III SA/Po 448/09

Dnia 25 listopada 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Małgorzata Górecka ( spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2009 roku przy udziale sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ...r. Nr ... w przedmiocie przyznania płatności do gruntów rolnych za rok 2007. oddala skargę /-/M. Górecka /-/M. Ławniczak /-/W. Długaszewska Wnioskiem zarejestrowanym w dniu 17.05.2007r. J. wniósł o przyznanie płatności na rok 2007 do gruntów rolnych: jednolitej płatności obszarowej (JPO), płatności uzupełniającej (UPO) do powierzchni: grupy upraw podstawowych, roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce), a także w ramach płatności do upraw roślin energetycznych. W przedmiotowym wniosku łączna powierzchnia zadeklarowanych do udzielenia płatności działek rolnych wyniosła: - 133,15 ha w ramach JPO, - 73,50 ha w ramach UPO- do powierzchni grupy upraw podstawowych, - 59,65 ha w ramach UPO- do płatności zwierzęcych, - 17,80 ha w ramach płatności do upraw roślin energetycznych. Następnie w dniu 28.05.2007r. producent rolny złożył zmianę do wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2007r. Zmiana dotyczyła zwiększenia powierzchni działki rolnej "I" o 0,10 ha. W dniu 11.03.2008r. producent rolny wycofał część wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2007r. i dotyczyło to całkowitej rezygnacji z ubiegania się o udzielenie płatności do upraw roślin energetycznych. Kolejna zmiana wniosku nastąpiła 16.04.2008r. i dotyczyła rezygnacji producenta rolnego z ubiegania się o udzielenie płatności w ramach działek rolnych oznaczonych literami: "F"’ "J"’ "M"’ "N" zlokalizowanych na działkach ewidencyjnych o numerach, kolejno: ... . Do tej zmiany przedmiotowego wniosku dołączono Akt Notarialny z 19.12.2006r. ... umowy kupna nieruchomości, w tym w/w działek i oświadczenie beneficjenta, w którym prosi o odstąpienie od naliczania sankcji bowiem przedmiotowe działki wskutek nieprawidłowości w ich prowadzeniu przez poprzedniego właściciela w wyniku kontroli zostały wykluczone z programu płatności bezpośrednich bowiem otrzymały kod DR 10, o czym beneficjent w dniu złożenia wniosku nie wiedział. Ostatecznie po zmianach łączna powierzchnia zadeklarowanych działek rolnych do udzielenia płatności wyniosła: - 100,12 ha w ramach JPO, - 48,15 ha w ramach UPO- do powierzchni grupy upraw podstawowych, - 51,97 ha w ramach UPO – do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce). W dniu 25.04.2008r. beneficjent złożył oświadczenie z treści, którego wynikało, że w okresie referencyjnym(1.04.2005r. do 31.03.2006r.) nie posiadał zwierząt typu: bydło, owce, kozy, konie, zaś pierwsze sztuki bydła wprowadził (do gospodarstwa) po zakończeniu inwestycji tj. 2.07.2006r. Po wezwaniu beneficjenta do wypowiedzenia się co do zebranych w trakcie postępowania administracyjnego materiałów i do zgłoszenia żądań, producent rolny złożył Oświadczenie co do gruntów ostatecznie wycofanych z ubiegania się o płatności bezpośrednie na rok 2007. Z jego treści wynikało, iż pola te nie były uprawiane od 1-2 lat i na przedmiotowych gruntach panował ugór. Jednocześnie w oświadczeniu zawarto wniosek o umożliwienie wglądu w akta sprawy, w której podjęto decyzję o nadaniu przedmiotowym działkom kodu DR 10 (patrz: oświadczenie z 5.05.2008r.). Decyzją z dnia 6 maja 2008r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydaną w sprawie płatności do gruntów rolnych na rok 2007: - umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności do upraw roślin energetycznych w całości, - umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2007 w części dotyczącej JPO i UPO do powierzchni grupy upraw podstawowych w części dotyczącej następujących działek ewidencyjnych oraz rolnych: 1. ... – powierzchnia działki : 1,8000ha 2. ... - powierzchnia działki: 42,5800ha 3. ... - powierzchnia działki: 5,1100ha 4. ... - powierzchnia działki: 3,9800ha 5. F- powierzchnia 25,35ha 6. J - powierzchnia 3,80ha 7. M - powierzchnia 1,40ha 8. N - powierzchnia 2,58ha, - przyznał płatności do gruntów rolnych na rok 2007 w wysokości 44 362,97 zł, w tym: 1. jednolitą płatność obszarową w wysokości 30 163,05 zł 2. uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni upraw podstawowych w wysokości 14 199,92 zł, - odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę , uprawianych na trwałych użytkach zielonych. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji podał, iż płatność naliczona została do powierzchni: - 100,03 ha w ramach JPO i 48,15ha w ramach UPO - do powierzchni grupy upraw podstawowych i nastąpiło to zgodnie z wnioskiem beneficjenta. Z kolei odmowę uzyskania płatności zwierzęcej uzasadniono tym, że pierwszy formularz przemieszczenie zwierząt do siedziby gospodarstwa złożony został po okresie referencyjnym wskazanym w § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309, ze zm.). W ramach płatności do upraw roślin energetycznych, organ I instancji umorzył postępowanie w oparciu o przepis art. 105 §1 k.p.a. jak również w oparciu o tą samą podstawę prawną, umorzone zostało postępowanie w części odnoszącej się do działek, które ostatecznie beneficjent wycofał z ubiegania się o przyznanie płatności. Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. nie zgadzając się z umorzeniem postępowania w części dotyczącej przyznania płatności do gruntów rolnych na 2007r. obejmujące działki ... i odmowy przyznania płatności zwierzęcych. W uzasadnieniu odwołania wskazywał, iż dla przedmiotowych działek został nadany w 2004 roku kod DR 10 jednak pomimo tego przyznano w 2006roku płatności. Odwołujący nie zgadzał się z tym, aby w wyniku kontroli organu dokonanej w 2004roku można było autorytatywnie stwierdzić stan gruntów istniejący w 2003 roku. Zmianę wniosku w części obejmującej rezygnację z dopłat do przedmiotowych działek odwołujący uzasadniał tym, że został poinformowany przez pracownika Agencji aby wycofał przedmiotowe działki z dofinansowania bo w przeciwnym razie zostaną naliczone sankcje. Co do odmowy przyznania przez organ I instancji dopłat zwierzęcych, odwołujący wskazywał, że wcześniej nie mógł bydła przepisać na swoje gospodarstwo bowiem nie skończył inwestycji i gospodarstwo nie spełniało standardów . Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia 4 marca 2009r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy powołując się na wskazane w treści uzasadnienia przepisy prawa unijnego i krajowego podał, iż do przyznania płatności w ramach Jednolitej Płatności Obszarowej kwalifikują się działki rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003roku. Przepis art. 143b ust. 5 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (...) – uzależnia przyznanie JPO od stanu faktycznego istniejącego w przeszłości tj. wynikłego z badania stanu działek rolnych zgłoszonych we wniosku pod względem utrzymywania w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003roku. W trakcie kontroli administracyjnej wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2007rok powierzchnia działki ewidencyjnej w stosunku, do której stwierdzono, że nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.06.2003rok, powinna zostać wykluczona od przyznania płatności jako nieuprawniona do ich przyznania. Organ odwoławczy zwrócił się do Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR o weryfikację wyników kontroli przeprowadzonej w 2004roku na przedmiotowych działkach rolnych (F,J,M,N)i Biuro w wyniku weryfikacji potwierdziło zasadność użycia przez kontrolujących kodu DR 10 co do przedmiotowych działek. Dodatkowo dokumentację pokontrolną uzupełniono o wykonanie 10 sztuk zdjęć, które- zdaniem organu odwoławczego -potwierdziły zaistniałe nieprawidłowości. Organ odwoławczy wskazał nadto na treść oświadczenia odwołującego, który potwierdził w nim zły stan działek, co ostatecznie spowodowało ich wycofanie z ubiegania się o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2007. Zdaniem organu odwoławczego na wniosek strony postępowanie zasadnie zostało umorzone w oparciu o przepis art. 105 §2 k.p.a. Wycofanie działek ewidencyjnych oznaczonych numerami: ... było niezbędne z uwagi na możliwość wyłączenia producenta rolnego z udzielenia płatności w oparciu o przepis art. 138 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z 29 października 2004r. w sprawie ustanawiania szczegółowych zasad zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie (...) . Odnośnie płatności zwierzęcych, organ odwoławczy powołał się na przepis art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego oraz § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności, wskazując na brak podstaw do ich przyznania. Odwołujący bowiem – w ocenie organu odwoławczego - nie spełniał warunków określonych tymi przepisami gdyż w okresie od 1.04.2005 roku do 31.03.2006 roku nie posiadał żadnych zarejestrowanych zwierząt, co potwierdziły rejestry ARiMR jak i złożone przez beneficjenta w trakcie postępowania administracyjnego, wyjaśnienia. Organ odwoławczy nadto ustosunkował się do wszystkich formułowanych przez odwołującego zarzutów, których istnienia nie potwierdził w prowadzonym przez organ I instancji postępowaniu. Obecnie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego z dnia 4 marca 2009r. wniósł J., żądając jej uchylenia jak i uchylenia decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarżonej decyzji zarzucał: - naruszenie § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004r, w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej przez jego niewłaściwe zastosowanie przez organ, - naruszenie §7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przez jego niewłaściwe zastosowanie przez organ, - brak spełnienia wymogów określonych w art. 9 i 107 §3 k.p.a. w skarżonych decyzjach poprzez brak uzasadnienia faktycznego, - brak uzasadnienia zarzutu dotyczącego utrzymywania działek rolnych w złej kulturze rolnej w świetle uregulowań prawnych, - - brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z dziedziny botaniki przez organ I instancji pomimo zgłoszonego przez skarżącego wniosku, - naruszenie §4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznania tej płatności poprzez uznanie, że skarżącemu nie przysługuje płatność zwierzęca bowiem w okresie referencyjnym nie był posiadaczem bydła. Skarżący zasadniczo nie zgadzał się z umorzeniem przez organ postępowania w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych obejmujących działki , które- w ocenie organu- nie były prowadzone w dobrej kulturze rolnej jak i nie zgadzał się z odmową przyznania płatności zwierzęcych. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją argumentację podaną w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne – art. 3 §1 i §2 pkt 1 ustawy z dnia 30 stycznia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami. Kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest zarówno co do zgodności z prawem materialnym jak i co do zachowania przy jej wydaniu przepisów postępowania procesowego. Ponadto przy kontroli legalności decyzji Sąd bierze pod uwagę prawo wspólnotowe. Kierując się wskazanymi powyżej granicami kontroli sądowo administracyjnej, Sąd orzekający uznał, że skarga nie zasługuje na jej uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie niesporne jest, iż decyzją z dnia 6 maja 2008r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał skarżącemu płatności do gruntów rolnych za 2007rok w wysokości 44 362,97 zł, w tym JPO w wysokości 30 163,05 zł i UPO do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 14 199,92 zł, zaś w pozostałej części dotyczącej działek ewidencyjnych oraz rolnych: ... umorzył postępowanie w oparciu o przepis art. 105 §1 k.p.a. Nastąpiło to w związku z wycofaniem w tej części wniosku skarżącego o dopłaty do gruntów rolnych na rok 2007 (patrz: zmiana wniosku z dnia 16.04.2008r.). Zaznaczyć należy, że postępowanie w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych jest postępowaniem stricte wnioskowym a to oznacza, że organ rozpatrujący wnioski jest związany tym, co wnioskodawca we wniosku żąda. Jeżeli wnioskodawca ostatecznie zgłosi rezygnację z ubiegania się o przyznanie płatności co do wcześniej zgłoszonych działek ewidencyjnych oraz rolnych, organ będąc związany treścią wniosku nie może przyznać płatności do gruntów rolnych w tej części, w której wnioskodawca ostatecznie zrezygnował poprzez zmianę wniosku. Jeżeli skarżący nie zgadzał się z dokonaną przez organ w trakcie kontroli administracyjnej w 2004roku, klasyfikacją przedmiotowych działek do kodu DR 10 i twierdził, że działki te były prowadzone w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.06.2003roku, mógł nie wycofywać działek z ubiegania się o przyznanie co do nich płatności. Wówczas, w sytuacji odmowy przyznania przez organ płatności do tej części gruntów rolnych, skarżący miałby możliwość podnoszenia argumentów odnoszących się do kwestii utrzymywania tych gruntów w dobrej kulturze rolnej i kwestionowania wyników dokonanej w 2004 roku kontroli administracyjnej, które ostatecznie pozwoliły na zakwalifikowanie przedmiotowych działek do kodu DR 10. Obecnie skarżący nie miał takiej możliwości skoro sam w tym zakresie cofnął wniosek o przyznanie płatności . Tłumaczenie takiego działania (cofnięcia w tym zakresie wniosku) jedynie obawą przed wymierzeniem sankcji, nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze racjonalne zachowanie, nie można rezygnować z płatności w określonej części z uwagi na groźbę nałożenia sankcji będąc przekonanym, że grunty rolne były na dzień 30 czerwca 2003roku utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Albo ma się takie przekonanie i ono z czegoś wynika, albo takiego przekonania się nie ma i wówczas konsekwentnie rezygnuje się z tej części dopłat. Ubocznie już tylko należy zauważyć, że sam skarżący w oświadczeniu jak i w swoich wyjaśnieniach stwierdzał, że na przedmiotowych polach od momentu ich objęcia przez skarżącego (wiosną 2006roku) był ugór a jego zdaniem przez okres 1-2 wstecz w ogóle nie były one uprawiane przez poprzedniego właściciela. Ta postawa może jedynie świadczyć o racjonalnym podejściu do ewentualnej możliwości odmowy przez organ przyznania płatności wraz z nałożeniem sankcji. Z tych też względów – zdaniem Sądu orzekającego w sprawie- zmiana wniosku w tej części poprzez rezygnację z płatności do w/w działek była wystarczającą podstawą do umorzenia przez organ postępowania w tym przedmiocie w oparciu o przepis art. 105 §1 k.p.a., zaś prowadzenie postępowania przez organ odwoławczy w tym zakresie uznać należy za zbędne. Tym samym – w ocenie Sądu - nie znajdują uzasadnienia zarzuty skarżącego precyzowane w zakresie naruszenia przez organy obydwu instancji przepisów prawa materialnego i procesowego w zakresie nie uwzględnienia przez organ minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej jak i uznania, że przedmiotowe grunty nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, wskazywany przez skarżącego brak uzasadnienia tego zarzutu jak i nie uwzględnienia przez organ wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Za nieuzasadnione należy również uznać zarzuty skargi odnośnie naruszenia przez organ przepisu § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309, ze zm.) . Otóż przepis ten wyraźnie wskazuje komu w danym roku kalendarzowym przysługuje płatność zwierzęca. Muszą być spełnione następujące przesłanki: - rolnik w okresie od dnia 1.04.2005r. do dnia 31.03.2006r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, - na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonego w 2006r. rolnikowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych lub traw na gruntach ornych. Żadnej z w/w przesłanej skarżący nie spełniał. Sam skarżący złożył w dniu 25.04.2008r. Oświadczenie, w którym wyraźnie podał, iż w okresie referencyjnym (01.04.2005r. – 31.03.2006r.), a także w okresie składania wniosku po raz pierwszy w 2007r. (15.09.2006r. – 14.03.2007r.) nie posiadał ani on ani jego małżonka zwierząt typu bydło, owce, kozy zarejestrowanych w systemie IRZ jak i koni zarejestrowanych w Polskim Związku Hodowców Koni, zaś pierwsze sztuki bydła wprowadził do gospodarstwa skarżący po zakończeniu inwestycji, 2.07.2006r. (patrz: oświadczenie). Sąd zauważa, że skarżący dokonując interpretacji omawianego przepisu, skupia się wyłącznie na kwestii posiadania bydła zupełnie pomijając kwestię wpisania czy też zgłoszenia przez tego rolnika ( a więc posiadacza bydła) bydła do rejestru. Tak więc organ I instancji a za nim organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że skarżący nie spełniał wymogów koniecznych do uzyskania płatności zwierzęcych i prawidłowo orzeczono o odmowie ich przyznania. Pozostałe, nie omówione powyżej i nie objęte zarzutami skargi, ustalenia organów obydwu instancji jak i ich rozstrzygnięcia uznać należy również za prawidłowe. Sąd nie dopatrzył się jakiegokolwiek uchybienia zarówno, co do dokonanych przez organy ustaleń faktycznych jak i powołanych podstaw prawnych rozstrzygnięć a także w dokonanej przez te organy wykładni przepisów prawa. Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności faktyczne i prawne Sąd nie znalazł postaw do kwestionowania poprawności zaskarżonego rozstrzygnięcia, stąd zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił. /-/M. Górecka /-/ M. Ławniczak /-/W. Długaszewska T.M.d