III SA/Po 444/11

Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2011r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi W. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2011 roku nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2005, po wznowieniu postępowania; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący W. J. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Na podstawie oświadczenia majątkowego Wnioskodawcy, przedłożonych dokumentach oraz dodatkowych wyjaśnieniach ustalono, że Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z synami w wieku 16 i 17 lat (obaj pobierają naukę i nie posiadają własnych źródeł dochodu). Według oświadczenia średnie miesięcznie wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego wynoszą 900zł (świadczenia miesięczne oraz wyżywienie). Skarżący oświadczył, że jest właścicielem zabudowanej nieruchomości położonej w [...]. Ponadto posiada tylko samochód osobowy marki Opel o wartości około 5.000zł (niemniej do dokumentów ujawniających wysokość zadłużenia Wnioskodawca załączył harmonogram spłaty kredytu na samochód - 21.169,62zł). Źródłem utrzymania rodziny jest wykonywana przez Wnioskodawcę działalność gospodarcza. Przychód Wnioskodawcy tylko z pozarolniczej działalności gospodarczej w 2009 roku wyniósł 1.064.877,48zł (koszty jego uzyskania to 984.471,58zł). Przychód z powyższego źródła za rok 2010 wyniósł 1.570.441,06zł (koszty uzyskania przychodu za ten rok to 1.510.029,53zł). Według przedłożonego bilansu z księgi przychód za okres od dnia 01 stycznia 2011 roku do dnia 20 czerwca 2011 roku wyniósł 258.360zł. W tym okresie Wnioskodawca zrealizował wydatki na kwotę 244.343,60zł (zakup towarów handlowych - 100.028,92zł oraz pozostałe wydatki – 144.314,68zł). Wnioskodawca uzyskuje także dochody z wynajmu lokalu w wysokości 1.230zł brutto miesięcznie (według oświadczenia wierzytelność jest zajęta w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez komornika sądowego). Według oświadczenia Wnioskodawcy jego zadłużenie kredytowe wynosi około 200.000zł (31.132,74 CHF – kredyt mieszkaniowy, 20.405,05zł – kredyt na samochód, zadłużenie w kartach kredytowych oraz pożyczki i kredyty krótkoterminowe). Skarżący zaznaczył, że postępowania egzekucyjne prowadzą dwa banki. Na potwierdzenie złożonego oświadczenia Wnioskodawca przedłożył : - wydruk dla rachunku bieżącego [...] (saldo na dzień 27 czerwca 2011 roku wynosiło minus 65.679,40zł), - wydruk dla rachunku [...] (dostępne środki na dzień 27 czerwca 2011 roku wynosiły minus 64.405,19zł; saldo 15,01zł; na dzień sporządzenia wydruku na rachunku ujawnione zostały blokady środków z tytułu pięciu zajęć egzekucyjnych dokonanych w postępowaniu administracyjnym oraz postępowaniu sądowym na łączną kwotę 63.850,20zł), - wydruk z dnia 06 czerwca 2011 roku dotyczący zajęcia rachunku bankowego w [...] na kwotę 31.947zł (zrealizowano wypłatę na kwotę 993,27zł; stan rachunku wynosi 0zł.) - harmonogram spłaty pożyczki na rzecz [...], z której wynika zobowiązanie do uiszczania miesięcznych stałych rat w wysokości 1.340,52zł (termin zapłaty ostatniej raty przypada na dzień 05 kwietnia 2012 roku), - kserokopię umowy kredytu z dnia 03 kwietnia 2009 roku zawartej z [...] na kwotę 5.649,72zł, - wyciągi z rachunku karty kredytowej [...] z limitem kredytowym do 1.700zł (saldo ujemne na dzień 13 lipca 2007 roku wynosiło 1.449,04zł), - zestawienie transakcji dla karty [...] obsługiwanej przez [...] z limitem kredytowym w wysokości 7.000zł (dostępny limit na dzień 21 czerwca 2011 roku wynosił 1.379zł), - wydruki dla odnawialnego kredytu gotówkowego udzielonego przez [...] na kwotę 6.000zł (limit dostępny na dzień 15 lipca 2011 roku to 477zł), - kopię wyciągu dla karty kredytowej [...] saldo końcowe na dzień 27 czerwca 2011 roku wynosiło 8.518,37zł (w okresie od 21 marca 2011 roku do 02 maja 2011 roku na rachunku tej karty odnotowane zostały spłaty zadłużenia na kwotę 20.545zł), - harmonogram spłaty kredytu wygenerowany 01 lutego 2010 roku dla kredytu udzielonego przez [...] w kwocie 21.169,62zł (stałe miesięcznie obciążenie z tego tytułu wynosi 470,39zł; termin wymagalności ostatniej raty przypada na dzień 08 września 2016 roku), - wyciągi dla pięciu różnych rachunków kart wydanych przez [...] o łącznym limicie kredytowym 36.700zł (łączne zadłużenie z przedmiotowych kart na czerwiec 2011 roku wynosiło około 22.830zł), - zawiadomienie o wypowiedzeniu umowy zawartej z [...], z którego wynika, że łączna kwota zadłużenia Wnioskodawcy na dzień 29 marca 2011 roku wynosiła 5.539,44zł, - wezwania z marca i kwietnia 2011 roku dotyczące uregulowania zaległych należności z pięciu umów kredytowych zawartych z [...] na łączna kwotę 15.007,43zł (przedłożone zostały także symulacje wcześniejszej spłaty tych kredytów), - wezwanie dotyczące uregulowania zaległości z jednego limitu karty kredytowej na rzecz [...] na kwotę 3.594,46zł, - symulacje wcześniejszej spłaty wykonane w czerwcu 2011 roku dla kolejnych dwóch umów kredytowych zawartych z [...] we wskazanych symulacjach wskazano łączną kwotę wymaganą do całkowitego rozliczenia kredytów, która wynosi 10.839,05zł (jednak w treści przedmiotowych symulacji znajduje się zastrzeżenie, że dokument nie jest zaświadczeniem o wysokości stanu zadłużenia). - kserokopie wezwań do zapłaty, z których wynika, że Wnioskodawca posiada zaległości w regulowaniu należności na rzecz operatora telefonii komórkowej w kwocie 1.196.03zł. Na dzień rozpoznania wniosku o prawo pomocy w tutejszym Sądzie zostało zarejestrowanych 12 spraw dotyczących skarg W. J. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości oraz ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości po wznowieniu postępowania. Łączna wartość przedmiotu zaskarżenia określona przez Skarżącego od wywiedzionych skarg to 18.031,50zł. Z §1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i w sprawach o wartości przedmiotu zaskarżenia do 10.000zł wynosi on 4%, nie mniej jednak niż 100zł. Stosownie do §2 ust. 5 powołanego rozporządzenia wpis stały w sprawach skarg dotyczących decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, bez względu na przedmiot sprawy, pobiera się w wysokości 200zł. Zgodnie z powołanymi przepisami łączna kwota wpisów od wywiedzionych skarg to około 1.800zł. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.). Natomiast wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym należy uwzględnić, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania – art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. Z dobrodziejstwa prawa pomocy skorzystać mogą te osoby, które wykażą, że ich zdolności płatnicze nie pozwalają uiścić nawet najniższych należności sądowych lub wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku (H. Knysiak-Molczyk w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – komentarz" Warszawa 2005, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, str.628). Zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej, a także przeniesienie na Skarb Państwa ciężaru uiszczenia wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu, jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy strona nie posiada obiektywnych możliwości finansowych uiszczenia kosztów postępowania, a niewątpliwy brak możliwości zgromadzenia środków na te koszty ogranicza realizację prawa do sądu. Sytuacja majątkowa Skarżącego w sposób jednoznaczny wyklucza go z grona osób uprawnionych do uzyskania wsparcia w formie prawa pomocy. Odmowę uwzględnienia żądania uzasadniają wysokość osiąganych przychodów, dodatni wynik bilansowy z pozarolniczej działalności gospodarczej, a także wysokość środków pozostających w faktycznej dyspozycji Wnioskodawcy. Wnioskodawca tylko z pozarolniczej działalności gospodarczej (bez uwzględnienia dochodów z wynajmu) osiąga średnio miesięcznie przychody na poziomie: 88.739,79zł za rok 2009, 130.870,08zł za rok 2010 oraz 43.060zł za sześć miesięcy 2011 roku. Wynik z działalności gospodarczej liczony dla celów podatkowych zawsze był dodatni. W roku 2009 dochód Wnioskodawcy wyniósł 80.405,90zł, w roku 2010 osiągnął poziom 60.411,53zł, a za pierwsze półrocze bieżącego roku nadwyżka przychodów nad wydatkami wynosi 14.016,40zł. W tych okolicznościach nie można przyjąć, że Skarżący nie posiada możliwości zgromadzenia środków finansowych na uiszczenie kosztów sądowych, czy wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Miesięczne przychody wielokrotnie przewyższają obciążenia z tytułu aktualnie wymaganych kosztów sądowych we wszystkich sprawach (około 1.800zł), wydatki obejmujące wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru, a także koszty utrzymania koniecznego rodziny (900zł). Dokumenty przedłożone przez Skarżącego nie uzasadniają stanowiska, iż środki egzekucyjne zastosowane do majątku Skarżącego, wykluczają możliwości zrealizowania obowiązku zapłaty kosztów sądowych, czy wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Skarżący nie wykazał, że egzekucja jest prowadzona z czynnych rachunków bankowych. Z przedłożonych dokumentów nie wynika, że skierowanie egzekucji do wierzytelności przypadających Skarżącemu z tytułu wynajmu lokalu ma ten skutek, iż kwota pozostająca w dyspozycji Wnioskodawcy po zastosowaniu środków egzekucyjnych (kwota wolna od egzekucji) nie wystarcza na pokrycie deklarowanych kosztów utrzymania koniecznego (900zł) oraz kosztów prowadzonych postępowań sądowych. Wnioskodawca nie wykazał, iż zastosowane środki egzekucyjne są skuteczne (z wyjątkiem zajęcia wierzytelności z wynajmu lokalu w wysokości 1.230zł miesięcznie), a przez to ograniczają jego możliwości płatnicze do stanu niemożności uiszczenia kosztów postępowania. W okresie od 21 marca 2011 roku do 02 maja 2011 roku, na spłatę zadłużenia z kart kredytowych Wnioskodawca przekazał kwotę 20.545zł, przy czym skargę do sądu sporządził w dniu 27 kwietnia 2011 roku. Ponadto, pomimo prowadzonych postępowań egzekucyjnych, przez sześć miesięcy 2011 roku Skarżący wydatkował tylko na koszty pozarolniczej działalności gospodarczej średnio miesięcznie kwotę 40.723,93zł. Przyjąć należy, że zrealizowane przez Wnioskodawcę wydatki obrazują wysokość środków pozostających w jego dyspozycji, czyli środków pieniężnych, które nie podlegają egzekucji, a przez to określają aktualne możliwości płatnicze Skarżącego. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.