III SA/Po 449/24

WyrokWSA w Poznaniu2025-01-10

Skład orzekający: Izabela Paluszyńska, Zbigniew Kruszewski, Szymon Widłak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy, która nakłada obowiązki z terminem wykonania upływającym w trakcie postępowania odwoławczego, jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji z terminem wykonania upływającym przed datą wydania decyzji odwoławczej, narusza przepisy postępowania administracyjnego, czyniąc nałożone nakazy niemożliwymi do wykonania. W takiej sytuacji organ odwoławczy powinien albo zmienić decyzję organu pierwszej instancji w zakresie terminu wykonania, albo określić nowy, realny termin wykonania obowiązków.
Stan faktyczny
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego nakazującą spółce opracowanie procedury higienicznej zapobiegającej rozprzestrzenianiu się bakterii Legionella oraz doprowadzenie jakości ciepłej wody do wymagań mikrobiologicznych, z terminem wykonania do 23 maja 2024 r. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę przedstawił wyniki badań wody z 9 września 2024 r. potwierdzające doprowadzenie jakości wody do wymagań.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 10 lipca 2024 r. Zasądzono od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 10 stycznia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Sędzia WSA Szymon Widłak (sprawozdawca) Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2025 roku sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 10 lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie nakazu z zakresu sanitarnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz strony skarżącej kwotę 200,- (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Zaskarżoną decyzją z dnia 10 lipca 2024 r. nr [...] [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej "[...]PWIS"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 104 § 1 i 2, art. 130 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 dalej "k.p.a."), w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 12 ust. 2 pkt 1, art. 27 ust. 1, art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2024 r. 416), § 3 ust. 2, § 18 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. z 2017 r. poz. 2294 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania z 6 maja 2024 r. wniesionego przez [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej "strona", "skarżący", "spółka"), utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. (dalej "PPIS") z 18 kwietnia 2024 r. nr [...] W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w wyniku przeprowadzonej kontroli w budynku Ośrodka Rehabilitacji w K. przy [...] (dalej: "Ośrodek Rehabilitacji") stwierdzono zanieczyszczenie wody ciepłej bakterią Legionella. Tym samym organ stwierdził, że jakość wody nie odpowiada wymaganiom mikrobiologicznym określonym w części A załącznika nr 5 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. z 2017 r. poz. 2294 ze zm. zwanego dalej "rozporządzeniem"), a spółka wykonująca działalność leczniczą i wytwarzająca aerozol wodno-powietrzny w Ośrodku Rehabilitacji powinna, zgodnie z § 18 rozporządzenia doprowadzić jakość wody ciepłej do wymagań mikrobiologicznych. W związku z powyższym zdaniem organu odwoławczego PPIS prawidłowo nakazał skarżącej spółce: 1) opracować, wdrożyć i stosować w Ośrodku Rehabilitacji procedurę higieniczną zapobiegającą rozprzestrzenianiu się bakterii z rodzaju Legionella ze względu na wykonywane świadczenia zdrowotne, w trakcie których wytwarzany jest aerozol wodno-powietrzny m.in. podczas zabiegów hydroterapii; 2) doprowadzić jakość ciepłej wody w wewnętrznej instalacji wodociągowej Ośrodka Rehabilitacji do wymagań mikrobiologicznych określonych w załączniku nr 5 tabela A do rozporządzenia Ministra Zdrowia z 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi w zakresie parametru Legionella sp. Jako termin wykonania obu ww. nakazów sanitarnych organ wskazał do 23 maja 2024 r. W skardze wniesionej do tut. Sądu strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji i zasądzenie na rzecz skarżącej spółki kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. (wskazano k.p.c. – przyp. Sądu) poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji pomimo zaistnienia przesłanek przemawiających za jej uchyleniem oraz art. 77 §1 k.p.a. w zw. z art. 7 i 8 k.p.a. (wskazano k.p.c. – przyp. Sądu) poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów administracji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wraz z pismem z 13 września 2024 r. organ przedstawił sprawozdanie z badań wody z 9 września 2024 r. potwierdzające doprowadzenie jakości ciepłej wody w wewnętrznej instalacji wodociągowej przedmiotowego budynku do wymagań mikrobiologicznych określonych w rozporządzeniu. W replice na odpowiedź na skargę strona skarżąca podtrzymała skargę w zakresie pkt 2 zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz nie z przyczyn w niej wskazanych. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji z dnia 10 lipca 2024 r. nr [...] Sąd stwierdził, że decyzja organu II instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. dalej: "p.p.s.a.") oznacza konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Organ II instancji, w decyzji wydanej 10 lipca 2024 r., utrzymując w mocy zaskarżoną odwołaniem decyzję PPIS z dnia 18 kwietnia 2024 r. nakazującą opracowanie, wdrożenie i stosowanie procedury higienicznej oraz doprowadzenie do odpowiedniej jakości ciepłej wody w wewnętrznej instalacji wodociągowej w Ośrodku Rehabilitacji w terminie do dnia 23 maja 2024 r. doprowadził tym samym do pozostawienia w obiegu prawnym decyzji niewykonalnej w wyznaczonym terminie. Nadto decyzji organu I instancji nie został nadany rygor natychmiastowej wykonalności (art. 108 k.p.a.). Zgodnie natomiast z art. 130 § 1 i 2 k.p.a. przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu, a wniesienie w terminie odwołania wstrzymuje wykonanie decyzji. Z tego względu strona skarżąca, z uwagi na wniesienie odwołania, do daty jego rozpatrzenia przez organ odwoławczy nie miała obowiązku wykonania decyzji pierwszoinstancyjnej. Utrzymanie natomiast przez organ odwoławczy w mocy decyzji organu I instancji, stosownie do art. 16 k.p.a., nadało tej decyzji walor ostateczności z dniem wydania decyzji przez organ odwoławczy, co jednak uczyniło nałożone nakazy sanitarne niemożliwymi do wykonania w wyznaczonym terminie tj. do dnia 23 maja 2024 r. Termin ten upłynął bowiem jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy, a więc zanim decyzja stała się ostateczna i podlegała wykonaniu. Należy przede wszystkim zauważyć, że w postępowaniu administracyjnym organ odwoławczy nie może ograniczyć się do stanu sprawy z daty wydania decyzji przez organ I instancji, lecz musi mieć na względzie stan rzeczy istniejący w dacie rozpatrywania odwołania. Istotą bowiem postępowania odwoławczego zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania, wyrażoną w art. 15 k.p.a. jest orzekanie reformatoryjnie tak, aby doszło do dwukrotnego rozpatrzenia sprawy. Rozpoznając ponownie przedmiotową sprawę, organ odwoławczy nie zrealizował obowiązków wynikających ze wskazanych powyżej reguł proceduralnych i nie dokonał oceny terminu wykonania nałożonych na stronę nakazów sanitarnych. Organ II instancji wydając rozstrzygnięcie o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji dał wyraz temu, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest identyczne z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji organu I instancji. W sytuacji natomiast, gdy zamiarem organu II instancji było zaaprobowanie stanowiska organu I instancji w całości co do istoty sprawy to organ odwoławczy powinien był zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. – dokonać zmiany decyzji organu I instancji w zakresie terminu dokonania czynności naprawczych, określając nowy termin wykonania nałożonych nakazów. Organ miał również możliwość określenia terminu wykonania obowiązku poprzez wskazanie, że obowiązek należy wykonać np. do 30 dni od dnia doręczenia decyzji oraz że termin ten rozpocznie bieg od chwili, gdy decyzja stanie się ostateczna. Wówczas w przypadku utrzymania w mocy decyzji organu I instancji nie byłoby konieczności dokonywania zmiany rozstrzygnięcia w zakresie terminu wykonania nałożonych nakazów. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, organ odwoławczy poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji nakładającej nakazy sanitarne w niemożliwym do wykonania w terminie, naruszył tym samym przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Utrzymanie w mocy decyzji, której termin wykonania nałożonego obowiązku upłynął w toku postępowania odwoławczego powoduje, że zachodzi konieczność wyeliminowania decyzji z obiegu prawnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy będzie zobowiązany do zmiany zaskarżonej decyzji poprzez wyznaczenie stronie skarżącej realnego terminu do wykonania nałożonych w decyzji nakazów sanitarnych. Jednakże - niezależnie od tego - organ rozpatrzy, czy w obecnym stanie faktycznym istnieją nadal podstawy do nałożenia na stronę obowiązków określonych zaskarżoną decyzją. W związku z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów postępowania administracyjnego i koniecznością wyeliminowania wadliwej proceduralnie decyzji kontrola sądowa tejże decyzji pod względem merytorycznym na obecnym etapie byłaby przedwczesna. Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania, na podstawie art. 200 p.p.s.a. postanowiono w pkt II sentencji wyroku orzekając o zwrocie stronie skarżącej uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 200 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło