III SA/Po 449/12
WyrokWSA w Poznaniu2012-08-23
Skład orzekający: Maria Lorych-Olszanowska, Beata Sokołowska, Małgorzata Górecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przewoźnika drogowego za naruszenie przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu i przerw w prowadzeniu pojazdu przez kierowcę jest zasadna, jeśli kierowca powołuje się na okoliczności takie jak konieczność przestawienia pojazdu, wjazd na parking nadgabarytu, konieczność zachowania ciągłości linii technologicznej czy kolizję drogową jako powody odstępstw od norm?Ratio decidendi
Kara pieniężna nałożona na przewoźnika drogowego za naruszenie przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu i przerw jest zasadna, jeśli kierowca pięciokrotnie w ciągu 12 dni przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy, a podane przez niego powody odstępstw (np. konieczność przestawienia pojazdu, wjazd na parking nadgabarytu, konieczność zachowania ciągłości linii technologicznej, kolizja drogowa) nie spełniają przesłanek z art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, który dopuszcza odstępstwa jedynie w szczególnych, nieprzewidywalnych okolicznościach i w stopniu niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa. Powtarzające się naruszenia wskazują na brak właściwej organizacji pracy lub nadużywanie przepisów o odstępstwach, a ciężar dowodu co do właściwej organizacji pracy i braku wpływu na naruszenie spoczywa na przewoźniku.Stan faktyczny
W toku kontroli drogowej stwierdzono, że kierowca spółki A pięciokrotnie przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy w okresie 12 dni. Naczelnik Urzędu Celnego nałożył na spółkę karę pieniężną. Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy. Spółka A zaskarżyła decyzje do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 oraz brak uwzględnienia właściwej organizacji pracy i okoliczności niezależnych od przewoźnika. Spółka podniosła również zarzuty dotyczące sposobu prowadzenia kontroli i gromadzenia dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 sierpnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska ( spr.) Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Małgorzata Górecka Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2012 roku przy udziale sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia karty pieniężnej oddala skargę
W dniu 29.06.2011 r. na drodze krajowej nr 15, w miejscowości [...], został poddany kontroli samochód ciężarowy marki IVECO, nr rejestracyjny [...], którym [...] "A" S.A. z [...] wykonywało transport drogowy rzeczy.
W toku czynności kontrolnych, w oparciu o dane wydrukowane z karty kierowcy, ustalono, że kierujący pojazdem P. Ch. w okresie od dnia 03.06.2011 r. do dnia 15.06.2011 r. pięciokrotnie przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy. Kierowca nie okazał wydruków z karty kierowcy w wymienionych terminach, ale zeznał do protokołu kontroli nr [...], że przyczyny stwierdzonych uchybień są wynikiem kurierskiego charakteru wykonywanych przez niego przewozów, a liczba miejsc rozładunku poszczególnych dostaw i odległość między nimi wymuszała na kierowcy pośpiech.
Na podstawie powyższych ustaleń Naczelnik Urzędu Celnego w [...] pismem z dnia 07.07.2011 r., wszczął wobec "A" S.A. z [...] postępowanie administracyjne w sprawie wykonywania przewozu drogowego z naruszeniem przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 roku w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniających rozporządzenia rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98 jak również uchylające rozporządzenie rady ( EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. WE L 102, s. 1 z 11.04.2006 roku).
Decyzją z dnia [...].09.2011 r., nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego w [...], działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 06.09.2001 roku – o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 roku, Nr 125, poz. 874 ze zm.) nałożył na [...] "A" S.A. w [...] karę pieniężną z tytułu przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, w łącznej wysokości 7.750 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że analiza dziennych wydruków czynności z karty kierowcy potwierdziła, że P. Ch. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy: w dniu 03.06.2011 roku o 3 godziny i 16 minut, w dniu 08.06.2011 roku o 3 godziny i 41 minut, w dniu 09.06.2011 roku o 4 godziny i 42 minuty, w dniu 10.06.2011 roku o 4 godziny i 9 minut, w dniu 15.06.2011 roku o 2 godziny i 52 minuty. Tym samym kierowca pięciokrotnie naruszył zasady stosowania przerw w prowadzeniu pojazdu, określone w art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady.
Organ I instancji zaznaczył, że strona pismem z dnia 15.07.2011 roku dostarczyła kopie wydruków karty kierowcy, na których jako powody naruszenia normy maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy kierowca wskazał:
- w dniu 03.06.2011 roku – wjazd na parking nadgabarytu, konieczność przestawienia pojazdu,
- w dniu 08.06.2011 roku – konieczność zachowania ciągłości linii technologicznej, przejazd w celu poszukania bezpiecznego miejsca parkingowego,
- w dniu 09.06.2011 roku – wjazd na parking nadgabarytu, konieczność przestawienia pojazdu,
- w dniu 10.06.2011 roku – kolizja drogowa – brak możliwości zjazdu na bezpieczne miejsce parkingowe,
- w dniu 15.06.2011 roku – konieczność zachowania ciągłości linii technologicznej, policja nakazała przestawienie pojazdu, przejazd w celu poszukania bezpiecznego miejsca parkingowego.
Organ I instancji przeanalizował przedstawione wyjaśnienia z uwzględnieniem prowadzonej przez stronę działalności tj. usług kurierskich i wyjaśnił, że wskazane przez kierowcę na wydrukach okoliczności konkretnych naruszeń czasu pracy jak i ich częstotliwość, nie dają podstaw do zastosowania art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady, który pozwala na odstępstwa od wymogów w zakresie minimalnego okresu odpoczynku. Zdaniem tego organu przypadki odstąpienia od wymaganego czasu pracy powinny występować sporadycznie tylko w szczególnych okolicznościach, których wcześniej nie można było przewidzieć.
Z akt sprawy bezspornie wynikało, że kierowca w kontrolowanym okresie pięciokrotnie sporządził wydruki w celu zastosowania odstępstw od obowiązku odebrania przerwy po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny. Kierowca nie podjął skutecznych prób prawidłowego odebrania przerw w pracy, co potwierdziły przedstawione przez stronę wydruki dotyczące czasu prowadzenia pojazdu. Z tego względu na podstawie pkt 10.3. – załącznika do ustawy z dnia 6 września 2011 roku – o transporcie drogowym wymierzona została kara pieniężna.
W odwołaniu od powyższej decyzji "A" S.A. zwróciła uwagę na błędy protokołu z kontroli drogowej oraz braki w informacjach dotyczących karty kierowcy do tachografu cyfrowego. Strona ta wyraziła zastrzeżenia co do prawdziwości ustaleń kontroli drogowej wskazując, że nie wynika z nich czyja karta kierowcy została poddana kontroli, a także czy kierowca został w trakcie kontroli przesłuchany i jaki materiał dowodowy został zabezpieczony. Zwróciła również uwagę na brak oznaczenia pomiaru przedziałów czasowych według czasu lokalnego czy UTC, a także na niekompletne opisy dotyczące wyjaśnień w zakresie odstąpienia od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu. Ponadto stwierdziła, że czynności kontrolne zostały przeprowadzone w sposób pobieżny i zarzuciła organowi, że nie dążył do dokładnego ustalenia przyczyn odstąpienia od stosowania norm czasu pracy kierowców.
Decyzją z dnia [...].01.2012 r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w [...], działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 16.06.1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 92 a ust.1 i ust. 6 ustawy o transporcie drogowym oraz pkt 5.2 załącznika nr 3 do tej ustawy (tj. Dz. U. z 2007 roku, Nr 125, poz. 874 ze zm.), art. 10 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw z dnia 16.09.2011 roku (Dz. U. z 2011 roku, Nr 244, poz. 1454), art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z 15 marca 2006 roku w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniających rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98 jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. WE L 102, s. 1 z 11.04.2006 roku) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że wzór protokołu kontroli, stanowiący załącznik do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 02.09.2009 roku w sprawie kontroli przewozu drogowego, nie zawierał żadnych treści, które wskazywałyby na wymóg odnotowania jakie materiały dowodowe zostały w trakcie kontroli zabezpieczone. Z treści protokołu kontroli wynikało, że kierowcą zatrzymanego pojazdu był P. Ch., a na podstawie danych zawartych na jego karcie kierowcy, stwierdzono pięciokrotne przekroczenie maksymalnego okresu prowadzenia pojazdu bez przerwy, będące podstawą orzeczonej kary pieniężnej. Pomimo braku w protokole numeru karty kierowcy pozostałe dane pozwalały ustalić czyja karta kierowcy była przedmiotem analizy służb kontrolnych. Zarówno z treści protokołu kontroli jak i decyzji organu I instancji wynikało, że podstawą stwierdzonych naruszeń są dane zgromadzone na karcie kierowcy P. Ch., wydrukowane podczas przeprowadzonej w dniu 29.06.2011 roku kontroli drogowej.
Organ odwoławczy wyjaśnił nadto, że funkcja pomiaru czasu mierzy czas nieprzerwanie i cyfrowo podaje datę i czas UTC, zgodnie z wymaganiami określonymi w załączniku IB rozdział III pkt 3 do rozporządzenia rady (EWG) nr 3821/85. W tym systemie wydrukowane zostały dane kierowcy P. Ch. podczas kontroli w dniu 29.06.2011roku i w takim formacie czasu organ I instancji przedstawił stronie aktywność kierowcy, w dniach w których doszło do naruszenia czasu prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy. Zatem różnica czasu pomiędzy nadesłanymi przez stronę dokumentami, a danymi zapisanymi na wydrukach z karty kierowcy nie ma żadnego znaczenia na treść rozstrzygnięcia merytorycznego.
W kwestii modelu tachografu, który pomimo postoju samochodu automatycznie rejestruje w czynność "praca" bądź "inna praca", organ odwoławczy oparł się na opinii firmy "A" S.A. z dnia 13.10.2011 roku, zgodnie z którą kierowca miał obowiązek ręcznego operowania odpowiednim przełącznikiem w taki sposób, aby tachograf rejestrował zdarzenia zgodnie ze stanem faktycznym. Organ ten zaznaczył, że akceptacja wyjaśnień strony w tym zakresie uniemożliwiałaby organom skuteczną kontrolę czasu pracy i odpoczynku kierowcy, gdyż na podstawie takich zapisów tachografu nie można byłoby jednoznacznie ustalić, czy odnotowana przez to urządzenie czynność "inna praca" jest zapisem rzeczywiście wykonywanej w danym momencie czynności, czy też wbrew temu zapisowi kierowca faktycznie wypoczywał.
W ocenie organu odwoławczego błędne jest przekonanie, że sam fakt sporządzenia prawidłowego wydruku i wskazanie w nim powodów odstąpienia od stosowania przepisów socjalnych, czyni zadość wymogom wskazanego przepisu. Ocenie organów celnych podlega ustalenie czy przedstawione przez kierowcę powody odpowiadają przesłankom materialnym zastosowania przepisu art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006.
W ocenie organu II instancji, wskazane przez kierowcę powody przekroczenia czasu mają charakter incydentalny i mogą usprawiedliwiać jedynie kilku lub kilkunastominutowe przedłużenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu, ale nie usprawiedliwiają przekroczenia tej normy o kilka godzin, tym bardziej, że zdarzenia te powtarzały się co kilka dni. Częstotliwość i rodzaj zdarzeń uzasadniających naruszenie czasu jazdy świadczą o tym, że kierowca albo nie potrafił zorganizować swojej pracy albo nadużywał możliwości wyłączających jego odpowiedzialność. Tym samym kierowca naruszył art. 12 rozporządzenia (WE) 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady nie tylko dlatego, że zaniechał poszukiwania miejsca parkingowego, ale przede wszystkim dlatego, że z powodu obniżenia swojej sprawności psychofizycznej stwarzał realne zagrożenie dla bezpieczeństwa drogowego. Zaniechanie powyższe prowadzi do niedoboru wypoczynku kierowcy, stwarzając zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu na drogach. Przed każdym wyjazdem w trasę przedsiębiorca powinien przeanalizować i tak zaprojektować trasę przejazdu, aby kierowca miał możliwość odebrania w sposób zgodny z prawem przysługujących przerw. Na przedsiębiorstwie transportowym spoczywa obowiązek zorganizowania pracy kierowców w taki sposób aby mogli przestrzegać obowiązujących ich przepisów socjalnych. W efekcie to Spółka "A" S.A. ponosi odpowiedzialność administracyjną i jest właściwym adresatem nałożonej kary pieniężnej.
Za nietrafny uznał organ odwoławczy, zarzut nienależytego wyjaśnienia szczegółowych okoliczności skontrolowanego przewozu drogowego, podczas przesłuchania kierowcy w dniu 25.07.2011r. Zdaniem tego organu najcenniejsze jest zeznanie złożone przez kierowcę bezpośrednio w trakcie czynności kontrolnych na drodze, podczas których, odnosząc się do przyczyn stwierdzonych uchybień, kierowca wskazał na liczbę miejsc dostaw i odległości między nimi jako powód pośpiechu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Spółka "A" S.A. wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Decyzji tej zarzuciła naruszenie następujących przepisów postępowania administracyjnego:
1. art. 7 w związku z art. 75 § 1 oraz art. 77 § 1 KPA poprzez: nieuwzględnienie wszystkich wyjaśnień strony, w tym złożonych ustnie w dniu 22.08.2011 r.; niewyjaśnienie, czy kierowca P. Ch. wykonywał przerwy w okresach zarejestrowanych przez tachograf jako "inna praca"; nieuwzględnienie rozbudowy polskiej infrastruktury drogowej w związku EURO 2012, co ograniczało i uniemożliwiało zaplanowanie i zgodny z prawem odbiór przerw; nieuwzględnienie faktu, że poczucie bezpieczeństwa przez kierowcę podlega jego subiektywnej ocenie, na którą strona nie ma żadnego wpływu, co również subiektywnym i arbitralnym czyni w tym zakresie ocenę organu;
2. art. 8 KPA poprzez poinformowanie strony podczas wizyty w Urzędzie Celnym w [...] w dniu 22.08.2011 r., że złożone wyjaśnienia są wystarczające do zastosowania w sprawie art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, w wyniku czego nie będzie na nią nałożona kara pieniężna;
3. art. 80 KPA, w związku z art. 77 § 1 KPA poprzez: niezgodne ze stanem rzeczywistym ustalenie, że kierowca wykonywał przewóz towarów kwalifikowany jako działalność kurierska; pominięcie przedłożonych dowodów wskazujących, że w sposób prawidłowy organizuje pracę kierowców i przyjęcie, że strona w sposób nieprawidłowy wywiązuje się z tego obowiązku; niezgodne ze stanem rzeczywistym ustalenie, że strona miała wpływ na powstanie naruszenia i jednocześnie, że naruszenie to nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, które mogła przewidzieć; niezgodne ze stanem rzeczywistym ustalenie, iż istnieją technologie umożliwiające sprawowanie pełnego nadzoru nad wszystkimi osobami wykonującymi przewóz drogowy na jej rzecz oraz umożliwiające organizację ich pracy w sposób w pełni eliminujący wszelkie możliwe naruszenia przepisów prawa;
4. art. 86 KPA poprzez nie przesłuchanie strony, pomimo, że niewyjaśnione zostały okoliczności mające istotne znaczenie w sprawie;
5. art. 10 § 1 KPA poprzez nie doręczenie protokołu przesłuchania kierowcy;
6. art. 107 § 3 KPA poprzez brak dokładnego ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu z dnia 14.10.2011 r., w tym: wpływu przyjęcia przez organy, że strona prowadzi działalność kurierską na treść wydanych rozstrzygnięć; błędnej oceny organu I instancji wskazanych przez kierowcę przyczyn naruszenia przez niego maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy;
7. art. 136 KPA poprzez nie przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego, pomimo że postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji było błędne i niepełne.
W skardze sformułowano również zarzut rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego, mającym wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
– art. 92b ust. 1 oraz art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, poprzez ich niezastosowanie pomimo, że spełnione zostały przesłanki ich zastosowania;
– art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady, poprzez jego błędną wykładnię i błędne zastosowanie, skutkujące uznaniem, że wskazane przez kierowcę przyczyny nie uzasadniają odstąpienie przez niego od przestrzegania przepisów socjalnych.
Pismem z dnia 6 lipca 2012 roku pełnomocnik strony skarżącej wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów w postaci wyroku z dnia 15.05.2012 roku wydanego w sprawie o sygn. akt II W 375/11 o wykroczenie przeciwko P. Ch. oraz protokołu z rozprawy z dnia 15.05.2012 roku w sprawie o tej samej sygnaturze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Z ustaleń poczynionych w toku postępowania administracyjnego wynika, że kierowca P. Ch., wykonujący transport drogowy w ramach należącego do strony skarżącej [...] "A" S.A., w okresie od dnia 03.06.2011 r. do 15.06.2011 r. pięciokrotnie przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wykorzystania, wymaganej przepisami przerwy.
Konsekwencją powyższych ustaleń było nałożenie na podstawie art. 92 a ust. 1 i ust. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 874 z 2007r. ze zm.) oraz pkt 5.2 załącznika nr 3 do tej ustawy kary pieniężnej w łącznej wysokości 7.750 zł.
Kwestionując powyższą decyzję skarżące [...] "A" S.A. w [...] podniosło zarzuty naruszenia zarówno prawa procesowego jak i materialnego.
Zarzut niewyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego oraz niepodjęcia wszelkich kroków niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego tj. naruszenia art. 7 w zw. z art. 75 § 1 oraz art. 77 § 1 K.p.a. strona skarżąca uzasadniła pominięciem wyjaśnień udzielonych pracownikowi organu I instancji przez pełnomocnika skarżącej w czasie zapoznawania się z aktami sprawy. Wyjaśnienia te, jak wynika z uzasadnienia skargi, dotyczyły "organizacji pracy przedsiębiorstwa oraz sposoby kontroli umożliwiające kierowcom wypełnianie przepisów związanych z obowiązkowymi przerwami od prowadzeniu pojazdu". Z powyższych wyjaśnień, zdaniem strony skarżącej wynika, że zarówno organizacja pracy, jak i wspólna analiza wydruków dziennych kart kierowcy oraz wydruków "Czynności szczegółowych kierowcy" daje podstawy do zastosowania art. 92 b ust.1 oraz 92 c ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.).
Przepisy powyższe stanowią, że
1. Nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:
1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiających przestrzeganie przez kierowców przepisów:
a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady(EWG) nr 3820/85,
b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,
c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. ( Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);
2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. ( art. 92 b. ust. 1).
2. Nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust.1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć...( art. 92c pkt 1).
W toku postępowania przed organami administracji strona skarżąca nie przedstawiła dowodów pozwalających na zastosowanie powyższych przepisów. Załączenie do skargi "Teczki kierowcy" zawierającej podstawowe informację dotyczące obowiązków pracowniczych wraz z oświadczeniem kierowcy, w którym zobowiązał się do bezwzględnego ich przestrzegania, również nie daje podstaw do stwierdzenia zasadności powyższego zarzutu. Wszelkie dowody mające wpływ na wynik sprawy strona postępowania zobowiązana jest przedstawić organom administracji. To organy administracji prowadzą postępowanie dowodowe i do nich wyłącznie należy ocena przedstawionych dowodów. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Wynika stąd, że załączone do skargi dowody w postaci "Teczki kierowcy" nie mogą być przedmiotem analizy sądu bowiem sąd nie prowadzi postępowania dowodowego. Dla wykazania, że organizacja i dyscyplina pracy uzasadniała zastosowanie przytoczonych wyżej przepisów, powyższe dokumenty strona skarżąca winna była przedstawić w toku postępowania przed organami administracji publicznej. Zarzut nieuwzględnienia wyjaśnień udzielonych przez pracownika strony skarżącej, podczas zapoznawania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, pozostaje bez wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji. Z uzasadnienia skargi wynika, że wyjaśnienia udzielane specjaliście celnemu, podczas przeglądania akt przez pracownika skarżącej "w odczuciu pełnomocnika Skarżącej, nosiły cechy przesłuchania Strony". Subiektywne przekonanie pracownika nie stanowi o tym, jaki środek dowodowy w postępowaniu zastosowano. Informacje udzielone przez pracownika w opisanych okolicznościach nie mogły stanowić źródła ustaleń dowodowych.
Nieuzasadniony jest również zarzut wskazujący na brak wyjaśnienia czy kierowca "wykonywał przerwy w trakcie jazdy w czasie, gdy tachograf zamontowany w jego samochodzie rejestrował tzw. "inną pracę".
Z "Zaświadczenia" z dnia 13 października 2011 r., sporządzonego przez "A" S.A., a przyjętego jako dowód w sprawie, wynika, że pojazd będący przedmiotem kontroli, zakończonej zaskarżoną decyzją, wyposażony był w urządzenie rejestrujące – tachograf, który nie posiadał funkcji automatycznego przełączania rodzaju aktywności kierowcy po zatrzymaniu pojazdu na okres odpoczynku dziennego lub wymaganej przerwy (łóżko). Oznacza to, że w momencie zatrzymania pojazdu urządzenie rejestrujące automatycznie przestawiało aktywność kierowcy na "pracę inną niż jazda" tj. na "młoteczki" a nie na " łóżko". Zatrzymując taki pojazd celem odbycia wymaganej przerwy należało ręcznie przełączyć aktywność kierowcy na "łóżko" (k.110 akt adm.). Na tej podstawie skarżąca stwierdza, iż istniała możliwość, że kierowca w nieprawidłowy sposób obsługiwał tachograf. Skarżąca nie wyklucza też, że nawet gdy kierowca nie przeprowadził przerw w dniach wymienionych w zaskarżonej decyzji, to nie jest to równoznaczne z tym, że nie próbował odebrać tych przerw później.
Tak sformułowany zarzut nie podważa prawidłowych ustaleń, zawartych w zaskarżonej decyzji. Trafne jest wyrażone w niej stanowisko, że to kierowca ma obowiązek ręcznego operowania odpowiednim przełącznikiem w taki sposób, aby tachograf rejestrował zdarzenia zgodnie ze stanem faktycznym. Akceptacja zaś stanowiska strony skarżącej uniemożliwiałaby organom skuteczną kontrolę czasu pracy kierowców. Obowiązkiem kierowcy jest zatem przestrzeganie czasu pracy i wymaganych przerw w prowadzeniu pojazdu a nadto rejestrowanie rodzaju aktywności zgodnie ze stanem rzeczywistym. Ignorowanie właściwych ustawień tachografu, uniemożliwia powyższą kontrolę a więc jest niedopuszczalne. Sugestia zawarta w skardze, że nie można wykluczyć, że przerwy na odpoczynek miały miejsce ale nie zostały we właściwy sposób zarejestrowane wymagałyby wykazania stosownymi dowodami. Skarżąca żadnych dowodów na powyższą okoliczność nie przedstawiła.
Chybiony jest też zarzut nieuwzględnienia przez organy administracji stanu polskich dróg i związanego z tym ograniczenia możliwości odbierania przerw w czasie jazdy w sposób wyznaczony przez prawo.
Zgodnie z art. 12 cyt. Rozporządzenia "Pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsc postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój".
Z poczynionych ustaleń wynika, że dnia 03.06.2011 r. kierowca przekroczył 4,5 godzinną normę czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o 3 godziny i 16 minut, w dniu 08.06.2011 r. o 3 godziny i 41 minut, w dniu 09.06.2011 r. o 4 godziny i 42 minuty, w dniu 10.06.2011 r. o 4 godziny i 9 minut, a w dniu 15.06.2011 r. o 2 godziny i 52 minuty. Ponadto w żadnym z tych dni nie korzystał z przerwy w prowadzeniu pojazdu w pozostałym czasie pracy i kontynuował jazdę. Jako powody powyższych odstępstw wskazywał: konieczność przestawienia pojazdu, wjazd ponadgabarytu na parking, konieczność zachowania ciągłości linii technologicznej czy kolizję drogową. Zgodzić się należy z oceną zawartą w zaskarżonej decyzji, że to, iż kierowca w ciągu 12 dni pięciokrotnie przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy świadczy o tym, że albo nie potrafił on zorganizować pracy w sposób umożliwiający przestrzeganie norm czasu pracy albo też o tym, że nadużywał możliwości wynikających z cyt. art. 12 Rozporządzenia. Trafnie też podkreślono, że wskazany przepis pozwala na przedłużenie czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, w określonych w nim warunkach, ale wymaga też "przybycia do miejsca pozwalającego na postój". W omawianej sprawie kierowca poza poczynieniem adnotacji na wydruku nie dopełnił już obowiązku poszukiwania miejsca parkingowego.
Nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia art. 8 K.p.a. polegający na nałożeniu na skarżącą kary, mimo wcześniejszych zapewnień, że taka kara nie zostanie nałożona. Zapewnienia powyższe miały mieć miejsce 22 sierpnia 2011 r., a więc przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Decyzja ta, nakładająca karę, wskazywała już na konieczność czynnego udziału skarżącej w postępowaniu dowodowym w instancji odwoławczej. Oczekiwanie na zmianę decyzji, na podstawie wcześniejszych zapewnień (o ile takowe miały miejsce), które okazały się nieprawdziwe, nie znajduje uzasadnienia. Ograniczenie zaś wniosków dowodowych, w przedstawionych wyżej okolicznościach było suwerennym wyborem strony i nie stanowi o naruszeniu przez organy administracji art. 8 K.p.a.
Naruszenia art. 80 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. skarżąca dopatruje się w ustaleniu, że kierowca wykonywał na jej rzecz przewóz towarów kwalifikowany jako działalność kurierska. Z uzasadnienia powyższego zarzutu nie wynika czy i jaki wpływ miał on na treść decyzji. Z poczynionych ustaleń wynika zaś, że terminu tego użył kierowca określając "charakter wykonywanego przewozu"(zeznania skarżącego k. 7 akt adm.). Organy administracji posłużyły się terminem wymienionym przez kierowcę nie kwalifikując rodzaju przewozu przez niego wykonywanego.
Skarżąca kwestionuje też ocenę organizacji pracy w jej przedsiębiorstwie. Ocenę tę w zaskarżonej decyzji szczegółowo uzasadniono wskazując na brak nadzorowania działalności kierowców poprzez wydawanie im odpowiednich poleceń oraz na nieprzeprowadzanie regularnych kontroli przestrzegania czasu pracy i stosowania urządzeń rejestrujących. Wskazano nadto na brak właściwej reakcji na nieuzasadnione stosowanie przez kierowcę art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady. Polemizując z powyższym stanowiskiem skarżąca nie podważyła jego trafności. Zapewnienie szkoleń dla kierowców oraz przeprowadzanie stosownych testów nie jest jednoznaczne z przestrzeganiem obowiązujących przepisów. Jak wynika z ustaleń poczynionych w rozpoznawanej sprawie, organizacja pracy kierowców pozwalała jednak na częste (5 razy w ciągu 12 dni) przekraczanie czasu prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy i to bez reakcji ze strony właściwych służb skarżącej. Właściwa organizacja pracy polega na wprowadzeniu takich mechanizmów i rozwiązań oraz systemu kontroli, która zapewni przestrzeganie obowiązujących przepisów a w każdym razie niezwłocznie ujawni ich naruszanie. W rozpoznawanej sprawnie, w świetle poczynionych ustaleń, trafnie zakwestionowano prawidłowość organizacji pracy i dyscypliny w przedsiębiorstwie skarżącej.
Zarzut naruszenia art. 86 K.p.a. również nie znajduje uzasadnienia. Wynika z niego, że nie przeprowadzając dowodu z zeznań strony skarżącej nie "rozstrzygnięto... iż odstąpienie przez kierowcę od wymaganych przerw w czasie jazdy nastąpiło z naruszeniem art. 12 Rozporządzenia; nie udowodniono także iż Skarżąca nie organizuje w sposób prawidłowy pracy kierowców w swoim przedsiębiorstwie".
Wskazany przepis stanowi, że "Jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały nie wyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę...."
Wynika z niego, że dowód z przesłuchania strony jest dowodem posiłkowym, stosowanym w ostateczności. Potrzebę przeprowadzenia takiego dowodu przepis powyższy pozostawia organowi. Powody odstąpienia przez kierowcę od przerw wynikały z zapisów na właściwych dokumentach a organizacja pracy skarżącej została oceniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego i obowiązujących przepisów. Odstąpienie od przeprowadzenia dowodu z zeznań stron nie stanowi o naruszeniu wskazanego przepisu.
Nie jest też uzasadniony zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a.
Jak wynika z akt administracyjnych (k. 38) strona skarżąca została zawiadomiona o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i w dniach 22.08.2011 r. oraz 02.09.2011 r. z tej możliwości skorzystała. Protokół przesłuchania kierowcy, P. Ch., zawarty był w tych aktach (k. 7, 8 akt adm.).
Stawiając zarzut naruszenia cyt. wyżej art. 92 b ust. 1 i art. 92 c ust. 1 ustawy z dnia 06.09.2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz.874 ze zm.) skarżąca podkreśliła, że nie miała żadnego wpływu na naruszenie normy maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy bowiem naruszenie to nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć. Wskazała nadto, że zapewniała i zapewnia właściwą organizację pracy w przedsiębiorstwie i dyscyplinę. Jak już wyżej wspomniano, poza deklaracjami o zapewnieniu właściwej organizacji pracy strona skarżąca nie przedstawiła argumentów rzeczowych, potwierdzających powyższe deklaracje. Organizacja pracy w przedsiębiorstwie, jak wyżej wspomniano nie eliminowała przypadków systematycznego (bo pięciokrotnego w ciągu 12 dni) ignorowania przepisów o czasie pracy kierowcy i prowadzeniu pojazdu bez wymaganej przerwy. Nie można zatem uznać, że organizacja ta była właściwa a przestrzeganie dyscypliny zapewnione. Skarżąca nie wykazała też, że nie miała wpływu na powstanie opisanych wyżej naruszeń, a nastąpiły one na wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć. Wskazane przez kierowcę przyczyny odstąpienia od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu i wymaganych przerw świadczą o powtarzających się zdarzeniach, które w ocenie kierowcy uzasadniały takie zachowanie. Powtarzające się przyczyny odstąpienia od przestrzegania powyższych norm czasu pracy nie spełniają przesłanki art. 92 c ust.1 i nie są zdarzeniem czy okolicznością, której strona skarżąca nie mogła przewidzieć.
Podnosząc zarzut naruszenia cyt. art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 skarżąca polemizuje ze stanowiskiem zawartym w zaskarżonej decyzji, iż kierowca nadużywał możliwości odstąpienia od przerw. Przesłanką uzasadniającą odstąpienie od wymaganej przepisami przerwy jest, zdaniem skarżącej, stan dróg krajowych, a zwłaszcza przeprowadzane remonty dróg. Zasadne jest stanowisko organów administracji, że znając powyższą sytuację, rzeczą skarżącej było takie zorganizowanie pracy kierowcy by zapewnić mu przestrzeganie przepisów o czasie pracy. Podkreślić też należy, że nawet brak możliwości skorzystania z przerwy w okolicznościach wskazanych w tym przepisie nie uzasadniał rezygnacji z korzystania z przerwy w czasie późniejszym tj. po upływie 4,5 godzin.
Zarzut naruszenia art. 136 K.p.a. również jest bezzasadny. Przepis ten pozwala organowi odwoławczemu przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe. Organ odwoławczy "może" przeprowadzić takie postępowanie z urzędu albo na wniosek. Strona skarżąca takiego wniosku nie zgłosiła. Nie przeprowadzenie postępowania dowodowego z urzędu nie stanowi o tym, że organ odwoławczy narusza prawo. Tezy dowodowej, która miałaby być przedmiotem tego postępowania skarżąca jednak nie sformułowała.
Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że zarzuty skargi nie mogły prowadzić do jej uwzględnienia. Skarga zatem podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło