępowanie (art. 149 § 1 K.p.a.). Dopiero takie postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 K.p.a.). Po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 K.p.a. organ wydaje decyzję, o której mowa w art. 151 § 1 K.p.a. W kontrolowanej sprawie organ pierwszej instancji nie zbadał czy wniosek pochodzi od strony postępowania, a także błędnie już w pierwszej fazie postępowania badał czy zachodzą przyczyny wznowienia (stwierdzając, że one nie zachodzą), a organ odwoławczy utrzymał w mocy jego rozstrzygnięcie. Ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji najpierw zbada czy wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od strony postępowania, czy opiera się na podstawach wymienionych w K.p.a. i czy zachowano termin do złożenia wniosku przewidziany w art. 148 K.p.a. Jeżeli tak, wznowi postępowanie na podstawie art. 149 § 1 K.p.a., a następnie przeprowadzi postępowanie co do przyczyn wznowienia i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 K.p.a.). Wobec tego w pkt I. sentencji wyroku Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie o zwrocie kosztów sądowych zapadło w pkt II. sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się kwota 100 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi.