III SA/Po 450/08

Dnia 28 listopada 2008 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponad uiszczony wpis od skargi /-/ R. Talaga Dnia [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wpłynęła skarga B.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], Nr [...] uchylającą decyzję Burmistrza Miasta i Gminy O. z dnia [...], Nr [...] nakazującą R.N. przywrócenie poprzedniego stanu gruntowo – wodnego, to jest połączenie rurociągu drenarskiego na gruncie położonym we wsi Z., działka ewidencyjna nr [...] W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w wysokości 300,00 zł B.F. uiściła zakreślony wpis, a następnie złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, w którym wskazała, że pożyczyła pieniądze na wpis sądowy z uwagi na wyznaczony krótki termin do jego uiszczenia, ale nie stać jej na poniesienie kosztów sądowych z uwagi na niski roczny dochód w jej gospodarstwie (4.380,00 zł) oraz trójkę dzieci w wieku szkolnym, a następnie przesłała wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku B.F. wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem, córką i dwoma synami, ale zaznaczyła, że jest ono utrzymywane z dochodów z gospodarstwa rolnego wnioskodawczyni i jej męża w wysokości 1.006,00 zł oraz z emerytury z KRUS w wysokości 642,46 zł otrzymywanej przez S. C. oraz renty z KRUS w wysokości 653,19 zł otrzymywanej przez G.C. Ponadto wskazała, że posiada dom dwukondygnacyjny oraz nieruchomość rolną o powierzchni 15,89 ha (przeliczeniowe 5,66 ha). Nie posiada natomiast oszczędności, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro. W ramach uzupełnienia wniosku B.F. wskazała, że w 2008 roku uzyskała z tytułu sprzedaży trzody chlewnej 29.821,00 zł, ale poniosła wysokie koszty z tytułu zakupu paszy oraz zboża paszowego (15.600,00 zł), środków ochrony roślin (160,00zł), nasion (1.361,30zł), nawozów (690,00 zł), oleju napędowego (13,500,00 zł), cielaków (9.3200,00 zł), a także z tytułu naprawy sprzętu rolniczego i części zamiennych (3,600,00 zł). Łącznie poniesione koszty wyniosły 40.593,30 zł. Ponadto wnioskodawczyni w ramach spisu sprzętu rolniczego wskazała, że posiada ciągnik URSUS C – 355 (rok produkcji 1975), motor MTZ (rok produkcji 1972), samochód Fiat (rok produkcji 1984), opryskiwacz do ziemniaków, kultywator, brony, pięć pługów, kombajn zbożowy Claas (rok produkcji 1973), kombajn ziemniaczany (rok produkcji 1982). Oświadczyła również, że ponosi koszty z tytułu opłat za prąd – 532,40 zł, telefon – 83,50 zł oraz spłaca co miesiąc kredyt za samochód osobowy Opel Vectra (rok produkcji 1996) – 331,50 zł, a także opłaca składkę na ubezpieczenia KRUS – kwartalnie 538,00 zł, podatek rolny – 562,00 zł, ubezpieczenie budynków 405,00 zł, ubezpieczenie pojazdów 406,00 zł, środki czystości, zakup żywności – 1.500,00 zł, roczne wydatki szkolne trojga dzieci – 1.200,00 zł, roczne koszty opału na ogrzanie domu – 1.700,00 zł, ogólny zakup nawozów sztucznych – 9.640,00 zł. Skarżąca oświadczyła, że Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówiła wydania oświadczenia o dopłatach bezpośrednich, które w 2007 roku wyniosły 9.650,21 zł. Jednocześnie z wnioskiem przesłała zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w O., z których wynika, że B.F. i jej mąż W.F. w 2006 i 2007 roku nie składali zeznania o wysokości osiągniętego dochodu. B. F., przesłała również umowę kredytu w wysokości 13.500,00 zł zawartą na okres od 20 stycznia 2005 roku do 25 stycznia 2011 roku na zakup samochodu osobowego Opel Vectra (rok produkcji 1996). Jednocześnie przesłała nakaz płatniczy wystawiony przez Urząd Miasta i Gminy O. ustalający łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2008 w wysokości 606,00 zł z tytułu podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości. Przesłała również wyciąg z jej konta w banku [...], z którego wynika, że w okresie od 2 kwietnia do 30 września 2008 roku na jej konto wpłynęły środki w wysokości 34,660,10 zł, natomiast z konta w tym okresie wypłynęło 56 376,00 zł, gdyż skarżąca skorzystała w tym okresie również z wcześniej zgromadzonych na koncie środków. Zgodnie z przepisami art. 245 §1 i §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 §1 pkt. 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja przyznania prawa pomocy posiada wyjątkowy charakter i jest stosowana jedynie w sytuacjach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, z których wynika, iż wnioskodawca nie posiada wystarczających możliwości finansowych, aby zapewnić pokrycie kosztów sądowych związanych z jego udziałem w sprawie. Za każdym razem na stronie ciąży jednak obowiązek wykazania, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych (art. 199 cytowanej ustawy). Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i rodzinnym wynika że, sytuacja B. F. jest rzeczywiście trudna. Wnioskodawczyni prowadzi wraz z mężem gospodarstwo rolne, które jest dodatkowo utrzymywane ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego G. i S. C. Siedmioosobowe gospodarstwo domowe utrzymuje się z niewielkiego dochodu w wysokości 2.301,65 zł. W ramach uzupełnienia wniosku wnioskodawczyni wskazała wprawdzie, że poniosła ostatnio wysokie koszty związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego i rolnego, ale należy uwzględnić, że korzystała w tym zakresie ze zgromadzonych wcześniej środków finansowych, które zostały jednak spożytkowane i obecnie wnioskodawczyni nie posiada żadnych środków finansowych pozwalających jej na uiszczenie dalszych opłat sądowych. Taka sytuacja pozwala na zaliczenie B. F. do grona osób najuboższych, dla których uiszczenie nawet niewielkiej kwoty tytułem opłat sądowych może stanowić znaczny wysiłek finansowy, a tym samym należy uznać, że w jej obecnej sytuacji nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego, co czyni zasadnym jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od pozostałych kosztów sądowych. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 1 oraz § 3, a także art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga D.W.d