III SA/Po 456/08

Sebastian Michalski - referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 08 października 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A Sp. z o .o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe; postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ S. Michalski Skarżąca Spółka przy skardze do sądu w prawem przepisanej formie wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, ewentualnie o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu żądania wskazała, że zatrudnia 13 pracowników i zajmuje się szyciem odzieży do jazdy konnej. Wykonywana działalność jest nisko opłacalna. W roku obrotowym 2006 strata wyniosła 59.679,28zł, a w roku 2007 osiągnęła poziom 113.394,24 zł. Skarżąca nie posiada majątku, który mógłby zostać spieniężony na potrzeby uiszczenia opłat od wniesionych skarg. Niemniej wpis w 3 sprawach, w sumie 1.500,00 zł, został uiszczony. Jednak łączna kwota wpisów, jakie Spółka jest zobowiązana jeszcze ponieść, to według jej wyliczeń 14.500,00 zł (29 spraw x 500,00zł). Kapitał zakładowy wynosi 50.000,00 zł. Wartość środków trwałych to 18.682,03 zł. Na rachunku bankowym Spółka zgromadziła środki w wysokości 55.671,97zł. Osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania - art. 246 §2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Mając na uwadze wskazane kryterium wyjaśnić należy, że przesłanka "braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych" nie jest tożsama z ujemnym wynikiem rachunkowym z działalności operacyjnej. Opłacalność prowadzonej działalności gospodarczej nie jest warunkiem wystarczającym dla przyznania prawa pomocy. Zdolność do poniesienia kosztów sądowych należy oceniać przez pryzmat takich wartości jak powszechny obowiązek ponoszenia świadczeń i ciężarów publicznych oraz, niezależne od formy prawnej prowadzenia działalności gospodarczej, prawo do sądu. Przez brak dostatecznych środków w rozumieniu powołanego przepisu należy rozumieć brak realnych możliwości pozyskania środków na sfinansowanie kosztów sądowych, który ogranicza stronie, ponad funkcje przypisane kosztom sądowym, realizację prawa do sądu. Ciężar procesowy wykazania tak rozumianej przesłanki spoczywa na wnioskodawcy. Przenosząc powyższe na grunt oceny zasadności żądania Skarżącej podnieść należy, że Spółka prowadzi działalność gospodarczą od 1998 roku, a jej przychód kształtuje się na poziomie około pół miliona złotych rocznie. Rachunek zysków i strat wskazuje, że w 2006 roku przychód netto ze sprzedaży wyniósł 522.190,23zł (w tym 518.506,23 od jednostek powiązanych), a w 2007 roku - 485.783,75zł i w całości pochodził od jednostek powiązanych. Średnie miesięczne przychody z okresu 2006-2007 to około 42.000,00zł miesięcznie. Dochody na wskazanym poziomie stwarzają realną możliwość wsparcia się kredytem lub pożyczką. Tym samym ciężar finansowy poniesienia kosztów postępowania może zostać rozłożony w czasie; istnieje realna możliwość sfinansowania kosztów postępowania z przyszłych dochodów. Aktualne na gruncie przedmiotowej sprawy pozostaje orzeczenie SN z dnia 13 września 1937r. II C 618/37 OSN(C) 1938/6/293, Lex 4328, w którym wyrażono pogląd, że "Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ubiegająca się o prawo ubogich, (...) nawet w razie przeciążenia majątku swego ponad wartość nie może się powołać na swe zupełne ubóstwo, gdyż może pokryć opłaty sądowe przez zażądanie dopłat od wspólników". Za odmową objęcia Skarżącej dobrodziejstwem prawa pomocy przemawia również i to, że zgromadzone na rachunku bankowym środki pieniężne, wielokrotnie przewyższają koszty sądowe niniejszego postępowania, a ponadto prawie czterokrotnie przewyższają one sumę wpisów we wszystkich 32 sprawach dotyczących skarg wniesionych do tutejszego Sądu przez Skarżącą. Zatem stwierdzając realne możliwości zabezpieczenia środków na koszty postępowań wszczynanych w celu ochrony swoich praw, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ S. Michalski