III SA/Po 45/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Monika Świerczak po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. K. D. P. w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 października 2022 r. o sygn. akt IV SA/Po 981/21 postanawia odrzucić skargę o wznowienie postępowania. P. K. D. P. pismem z dnia 21 września 2025 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 października 2022 r. o sygn. akt IV SA/Po 981/21. W wykonaniu zarządzenia z dnia 6 listopada 2025 r. strona skarżąca została wezwana do wykazania ustawowej podstawy wznowienia oraz uprawdopodobnienia okoliczności stwierdzających zachowanie trzymiesięcznego terminu na wniesienie skargi o wznowienie w terminie 7 dni od doręczenia pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie strona skarżąca wskazała na art. 273 § 2 P.p.s.a. podnosząc m.in., że podstawą wznowienia jest ujawnienie naruszenia zasady ochrony praw nabytych oraz zakazu retroakcji, wydanie decyzji rozbiórkowej i odmownej przez tego samego pracownika PINB oraz nieprawidłowe badanie legalności decyzji przez WSA w Poznaniu. Wiedza na ten temat została przez stronę skarżącą powzięta dopiero w 2025 r., bezpośrednio przed wniesieniem skargi o wznowienie postępowania, na skutek analizy orzecznictwa sądów administracyjnych. Strona wskazała, że nie mogła powołać się na nią wcześniej z powodu braku wiedzy specjalistycznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu, bowiem została wniesiona po terminie. Stosownie do art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 934 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") w przypadkach przewidzianych w dziale VII ustawy (Wznowienie postępowania), można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Zgodnie z art. 280 § 1 P.p.s.a. Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Stosownie do postanowień art. 273 § 2 P.p.s.a. można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W myśl art. 277 P.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że strona skarżąca nie wykazała istnienia podstawy wznowienia postępowania. W odpowiedzi na wezwanie nie przedstawiono żadnych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Skarżąca wskazuje, że podstawą wznowienia jest ujawnienie naruszenia zasady ochrony praw nabytych oraz zakazu retroakcji, wydanie decyzji rozbiórkowej i odmownej przez tego samego pracownika PINB oraz nieprawidłowe badanie legalności decyzji przez WSA w Poznaniu. Wskazano, że wiedza na ten temat została przez stronę skarżącą powzięta dopiero w 2025 r., bezpośrednio przed wniesieniem skargi o wznowienie postępowania, na skutek analizy orzecznictwa sądów administracyjnych. Skarga o wznowienie postępowania nie jest środkiem odwoławczym, lecz nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia. Skarga ta nie jest zatem środkiem umożliwiającym ponowną ocenę, w pełnym zakresie postępowania. Skarga o wznowienie stanowi odstępstwo od zasady związania prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego (art. 170 p.p.s.a.), dlatego zakres orzekania w sprawie zainicjowanej taką skargą jest ściśle zdeterminowany podstawami wznowienia przywołanymi w skardze. Wymienione w art. 273 § 2 p.p.s.a. przesłanki należy rozumieć w ten sposób, że okoliczności i dowody, na które powołuje się strona, istniały przed zakończeniem sprawy, której dotyczy wniosek. Po drugie zostały wykryte po prawomocnym zakończeniu postępowania. Po trzecie mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a więc niezbędne jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy okolicznościami faktycznymi lub środkami dowodowymi a treścią prawomocnego orzeczenia sądu. Po czwarte, strona nie mogła z tych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych skorzystać w poprzednim postępowaniu, ponieważ nie były one jej znane. Nowymi okolicznościami (środkami dowodowymi) są tylko takie, które nie były znane rozstrzygającym sprawę organom w dacie podejmowania końcowego rozstrzygnięcia chociaż obiektywnie wtedy istniały, a strona nie miała jakichkolwiek możliwości ich procesowego wykorzystania. Fakt innego "spojrzenia" merytorycznego na okoliczności sprawy na skutek późniejszej analizy orzecznictwa sądów administracyjnych nie stanowi o zaistnieniu i wykryciu nowych okoliczności i nowych środków dowodowych. Zgodnie z art. 280 § 1 P.p.s.a. Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Z uwagi na brak wykazania ustawowej podstawy wznowienia skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 280 § 1 P.p.s.a.