III SA/Po 455/11

Dnia 01 grudnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska ( spr.) Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Beata Sokołowska Protokolant: stażysta Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 grudnia 2011 roku przy udziale sprawy ze skargi S. S.- I. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 marca 2011r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wniosku o umorzenie należności z tytułu składek o d d a l a s k a r g ę Decyzja z dnia 1 grudnia 2010r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 105 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. z 2000r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z zm.) w zw. z art. 4 ust 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy – Prawo bankowe (Dz. U. Nr 71, poz. 609) oraz art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009r. Nr 205 poz. 1585) umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wniosku S. S. – I. w przedmiocie umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy za okres od 15 grudnia 2005r. do 3 lutego 2006r. W uzasadnieniu organ podniósł, że wnioskiem z dnia 24 sierpnia 2010r. strona zwróciła się o umorzenie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy za okres od 15 grudnia 2005r. do 3 lutego 2006r. do opłacenia, których była zobowiązana w związku z prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej i jednocześnie przebywała we wskazanym okresie na urlopie wychowawczym. Zakład ustalił, że S. S. – I. zapłaciła za wymieniony okres składki, a więc odsetki nie powstały. Umarzając postępowanie organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 4 ust 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy – Prawo bankowe, pobrane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w okresie od 1 stycznia 1999r. do dnia wejścia w życie ustawy odsetki za zwłokę z tytułu nieopłaconych w terminie składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i wypadkowe na wniosek płatnika składek podlegają umorzeniu. Natomiast należności z tytułu składek na Fundusz Pracy nie podlegają zakresowi zastosowania ustawy z dnia 24 kwietnia 2009r. W odwołaniu S. S. – I. wniosła ponownie o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy za okres od 15 grudnia 2005r. do 3 lutego 2006r., kiedy przebywała na urlopie wychowawczym. Przyznała, że składki opłaciła. Podniosła, że jej wniosek nie został przez organ uwzględniony gdyż zapłaciła składki, co oznacza, że uprzywilejowane są osoby, które nie zapłaciły, a to narusza konstytucyjną zasadę równego traktowania obywateli. Decyzją z dnia 22 marca 2011r. nr 74/2011 Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ w pełni podzielił stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła o zmianę decyzji z 22 marca 2011r. i umorzenie i zwrot nadpłaty powstałej po umorzeniu składek. Przedstawiła argumenty tożsame jak w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył : Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2005r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym praw i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpatrujący sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a. jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do uznania postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istoty wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Kontrolując zaskarżoną decyzję w tak zakreślonych ramach, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Strona skarżąca wniosek o umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy za okres od 15 grudnia 2005r. do 3 lutego 2006r. oparła na regulacji zawartej w art. 4 ust 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009r. – o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy – Prawo bankowe, zgodnie z którym na wniosek płatnika składek, który w okresie od dnia 1 stycznia 1999r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy ( ustawa z dnia 24 kwietnia 2009r. weszła w życie 1 września 2009r.) zgłaszał ubezpieczonego podlegającego obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu z tytułu, o którym mowa w art. 6 ust 1 pkt 5 ustawy zmienionej w art. 1 i jednocześnie przebywającemu na urlopie wychowawczym Zakład Ubezpieczeń Społecznych umarza w całości lub w części należności z tytułu nieopłaconych składek na te ubezpieczenia należnych za tego ubezpieczonego w związku z prowadzeniem pozarolniczej działalności lub współpracy przy tej działalności – za okres, w którym ubezpieczony przebywał na urlopie wychowawczym. Organy administracji słusznie zauważyły, że powyższy przepis dotyczy wyłącznie tych składek, które nie zostały jeszcze uiszczone. Powyższy wniosek wypływa z tej jego części, w której mowa o umorzeniu "należności z tytułu nieopłaconych składek". Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie ma możliwości zastosowania ww. unormowań w sytuacji gdy – jak w niniejszej sprawie – składki na ubezpieczenie społeczne zostały już uiszczone. Wniosek taki znajduje potwierdzenie w treści pozostałych przepisów ustawy zmieniającej. Zastrzeżenia o nieopłaconych należnościach na ma bowiem w art. 3 ustawy zmieniającej, który daje Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych możliwość umarzenia składek z tytułów wskazanych od osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą i jednocześnie przebywającej na urlopie macierzyńskim. Zastrzeżenia takiego nie ma także w art. 4 ust 2 ustawy zmieniającej, który dotyczy umarzenia odsetek za zwłokę. Jednocześnie od 1 lutego 2011r. zgodnie z ust 5 art. 4 ustawy zmieniającej dodanym przez art. 8 ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o zimnie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz. 1725) przepis ust 1 art. 4 stosuje się odpowiednio do należności Funduszu Pracy z tytułu składek na ten Fundusz, a więc dotyczy on tylko składek na Fundusz Pracy nieopłaconych. Bezsporne jest w rozpatrywanej sprawie, że należności, których umorzenia domagała się strona skarżąca zostały uiszczone przed złożeniem wniosku. Skoro zatem wniosek strony nie dotyczył składek na ubezpieczenie społeczne nieopłaconych, nie było podstaw do zastosowania regulacji zawartej w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. i organ uznał zasadnie, że postępowanie administracyjne należy umorzyć. Zgodnie bowiem z art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. W niniejszej sprawie przesłanka bezprzedmiotowości polegała na braku podstaw prawnych do umorzenia należności składkowych i Fundusz Pracy. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia zasady konstytucyjnej określonej art. 32 Konstytucji RP. Z prawa do równego traktowania przez władze publiczne wynika nakaz równego traktowania podmiotów prawa należących do określonej kategorii. Oznacza to aby osoby znajdujące się w tej samej sytuacji co strona skarżąca, a więc podmioty, które opłaciły należne składki przed złożeniem wniosku były tak samo traktowane, nie odnosi się ten zakaz do wszystkich podmiotów zobowiązanych do uiszczenia składek. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.