III SA/Po 453/09

Dnia 24 września 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś Sędziowie WSA Beata Sokołowska ( spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska – Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2009 roku przy udziale sprawy ze skargi D. K. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ...r. nr ... w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej przyznania płatności rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości. I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej kwotę ... tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ M. Ławniczak /-/ B. Koś /-/ B. Sokołowska WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Decyzją Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa orzekł o przyznaniu D. płatności rolnośrodowiskowej w łącznej wysokości ... zł W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż po kontroli przedmiotowych działek zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności ujawniono różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną (146,10 ha) a powierzchnią stwierdzoną (74,30 ha). W oparciu o protokół z czynności kontrolnych wyliczono kompensację powierzchni w ramach grupy płatności dla wariantu SO2a01 uprawy rolnicze (bez certyfikatu zgodności). Procent przedeklarowania powierzchni wyniósł – R% = 96,63 %. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wyjaśnił dalej, że w sytuacji, kiedy różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną wynosi 20% lub więcej, odmawia się przyznania płatności i dlatego odmówiono wnioskodawczyni przyznania płatności dla pakietu SO2a01 uprawy rolnicze (bez certyfikatu zgodności). Powyższą decyzję doręczono matce D. H. w dniu 23 lutego 2009 r. W odwołaniu od tej decyzji D. wniosła o zaliczenie jej jako powierzchni zadeklarowanej prawidłowo obszaru 146, 10 ha, ze względu na zaistnienie w sprawie wyjątkowych okoliczności. Miały one polegać na uniemożliwieniu prowadzenia odpowiednich prac rolnych na przedmiotowych nieruchomościach ze względu na klęskę suszy od maja do lipca 2008 roku na terenie województwa lubuskiego. Według odwołującej przeprowadzenie orki w okresie wcześniejszym było niemożliwe ze względu na podmokły teren uniemożliwiający wykonanie odpowiednich zabiegów agrotechnicznych. Kolejną przeszkodą w terminowym wykonaniu odpowiednich prac rolniczych było opóźnione wypłacenie środków finansowych z tytułu dopłat bezpośrednich i ONW. Postanowieniem Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził na podstawie art. 134 kpa uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż decyzja I instancji została doręczona (z odpowiednim pouczeniem o sposobie zaskarżenia) prawidłowo w dniu 23 lutego 2009 r., a odwołanie od niej zostało złożone w dniu 10 marca 2009 r., czyli po upływie ustawowego terminu 14 dni, wynikającego z art. 129 § 2 kpa. Ostatnim dniem do wniesienia odwołania był bowiem dzień 9 marca 2009 r. W piśmie z dnia 1 kwietnia 2009 r. skierowanym do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – Biuro Powiatowe uznanym później za skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. wniosła o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowego odwołania, gdyż pomiędzy 21 lutego a 26 lutego 2009 r. przebywała ona poza P., a wszelką korespondencje odbierała jej matka. Dnia 26 lutego 2009 r. otrzymała ona decyzję I instancji od matki z błędną informacją o jej doręczeniu w dniu 24 lutego 2009 r. (a nie 23 lutego 2009 roku). Z tego względu skarżąca liczyła bieg terminu do wniesienia odwołania od dnia 24 lutego 2009 r. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, powołując się na uzasadnienie swojego postanowienia. Na rozprawie w dniu 24 września 2009 r. skarżąca wyjaśniła, że dopiero po otrzymaniu postanowienia organu II instancji w dniu 27 marca 2009 r. dowiedziała się o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Organ I instancji pouczył ją, że może złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Po dokonaniu tej czynności otrzymała ona telefon od pracownika organu, który poinformował ją, iż nie ma szans na pozytywne uwzględnienie wniosku, wobec czego może ona tylko wnieść skargę do sądu administracyjnego. Miała też złożyć oświadczenie, czy jej pismo stanowi wobec tego wniosek o przywrócenie terminu czy skargę do sądu. Po tym telefonie otrzymała pismo Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 9 kwietnia 2009 r. i zasugerowana wcześniejszą rozmową telefoniczną i treścią powyższego pisma odpowiedziała, że składa skargę do WSA w Poznaniu. Była przekonana, że Sąd będzie rozpatrywał jej skargę jako wniosek o przywrócenie terminu. Skarżąca wniosła też o zwrot kosztów sadowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga okazała się uzasadniona. Zgodnie z art. 127 § 1, art. 129 § 1 i § 2 kpa od decyzji organu I instancji przysługuje stronie odwołanie, wnoszone w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Nie ulega wobec tego wątpliwości, iż w przedmiotowej sprawie odwołanie od decyzji z dnia 17 lutego 2009r. (doręczonej prawidłowo matce skarżącej w dniu 23 lutego 2009 r.) zostało wniesione w dniu 10 marca 2009 r. , czyli dzień po upływie 14 dniowego terminu ustawowego (po 9 marca 2009 r.). Skarżąca dowiedziała się o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania dopiero po otrzymaniu postanowienia organu odwoławczego w dniu 27 marca 2009 r. W dniu 3 kwietnia 2009 r. (w terminie 7 dni) wniosła ona do organu I instancji pismo z dnia 1 kwietnia 2009 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (k. 2 akt sądowych), które to żądanie zostało przekazane do organu odwoławczego pismem z dnia 7 kwietnia 2009 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wezwał D. pismem z dnia 9 kwietnia 2009 r. do wskazania, czy jej pismo z 1 kwietnia 2009 r. należy traktować jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, czy jako skargę na postanowienie organu II instancji z dnia 23 marca 2009 r. Po otrzymaniu oświadczenia skarżącej w piśmie z dnia 18 kwietnia 2009 r., że pismo to winno być traktowane jako skarga do sądu administracyjnego (k. 3 akt sądowych) sprawa została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Po przeanalizowaniu akt niniejszej sprawy i wiarygodnego, w ocenie Sądu, oświadczenia skarżącej złożonego na rozprawie w dniu 24 września 2009 r. Sąd przyjął, iż pismo D. z dnia 1 kwietnia 2009 r. uznane ostatecznie za skargę stanowiło w istocie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 17 lutego 2009 r. Świadczy o tym bezpośrednio treść przedmiotowego pisma, zawierająca wyraźną prośbę o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności w trybie art. 58 § 1 kpa. Wskazuje na to zarówno samo żądanie strony, jak i jego uzasadnienie, w którym odniesiono się do przyczyn uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, a nie dokonywano merytorycznej polemiki z postanowieniem organu II instancji. Zdaniem Sądu późniejsze oświadczenie skarżącej (w piśmie z 18 kwietnia 2009 r.) o uznaniu powyższego pisma jako skargi, wynikało z wprowadzenia skarżącej w błąd. W tym miejscu należy wyraźnie podkreślić, że organ I instancji prawidłowo uznał pismo D. z dnia 1 kwietnia 2009 r. jako prośbę o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, czemu dał wyraz w samym piśmie z dnia 7 kwietnia 2009 r. Tym bardziej więc niezrozumiałe jest skąd wątpliwości organu II instancji w tym przedmiocie (pismo z dnia 9 kwietnia 2009 r.). Reasumując Sąd stoi na stanowisku, że pismo skarżącej z dnia 1 kwietnia 2009 r. winno być wobec tego traktowane jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i podlegać rozpoznaniu przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w trybie art. 58 § 1 kpa. Dopiero bowiem po ewentualnym ostatecznym oddaleniu wniosku D. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania organ II instancji będzie uprawniony do wydania postanowienia na podstawie art. 134 kpa ( zob. m. in. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 598-599 ). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien uwzględnić powyższe uwagi i wytyczne. Sąd uznał ostatecznie, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania (art. 134 kpa), które miało istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O zwrocie kosztów sądowych oraz wykonalności zaskarżonego postanowienia orzeczono w oparciu o art. 200 i art. 152 cytowanej ustawy – jak w punkcie 2 i 3 orzeczenia. /-/M. Ławniczak /-/B. Koś /-/B. Sokołowska JMd