III SA/Po 450/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2015-10-12

Skład orzekający: Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek, strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, a jeśli tak, to czy należy jej przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
Strona wnosząca skargę na decyzję ZUS w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a., co czyni zbędnym rozpoznawanie wniosku o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów. Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego, przy niskich dochodach i znaczących kosztach utrzymania, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, aby zapewnić realizację prawa do sądu.
Stan faktyczny
Skarżący M. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję ZUS odmawiającą umorzenia odsetek. Sąd stwierdził, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Po analizie sytuacji majątkowej skarżącego, sąd uznał, że przychód rodziny jest niewystarczający do pokrycia kosztów wynagrodzenia pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla M. S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 12 października 2015 roku Sebastian Michalski – starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 12 października 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2015 roku nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od należności z tytułu nieopłaconych składek; postanawia 1. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla M. S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...]. Skarżący M. S. wystąpił z zażądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata (k. 82-83 akt sądowych). Odnosząc się do żądania wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wyjaśnić należy, że strona, która wnosi skargę na działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania opłat sądowych – art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270, dalej - P.p.s.a.). W konsekwencji uznać należy, że Skarżący w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia, zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Z uwagi na powyższe rozpoznanie wniosku o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędne w rozumieniu art. 249a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Aktualna pozostaje merytoryczna ocena żądania przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Na podstawie oświadczenia majątkowego oraz dowodów zgromadzonych w aktach sprawy ustalono, że Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i pełnoletnim synem. Rodzina zajmuje mieszkanie (własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego) w [...] o pow. 61 mkw. (wartość lokalu to około 300.000 zł). Skarżący jest także współwłaścicielem nieruchomości położonej w Trzciance (wartość udziału określił na około 75.000 zł). Jedynym stałym dochodem rodziny są świadczenia emerytalne skarżącego w kwocie 1. 600 brutto miesięcznie. Żona i syn wnioskodawcy podejmują prace dorywcze, z których dochód to około 600 zł miesięcznie. Koszty utrzymania rodziny obejmujące czynsz za mieszkanie, energię elektryczną, zakup lekarstw oraz opłat za telefon został określony został na kwotę 640 zł miesięcznie. Wnioskodawca nie posiada żadnych oszczędności, akcji, udziałów, obligacji, czy innych papierów wartościowych, a także przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000 zł. Sytuacja majątkowa i rodzinna Skarżącego uzasadnia ocenę, że nie jest on w stanie wygospodarować środków finansowych na wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przychód w rodzinie wnioskodawcy w przeliczeniu na osobę to około 700 zł średniomiesięcznie. Odmowa przyznania prawa pomocy powodowałaby ograniczenia w realizacji prawa do sądu ponad funkcje ustawowo przypisane kosztom postępowania. Z powyższych względów, na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e, art. 249a, art. 246 §1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło