III SA/Po 447/20

Dnia 18 marca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie WSA Marzenna Kosewska (spr.) WSA Walentyna Długaszewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 marca 2021 roku sprawy ze skargi P. T. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2019 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z zm.), dalej “K.p.a.", art87ust.1 pkt. 3 lit. d), art. 92a ust. 1,3,7 pkt.2, i art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 2140), dalej “u.t.d.", lp. 10.2.4, lp. 10.3.1 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 2 pkt.35a, art.64 ust1,2, art. 64 ust 1 pkt.3, art. 64c ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 20217 r. po. 1260 ) , dalej p.r.d. , § ust.1 pkt. 5 ,§ 2 ust.1 pkt. 5, § 3 ust. 1 pkt.2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia ( Dz.U. z 2016 r. poz. 2022 z zm.) utrzymał w mocy decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] września 2019 r. o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazano, że karę nałożono za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona , co najmniej 20% i za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów , których dopuszczalna długość została przekroczona do 2%. W dniu [...] lipca 2019 r. w toku kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z trzyosiowego samochodu ciężarowego marki [...] nr. rej [...] i trzyosiowej przyczepy marki [...] nr. rej. [...], którym wykonywany był przewóz drogowy drewna sosnowego w imieniu przedsiębiorcy P. T. na podstawie zezwolenia nr. [...] na wykonywanie zawodu przewoźnika pomiarów masy i długości przeprowadzona pomiar masy całkowitej i długości . Ustalono ,że rzeczywista masa całkowita zespołu pojazdów wynosi [...] t. co stanowi przekroczenie dopuszczalnej masy o [...] t.(o 22,25 %) a długość zespołu pojazdów [...] m co stanowi przekroczenie o [...] m ( o 0,32% ) . Podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym . Odnośnie podstaw do zastosowania przepisu art. 92c u.t.d. organ odwoławczy nie stwierdził okoliczności uzasadniających ich zastosowanie. Winien je wykazać przedsiębiorca, czego nie uczynił. Sprowadza się to do udowodnienia, że dołożył należytej staranności, a więc uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz i jedynie wskutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Organ podniósł , że strona otrzymała kwit wywozowy z dnia [...] lipca 2019 , miała możliwość dokonania wyliczeń rzeczywistej masy całkowitej ładunku i ustalenia ,że 33 metry sześcienne drewna sosnowego przy gęstości 1 m 3 wynoszącej 740 kg/m 3 przekroczy dopuszczalną masę 40 t .Tym bardziej , że ładunek był ładunkiem podzielnym. W skardze na decyzję organu odwoławczego skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania art.7, 8, 75 § 1 ,80 ,84 § 1,107§ 1 k.p.a. i naruszenie przepisów prawa materialnego art. 140aa ust. 4 pkt. 1 lit. a i b p.r.d. i art. 92c ust. 1 pkt. 1 u.t.d. Zadaniem strony skarżącej organy dokonały błędnych ustaleń faktycznych , nie podjęły wszelkich działań w celu ustalenia stanu faktycznego , nie uwzględniły słusznego interesu strony , ocena materiału dowodowego jest dowolna ,a materiał dowodowy nie został rozpatrzony wyczerpująco. Błędnie przyjęto ,że to na skarżącym spoczywał obowiązek pomiaru ładunku w sytuacji gdy towar został załadowany przez pracowników nadleśnictwa , a skarżący jako przewoźnik nie ma wiedzy specjalnej w zakresie dokonywania pomiaru objętości drewna , nie ma możliwości dokonania pomiaru w warunkach leśnych . Zdaniem skarżącego nie miał wpływu na powstałe naruszenia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje . Skarga nie zasługuje na uwzględnienie . Sąd w całości podziela ustalenia faktyczne i rozważania prawne organu wyrażone w zaskarżonej decyzji i przyjmuje je za własne. Odnosząc się do zarzutów skargi należy podnieść . Ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego dokonana została zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów .Jest spójna , logiczna , zgodna z wiedzą i zasadami doświadczenia życiowego. Podstawą ustaleń faktycznych w odniesieniu do stwierdzonych naruszeń jest protokół kontroli drogowej z dnia [...] lipca 2019 roku wraz z załączonymi do niego dokumentami . Organ obszernie i wyczerpująco przedstawił dokonane ustalenia faktyczne odnoszące się do dokonanych pomiarów masy całkowitej i długości zespołu pojazdów . Zebrany materiał dowodowy nie został w żaden sposób podważony .Zadaniem Sądu w zaskarżonej decyzji organ szczegółowo wskazał podstawy prawne rozstrzygnięcia zarówno w odniesieniu do stwierdzonych naruszeń oraz braku podstaw zwolnienia strony z obowiązku ponoszenia za nie odpowiedzialności . W tym kontekście Sąd nie stwierdził naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów . Przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. określa odpowiedzialność podmiotów wykonujących przewóz drogowy za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, która oparta jest na zasadach odpowiedzialności administracyjnej. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku niezależnie od tego, kto prowadził pojazd. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi ono odpowiedzialność. Na nim też spoczywa odpowiedzialność za skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (por. wyrok NSA o sygn. akt II GSK 716/10 - dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej "CBOSA"). Przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. stwarza więc domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Dlatego też, co do zasady, bez znaczenia są okoliczności, w jakich doszło do powstania naruszeń. Ustawodawca umożliwił obalenie tego domniemania przy spełnieniu m. in. przesłanek z art. 92c ust. 1 u.t.d., których - jako stanowiących wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz - nie można interpretować rozszerzająco. Zgodnie z art. 92c ust. 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Organ prawidłowo ustalił i ocenił ,że za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego zespołem pojazdów o masie i długości przekraczającym dopuszczalne prawem normy odpowiedzialność ponosi skarżący i brak jest podstaw do zastosowania wobec skarżącego art.92c ust. 1 u.t.d. Przedsiębiorca nie ma wpływu na powstanie naruszenia w sytuacji, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do powstania naruszenia. W szczególności sytuacja taka może mieć miejsce, jeżeli do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego dochodzi z powodu siły wyższej lub zachowania osób trzecich, którym podmiot wykonujący przewozy nie był w stanie się przeciwstawić. Brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń lub okoliczności ma miejsce wtedy, gdy przy uwzględnieniu wiedzy, umiejętności i doświadczenia nie istniała możliwość przewidzenia określonych zdarzeń z uwagi na ich nadzwyczajny charakter. Wskazany wyżej przepis odnosi się więc do wyjątkowych sytuacji, których podmiot wykonujący przewozy drogowe, przy zachowaniu staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć. Przepisy u.t.d. nakładają na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji przewozu , w celu przeciwdziałania naruszeniom wymogów ustawy. Organizacja przewozu przez profesjonalnego przewoźnika musi gwarantować iż przewóz wykonywany jest bezpieczny , nie zagraża życiu , zdrowiu i mieniu osób . Sprawą przedsiębiorcy jest zawarcie umów i przyjęcie organizacyjnych rozwiązań przewozu aby spełniał on m.in. wymogi dotyczące dopuszczalnej masy całkowitej i długości . Prawidłowo organ przyjął, iż skarżący będący profesjonalnym przewoźnikiem przy zachowaniu minimum należytej staranności powinien, znając na podstawie kwitu wywozowego ilość drewna , rodzaj i fakt podzielność ładunku, tak zorganizować przewóz aby nie doszło do stwierdzonych naruszeń . Ustalenie ciężaru i długości ładunku , sposobu rozmieszczenia w okolicznościach niniejszej sprawy nie wymagało , wbrew twierdzeniom skargi , wiedzy specjalnej i mogło być dokonane wcześniej przed rozpoczęciem załadunku drewna . Dane dotyczące gęstości drewna ,jak wyjaśnił w zaskarżonej decyzji organ, skarżący powinien ustalić na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska oraz Ministra Gospodarki dnia 2 maja 2012r. w sprawie określenia gęstości drewna ( Dz. U. z 2012r. poz536 ) . Sąd podkreśla ,że istota odpowiedzialności administracyjnej podmiotu wykonującego przewóz drogowy sprowadza się do tego, że podlega jej podmiot charakteryzujący się cechami wyrażonymi w normie prawnej stanowiącej podstawę odpowiedzialności, po wyczerpaniu określonych w tej normie znamion działania lub zaniechania, lub też znamiona tego zachowania muszą zostać wyczerpane przez inny podmiot, o ile norma prawna przypisuje zachowanie innego podmiotu lub skutek tego zachowania wspomnianemu podmiotowi administrowanemu (delikt administracyjny). Zaistnienie powyższych przesłanek jest co do zasady wystarczające, aby podmiot administrowany obciążony został z tytułu popełnionego deliktu administracyjnego sankcją administracyjną. Zbędne staje się w takim przypadku badanie jakichkolwiek innych dodatkowych okoliczności, np. winy podmiotu administrowanego, nie mają one bowiem wpływu ani na poniesienie przez niego odpowiedzialności ani na wymiar nakładanej na niego sankcji administracyjnej. Wymienione przepisy statuują odpowiedzialność obiektywną. Do uwolnienia się od odpowiedzialności nie wystarczy wykazanie braku winy, lecz wymagane jest udowodnione podjęcie wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Nie wystarcza wykazanie zastosowania wszystkich normalnych, rutynowych środków zabezpieczających, jeżeli sytuacja wymagała środków dodatkowych. Organy trafnie oceniły, że nie występowały okoliczności zwalniające przedsiębiorcę od odpowiedzialności. Podnoszone przez skarżącego argumenty nie są wystarczające do zwolnienia do od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia na zasadzie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., w konsekwencji organ przepisów tych zasadnie nie zastosował. Za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 140aa ust. 4 pkt. a i b p.r.d. Norma zawarta w tym przepisie ma zastosowanie jedynie w przypadku nałożenia kary administracyjnej przewidzianej w ust. 1,1a pkt1 art.140aa p.r.d. i odnosi się do przejazdów po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu , co w okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie miało zastosowania . Wobec powyższego Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z zm. ) .