III SA/Po 454/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Busz po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 marca 2026 r. nr [...] w przedmiocie uznania ponaglenia za nieuzasadnione postanawia: odrzucić skargę. Pismem z 20 marca 2026 r. A. P. (dalej jako: Skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę, mylnie zatytułowaną zażaleniem, na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 marca 2026 r. nr [...] w przedmiocie uznania ponaglenia za nieuzasadnione. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, wyjaśniając, że na postanowienie w przedmiocie rozpatrzenia ponaglenia nie przysługuje zażalenie, ani skarga do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu. Zakres kognicji sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 tej ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a – to jest w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Kontrola sądowoadministracyjna obejmuje również postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, jak również postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (art. 3 § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Na kanwie niniejszej sprawy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane na podstawie art. 37 § 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: k.p.a.), w którym organ uznał, za nieuzasadnione ponaglenie strony wywiedzione w postępowaniu prowadzonym przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w [...]. Należy wskazać, że stosownie do art. 37 § 1 pkt 1-2 i § 3 pkt 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, czy w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1, stronie służy prawo wniesienia ponaglenia do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie. Organ rozpatrujący ponaglenie, zgodnie z art. 37 § 6 k.p.a. wydaje postanowienie, w którym wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 1) albo w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości zobowiązuje organ rozpatrujący sprawę do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia, jeżeli postępowanie jest niezakończone (pkt 2 lit. a) bądź zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości (pkt 2 lit. b). Stanowisko organu wyrażone na gruncie art. 37 k.p.a. przyjmuje formę postanowienia, na które nie służy zażalenie (art. 141 § 1 w zw. z art. 37 k.p.a.). Jak bowiem stanowi art. 141 § 1 k.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi, a w przypadku postanowienia podejmowanego w trybie art. 37 k.p.a. przepisu takiego nie ma. Postanowienie to ma charakter wpadkowy, nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Jest to rozstrzygnięcie mające na celu likwidację bezczynności organu administracyjnego w trybie administracyjnym i stanowi warunek formalny wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 52 p.p.s.a.). Nie jest to więc postanowienie podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2 bądź pkt 3 p.p.s.a. (postanowienia WSA w Gliwicach z 5 czerwca 2009 r., IV SAB/Gl 21/09; WSA w Warszawie z 12 grudnia 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 2751/22, postanowienie WSA w Łodzi z 1 kwietnia 2026 r., sygn. akt: II SA/Łd 189/26, CBOSA). Zaskarżone postanowienie ma więc charakter wpadkowy (incydentalny), nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do jej istoty - nie jest zatem postanowieniem podlegającym kontroli sądu administracyjnego w myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. Skarga wywiedziona od postanowienia organu z dnia 16 marca 2026 r. nr [...] jest zatem niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. W tym stanie rzeczy Sąd odrzucił skargę jako niepodlegającą kognicji sądów administracyjnych, o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.