III SA/Po 454/08

Dnia 13 listopada 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych - Olszanowska Sędziowie Protokolant po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2008 roku przy udziale na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi spółki A na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe postanawia odmówić przyznania prawa pomocy /-/M. Lorych - Olszanowska Dnia [...] spółki A złożyła wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych lub częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku spółka wskazała, że zatrudnia 13 pracowników i zajmuje się szyciem odzieży do jazdy konnej. Wykonywana działalność jest nisko opłacalna. W roku obrotowym 2006 strata wyniosła 59.679,28zł, a w roku 2007 osiągnęła poziom 113.394,24 zł. Spółka nie posiada majątku, który mógłby zostać spieniężony na potrzeby uiszczenia opłat od wniesionych skarg, pomimo uiszczenia wpisu w 3 sprawach - w sumie 1.500,00 zł. Według spółki łączna kwota wpisów, jakie jest ona zobowiązana ponieść wynosi 14.500,00 zł (29 spraw x 500,00zł). Kapitał zakładowy Spółki wynosi 50.000,00zł. Wartość środków trwałych to 18.682,03 zł. Na rachunku bankowym Spółka zgromadziła środki w wysokości 55.671,97zł. Postanowieniem z dnia 8 października 2008 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy, a skarżąca spółka dnia [...] złożyła sprzeciw wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym ewentualnie w zakresie częściowym , to jest w zakresie opłaty od skargi. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżąca zakwestionowała dokonaną ocenę sytuacji majątkowej spółki pod kątem zasadności przyznania prawa pomocy. Podkreśliła, że okoliczność, iż posiada na rachunku bankowym 55.671,97zł, z których miałaby uiścić koszty sądowe nie uwzględnia całokształtu jej sytuacji majątkowej. Kwota powyższa obejmuje odszkodowanie przyznane Spółce przez zakład ubezpieczeniowy na pokrycie szkody poniesionej wskutek kradzieży mienia. Z kolei wysokość przychodów nie stanowi o dobrej sytuacji majątkowej przedsiębiorstwa, którego działalność przynosi straty. Natomiast majątek trwały spółki ma znikomą wartość, a ona nie ma zdolności do zaciągania kredytu ze względu na brak możliwości jego zabezpieczenia. Spółka nie zgodziła się z poglądem, iż opłaty sądowe może ona pokryć przez zażądanie dopłat od wspólników. Wskazała przy tym, że przesłanki prawa pomocy nie dotyczą sytuacji wspólników spółki kapitałowej, lecz samej spółki. Gdyby było inaczej ubieganie się o prawo pomocy przez spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, których umowy przewidują dopłaty, byłoby bezprzedmiotowe, gdyż należałoby badać sytuację majątkową wspólników, do czego brak jest podstaw prawnych. W konsekwencji wniesienia sprzeciwu, orzeczenie referendarza sądowego utraciło moc, a w wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu przez Sąd na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Zgodnie z art. 246 §2 wskazanej wyżej ustawy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadajacej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane: 1) w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny Po rozpoznaniu okoliczności sprawy należy uznać, że przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem spółka nie wykazała, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, ani że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wysokość środków pieniężnych zgromadzonych przez skarżącą na rachunku bankowym wyklucza bowiem możliwość przyznania prawa pomocy, gdyż spółka posiada środki, które może przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych we wszystkich sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem. Oceny tej nie może zmienić fakt, że zgromadzone na rachunku środki w kwocie ponad 55.000,00zł pochodzą z odszkodowania wypłaconego przez ubezpieczyciela tytułem wyrównania strat poniesionych na skutek kradzieży mienia. Źródło pochodzenia środków finansowych nie jest okolicznością istotną z punktu widzenia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy i dlatego podniesione okoliczności nie mogą być podstawą jej przyznania. Należy również podkreślić, że straty wykazane w sprawozdaniach finansowych nie uzasadniają braku środków na uiszczenie kosztów sądowych, natomiast załączony do akt sprawy odpis z Krajowego Rejestru Sądowego oraz argumentacja wniosku nie uprawniają do przyjęcia, aby brak zysku z prowadzonej działalności gospodarczej rodził niebezpieczeństwo utraty płynności finansowej, powstania zaległości w regulowaniu należności, czy zagrożenie postępowaniami egzekucyjnymi przy rocznym przychodzie generowanym na poziomie przekraczającym pół miliona złotych. Wobec powyższego na podstawie art. 246 §2 oraz art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/M. Lorych - Olszanowska