III SA/Po 445/18
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-11-23
Skład orzekający: Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody odpowiadają minimum socjalnemu i która nie posiada majątku, może zostać całkowicie zwolniona z kosztów postępowania sądowego i otrzymać pełnomocnika z urzędu w sprawie administracyjnej?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której sytuacja majątkowa i rodzinna uzasadnia ocenę, że nie jest w stanie wygospodarować środków finansowych na koszty postępowania sądowego, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie, może zostać całkowicie zwolniona z kosztów sądowych oraz otrzymać pełnomocnika z urzędu. Odmowa przyznania prawa pomocy w takiej sytuacji powodowałaby ograniczenia w realizacji prawa do sądu.Stan faktyczny
Skarżący B. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, zaprzestał działalności gospodarczej i utrzymuje się wyłącznie ze świadczeń rentowych w wysokości 1.100 zł netto miesięcznie. Nie posiada majątku ani innych źródeł dochodów. Koszty jego miesięcznego utrzymania wynoszą 1.100 zł.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowił ustanowić dla B. B. radcę prawnego oraz zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 listopada 2018 roku Sebastian Michalski – starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2018 roku nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej dotyczącej określenia opłaty paliwowej za miesiąc grudzień 2004 roku, po wznowieniu postępowania; postanawia: 1. ustanowić dla B. B. radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w P.. 2. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.
Skarżący, na etapie postępowania w drugiej instancji, wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego.
Na podstawie oświadczenia majątkowego, informacji znanych z urzędu oraz danych udostępnionych w bazach internetowych instytucji publicznych ustalono, co następuje.
Wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Po przeprowadzeniu postępowania upadłościowego, z dniem 31 stycznia 2015 roku, zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej i został wykreślony z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. W chwili obecnej utrzymuje się ze świadczeń rentowych (1.100 zł netto miesięcznie) i nie posiada innych źródeł dochodów.
Skarżący nie posiada żadnych nieruchomości, wolnych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych), a także żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000 zł. Koszty utrzymania miesięcznego określił na 1.100 zł (najem lokalu – 500 zł, media – 150 zł, wydatki na poratowanie zdrowia – 100 zł, środki czystości – 30 zł, żywność – 300 zł, telefon – 20 zł).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w myśl art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018, poz. 1302) jest możliwe gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Oświadczenie majątkowe skarżącego nie budzi wątpliwości. Koszty utrzymania na poziomie 1.100 zł średniomiesięcznie odpowiadają tzw. minimum socjalnemu (1.124,47 zł średniorocznie w 2017 roku, dane z 13 kwietnia 2018 roku), które Instytut Pracy i Spraw Socjalnych ujmuje, jako modelowe koszty minimalnego dobrobytu.
Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego uzasadnia ocenę, że nie jest on w stanie wygospodarować środków finansowych na dalsze koszty postępowania sądowego obejmujące wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru i wpis od skargi kasacyjnej. Odmowa przyznania prawa pomocy powodowałaby ograniczenia w realizacji prawa do sądu ponad funkcje ustawowo przypisane kosztom postępowania.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1 oraz pkt 2 sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło