III SA/Po 449/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Barbara Koś WSA Beata Sokołowska ( spr.) Protokolant : st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2008 r. przy udziale sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [ ... ]r. nr [ ... ] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści. I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Wójta z dnia [ ... ] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego K. K. kwotę [ ... ] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/B. Sokołowska /-/ W. Długaszewska /-/ B. Koś WSA/wyr. 1- sentencja wyroku Wójt Gminy postanowieniem z dnia [ ... ] odmówił K., na podstawie art. 306 c w zw. z art. 216 – 219 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), wydania zaświadczenia o potwierdzeniu stażu pracy w gospodarstwie położonym we wsi R., celem przedłożenia w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż organ podatkowy jest zobowiązany wydać zaświadczenie dotyczące potwierdzenia faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Ponieważ organ nie dysponował jednak niezbędnymi dokumentami mogącymi bezspornie potwierdzić fakt pracy wnioskodawcy w gospodarstwie rolnym we wsi R. wydanie żądanego zaświadczenia nie było możliwe. W zażaleniu na to postanowienie ( określonym mylnie jako odwołanie ) K. podniósł, że odmowa wydania zaświadczenia była dla niego krzywdząca, ponieważ płacił podatek za gospodarstwo "na swoje nazwisko i imię". Nie uzyskał też odpowiedzi odnośnie sposobu pozbawienia go prawa do spornego gospodarstwa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [ ... ] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy stwierdził, iż odmowa wydania przedmiotowego zaświadczenia była zasadna, albowiem z postanowienia Wójta Gminy wynika, że nie dysponuje on niezbędnymi dokumentami mogącymi bezspornie potwierdzić pracę wnioskodawcy w gospodarstwie rolnym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu K. podniósł, iż płacił podatek za gospodarstwo w okresie od 1973 do 1978 r. Była to ojcowizna, a później pozbawiono go tej nieruchomości. Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumenty zawarte w uzasadnieniu swojego postanowienia. Na rozprawie w dniu 11 grudnia 2008 r. K. podniósł, że zaliczenie stażu pracy w spornym gospodarstwie spowodowałoby zwiększenie wymiaru jego świadczenia emerytalnego. Dodał też, że chyba nie płacił za nieruchomość podatku, a jedynie ubezpieczenie za budynki i hodowane zwierzęta. Chciał uzyskać dla ZUS zaświadczenie z gminy o prowadzeniu gospodarstwa i produkcji rolnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie należy wskazać, że sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany z zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując więc w powyższym zakresie oceny legalności zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z wniosku skarżącego z dnia 31 stycznia 2008 r. oraz wyjaśnień złożonych na rozprawie intencją K. było uzyskanie od organu I instancji stosownego zaświadczenia potwierdzającego fakt prowadzenia przez niego w latach 70-tych, a konkretnie w okresie od 1973 do 1978 r., gospodarstwa rolnego we wsi R. Ta okoliczność faktyczna mogła mieć znaczenie dla kwestii ewentualnego podwyższenia kwoty emerytury pobieranej przez skarżącego – ze względu na wydłużenie okresu pracy wpływającego na wysokość takiego świadczenia. Należy wyraźnie podkreślić, że możliwość uzyskania od organu administracji zaświadczenia przez osobę ubiegającą się, ze względu na swój interes prawny, o urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego przewidziana jest zarówno przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego ( art. 217 § 1 i § 2 kpa ), jak i przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - Dz. Nr 137, poz. 926 ze zm. ( art. 306 a § 1 i § 2 pkt. 2 ). Tak rozumiane zaświadczenie oznacza przewidziane w przepisach prawa potwierdzenie pewnego stanu rzeczy przez właściwy organ państwowy na żądanie zainteresowanej osoby. Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia jest wszczynane na podstawie żądania takiego podmiotu, który winien wykazać swój interes prawny. Organ administracji może przed wydaniem zaświadczenia przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające ( art. 218 § 2 kpa, art. 306 b § 2 Ordynacji podatkowej ), którego przedmiotem mogą być zarówno okoliczności potwierdzane zaświadczeniem, jak również sam fakt istnienia interesu prawnego po stronie wnioskodawcy. Postępowanie tego rodzaju musi się przy tym odnosić wyłącznie do faktów czy okoliczności wynikających z posiadanej przez dany organ ewidencji , rejestru czy innego zbioru danych ( zob. m. in. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 818-820; S. Babiarz i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2007, s. 899-904 ). Zdaniem Sądu z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że głównym i jedynym celem uzyskania przez skarżącego przedmiotowego zaświadczenia było urzędowe potwierdzenie faktu prowadzenia gospodarstwa i produkcji rolnej w latach 1973 do 1978. Skarżący wywodził przy tym swój interes prawny z chęci uzyskania podwyższonego świadczenia emerytalnego. Z uzasadnień postanowień organów obu instancji nie wynika jednak w żaden sposób, czy wyjaśniono faktyczną treść żądania wnioskodawcy i czy badano w ogóle kwestię istnienia po stronie K. rzeczywistego interesu prawnego związanego z chęcią uzyskania zaświadczenia. Organy administracji nie wskazały również, dlaczego jedynym sposobem na urzędowe potwierdzenie prowadzenia spornego gospodarstwa mogło być odnalezienie we właściwej ewidencji danych dotyczących płacenia podatków z tytułu prowadzenia produkcji rolnej. W ocenie Sądu brak jakichkolwiek wyjaśnień w tej kwestii rodzi wątpliwość, czy organy tak I jak i II instancji zbyt arbitralnie nie przyjęły, że prowadząc postępowanie w przedmiocie wydania spornego zaświadczenia winny działać w charakterze organów podatkowych, a podstawę prawną tego postępowania stanowiły przepisy Ordynacji podatkowej. Podnosząc w uzasadnieniach obu postanowień, iż odmowa wydania zaświadczenia wynikała z braku jakichkolwiek dokumentów ani Wójt Gminy ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wskazali, czy prowadzono w tym zakresie niezbędne postępowanie wyjaśniające. W szczególności z uzasadnień nie wynika, czy brak dokumentów związany był w ogóle z brakiem w archiwum organu I instancji ewidencji podatników od nieruchomości rolnych z lat 70-tych, czy też ewidencja tego rodzaju istnieje, ale nie zawiera danych dotyczących osoby skarżącego. Zbyt lapidarne uzasadnienia faktyczne i prawne postanowień organów obu instancji uniemożliwiają w zasadzie prawidłową kontrolę sądową zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia pod kątem przeprowadzonego postępowania, dokonanych ustaleń i ich konsekwencji. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, iż postanowienia: Wójta Gminy i Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania (art. 121, art. 210 § 4 w zw. z art. 219, art. 306 a § 2 pkt. 2 i art. 306 b § 2 Ordynacji podatkowej) mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy należało orzec o uchyleniu tych aktów administracyjnych na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). O zwrocie skarżącemu kosztów sądowych oraz wykonalności zaskarżonego postanowienia Sąd orzekł natomiast na podstawie art. 200 i 152 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ B. Sokołowska /-/ W. Długaszewska /-/ B. Koś D.W.d