III SA/Po 450/10

PostanowienieWSA w Poznaniu2010-11-24

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji z zakresu ubezpieczeń społecznych jest zasadny, skoro strona jest zwolniona z obowiązku uiszczania tych kosztów na mocy ustawy?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji z zakresu ubezpieczeń społecznych jest bezprzedmiotowy, ponieważ strona skarżąca jest z mocy art. 239 pkt 1 lit. e PPSA zwolniona z obowiązku ich uiszczania. Prawo pomocy może być jednak przyznane w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Stan faktyczny
M.P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wnioskodawczyni wskazała na trudną sytuację materialną, utrzymując się z zasiłku z MOPR, brak majątku i wypowiedzianą umowę najmu. Argumentowała, że skarga kasacyjna wymaga sporządzenia przez profesjonalnego pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla M.P. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. i oddalono wniosek w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 listopada 2010 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 listopada 2010 roku wniosku M.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – I Oddział w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek postanawia : ustanowić dla M. P. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. i oddalić wniosek w pozostałym zakresie Dnia 16 listopada 2010 roku M. P. złożyła wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. We wniosku wskazała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z zasiłku z MOPR w wysokości 1.000,00 zł. Nie posiada nieruchomości, ani żadnych innych ruchomości, a także żadnych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych), ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro. Skarżąca posiada mieszkanie lokatorskie, ale umowa najmu została wypowiedziana i kończy się z dniem 30. 11 2010 roku. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że z uwagi na to, że skarga kasacyjna musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego wniosła o przyznanie adwokata z urzędu oraz zwolnienie od kosztów sądowych. W kwietniu 2010 roku została zwolniona z pracy i nie udało jej się znaleźć innego zatrudnienia. Z powodu jej trudnej sytuacji korzysta z pomocy MOPR, który pokrywa miesięcznie koszty mieszkaniowe i żywieniowe (ok. 1000,00 zł). W związku z zaistniałą sytuacją nie stać jej na opłacenie kosztów sądowych, ani adwokata, który jest w jej sprawie konieczny. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: strona skarżąca działanie lub bezczynność z zakresu ubezpieczeń społecznych. W tych okolicznościach na wnioskodawczyni nie ciąży obowiązek uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, a zatem żądanie przyznania prawa pomocy w tym zakresie jest bezprzedmiotowe. Strona nie ma bowiem interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia o przyznaniu zwolnienia od kosztów sądowych. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy jedynie w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z przepisami art. 245 §1 i §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej jako p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 §1 pkt. 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że jednoosobowe gospodarstwo domowe wnioskodawczyni jest utrzymywane z łącznych świadczeń z pomocy społecznej w wysokości 1.000,00 zł brutto. Sytuacja wnioskodawczyni nie pozwala zatem na poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego, a w konsekwencji nie jest ona w stanie pokryć kosztów związanych z wynagrodzeniem pełnomocnika z wyboru. Uzasadniony jest zatem wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 239 pkt 1 lit e p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło