III SA/Po 458/18
WyrokWSA w Poznaniu2018-12-07
Skład orzekający: Marzenna Kosewska, Ireneusz Fornalik, Mirella Ławniczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czasowa rejestracja samochodu osobowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a następnie jego dostawa wewnątrzwspólnotowa, wyklucza prawo do zwrotu zapłaconego podatku akcyzowego na podstawie art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym?Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, że czasowa rejestracja samochodu osobowego na terytorium kraju, nawet jeśli nastąpiła z urzędu w ramach postępowania o rejestrację stałą, stanowi przesłankę wykluczającą prawo do zwrotu podatku akcyzowego na podstawie art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym. Ustawodawca, odwołując się do przepisów o ruchu drogowym, objął zakresem unormowania wszystkie przypadki wcześniejszej rejestracji samochodu osobowego na terytorium kraju, nie rozróżniając skutków prawnopodatkowych rejestracji stałej i czasowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. Spółki z o.o. Sp. k. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą zwrotu podatku akcyzowego w części dotyczącej dwóch samochodów osobowych. Organy uznały, że czasowa rejestracja tych pojazdów na terytorium Polski wyklucza prawo do zwrotu akcyzy. Skarżąca spółka zarzuciła błędną wykładnię pojęcia "rejestracja" oraz naruszenie przepisów postępowania, wskazując m.in. na inne decyzje organu pierwszej instancji w analogicznych sprawach oraz na uchylenie decyzji o czasowej rejestracji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 7 grudnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka – Nerka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2018 roku przy udziale sprawy ze skargi M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w P., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.), dalej: "o.p." i art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 43 ze zm.), dalej: "u.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z [...] lutego 2018 r. orzekającą o:
I. zwrocie podatku akcyzowego zapłaconego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym trzynastu samochodów osobowych wymienionych w pkt I. decyzji organu pierwszej instancji, będących następnie przedmiotem dostaw wewnątrzwspólnotowych - w wysokości 31 287 zł;
II. odmowie zwrotu podatku akcyzowego zapłaconego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym dwóch samochodów osobowych wymienionych w pkt II. decyzji organu pierwszej instancji, będących następnie przedmiotem dostaw wewnątrzwspólnotowych - w wysokości 4 573 zł;
III. odmowie zwrotu kwoty 1 640 zł stanowiącej różnicę między żądaną kwotą zwrotu w wysokości 37 500 zł a sumą kwot wymienionych w pkt I i II.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, odnośnie pojazdów wymienionych w pkt II decyzji organu pierwszej instancji, wskazał, że pojazdy te w trybie art. 74 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), dalej: "Prawo o ruchu drogowym", decyzjami Prezydenta Miasta G. zarejestrowano czasowo na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (w celu ich rejestracji i dopuszczenia do ruchu na tym terytorium), co oznacza dopuszczenie ich do konsumpcji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a następnie pojazdy te wskutek sprzedaży dostarczono wewnątrzwspólnotowo do N. Strona dokonała zatem dostawy do N. samochodów osobowych uprzednio zarejestrowanych w Rzeczypospolitej Polskiej.
Zdaniem organu odwoławczego na wynik sprawy nie mają wpływu decyzje organu rejestrującego przedmiotowe pojazdy orzekające o umorzeniu postępowania w sprawie ich rejestracji, gdyż warunkiem zwrotu podatku akcyzowego jest niezarejestrowanie pojazdów, a te nastąpiły.
W skardze strona zarzuciła naruszenie:
1. art. 107 ust. 1 u.p.a. przez błędną wykładnię przesłanki "zarejestrowania samochodu osobowego" i uznanie, że pojęcie "rejestracja" jest równoznaczne z pojęciem "rejestracja czasowa",
2. art. 120, art. 121 § 1 i 2 i art. 124 o.p. przez przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych; nieudzielenie stronie niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem postępowania; niewyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy, co w konsekwencji prowadzi do wniosku i wrażenia, że organ nie działał na podstawie przepisów prawa, a dowolnie, na podstawie swojego subiektywnego oglądu sprawy, mającego za główny wyznacznik ekonomiczny interes Skarbu Państwa.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że:
- w innych decyzjach organu pierwszej instancji, wydanych w stosunku do skarżącego, orzekał on o zwrocie podatku akcyzowego w trybie art. 107 ust. 1 u.p.a., przy czym samochody były także czasowo zarejestrowane;
- decyzjami organu rejestrującego przedmiotowe pojazdy nie tylko umorzono postępowanie w sprawie ich rejestracji, ale również uchylono decyzje o ich czasowej rejestracji, co oznacza stwierdzenie ich nieistnienia.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w części dotyczącej pkt II.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Warunkiem zastosowania prawa materialnego jest ustalenie faktów istotnych dla rozstrzygnięcia z dokładnością pozwalającą na trafne zastosowanie prawa materialnego i przy zachowaniu gwarancji procesowych strony postępowania. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 122 o.p.) stanowiącą, że w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, to na organie podatkowym spoczywa ciężar dowodzenia wszystkich faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, czyli obowiązek dokładnego ustalenia stanu faktycznego. Jednocześnie organ obowiązany jest prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, to jest starannie i merytorycznie poprawnie (art. 121 § 1 o.p.), udzielając jednocześnie niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania (art. 121 § 2 o.p.). Organy powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu (art. 124 o.p.), działając na podstawie przepisów prawa (art. 120 o.p.).
W ocenie Sądu zarówno zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji wydano w postępowaniu spełniającym powyższe wymagania.
Zgodnie z art. 107 ust. 1 u.p.a. - w brzmieniu obowiązującym w czasie dokonywania przez stronę czynności relewantnych do rozpatrzenia wniosku o zwrot akcyzy - podmiot, który nabył prawo rozporządzania jak właściciel samochodem osobowym niezarejestrowanym wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, od którego akcyza została zapłacona na terytorium kraju, dokonujący dostawy wewnątrzwspólnotowej tego samochodu osobowego, ma prawo do zwrotu akcyzy na wniosek złożony właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie roku od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej tego samochodu osobowego.
W kontrolowanej przez Sąd sprawie spór dotyczył zaistnienia przesłanki z art. 107 ust. 1 u.p.a. w postaci rejestracji dwóch pojazdów na terenie kraju. Zdaniem skarżącego przedmiotowe dwa pojazdy nie były zarejestrowane, stąd należy mu się zwrot zapłaconego od nich podatku akcyzowego.
Sąd podziela ocenę prawną dokonaną przez organy, że przedmiotowe dwa pojazdy były zarejestrowane na terenie kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, przed ich dostawą wewnątrzwspólnotową.
Ustawodawca w zakresie przesłanki "braku zarejestrowania samochodu osobowego na terytorium kraju" odwołuje się do przepisów o ruchu drogowym.
Rejestracji pojazdu dokonuje się w trybie art. 72 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym.
Ponadto, zgodnie z art. 74 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym (w brzmieniu właściwym dla sprawy) czasowej rejestracji dokonuje się m. in.:
1) z urzędu - po złożeniu wniosku o rejestrację pojazdu;
2) na wniosek właściciela pojazdu - w celu umożliwienia wywozu pojazdu za granicę.
Zgodnie z art. 74 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym czasowej rejestracji zasadniczo dokonuje się na okres nieprzekraczający 30 dni.
Sąd, biorąc pod uwagę powyższe przepisy, akceptuje pogląd, zawierający wykładnię art. 107 ust. 1 u.p.a., zgodnie z którym niezarejestrowanie samochodu osobowego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, oznacza, że wolą ustawodawcy było objęcie zakresem unormowania u.p.a. wszystkich przypadków wcześniejszej rejestracji samochodu osobowego na terytorium kraju. Przepis art. 72 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym zawiera ogólną normę odnoszącą się do każdej rejestracji, a więc również i do rejestracji czasowej pojazdu, o której mowa w art. 74 tej ustawy (por. wyrok NSA o sygn. akt I OSK 1168/10 - dostępny w na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: "CBOSA"). Gdyby zamiarem ustawodawcy miało być zróżnicowanie określonych w art. 107 ust. 1 u.p.a. skutków prawnopodatkowych rejestracji stałej i czasowej, wyraziłby swoją wolę w omawianej kwestii w inny sposób (por. wyroki NSA o sygn. akt I GSK 124/13 i I GSK 962/16 - dostępne w CBOSA).
Rejestracja czasowa z urzędu jest etapem postępowania w sprawie rejestracji i poprzedza ostateczne dopuszczenie pojazdów do ruchu. Celem postępowania było dopuszczenie przedmiotowych dwóch pojazdów do ruchu na terytorium kraju. Czasowa rejestracja z urzędu umożliwia właścicielowi pojazdu jego użytkowanie w jej ramach czasowych.
Przedmiotowe dwa pojazdy zarejestrowano czasowo w procedurze rejestracji stałej, co uniemożliwia zwrot podatku akcyzowego.
Dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia, że:
- w innych decyzjach wydanych w stosunku do skarżącego organ pierwszej instancji w analogicznym stanie faktycznym i prawnym orzekał o zwrocie podatku akcyzowego w trybie art. 107 ust. 1 u.p.a. (samochody były także czasowo zarejestrowane); na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej: "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga bowiem jedynie w granicach danej sprawy; rozstrzygnięcia w innych sprawach administracyjnych nie mają wpływu na wynik niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej;
- decyzjami organu rejestrującego przedmiotowe pojazdy nie tylko umorzono postępowanie w sprawie ich rejestracji, ale również uchylono decyzje o ich czasowej rejestracji; wbrew stanowisku skarżącego uchylenie decyzji o czasowej rejestracji pojazdów nie oznacza stwierdzenia nieistnienia tych decyzji, gdyż uchylenie decyzji nie ma mocy wstecznej; uchylenie decyzji o rejestracji niweczy jej skutki prawne jedynie na przyszłość, a zatem decyzje o rejestracji wywoływały skutki prawne do chwili ich uchylenia; w konsekwencji, mimo następczego uchylenia decyzji o czasowej rejestracji, pojazdy objęte tymi decyzjami były czasowo zarejestrowane w czasie dokonywania dostaw wewnątrzwspólnotowych.
Z powyższych powodów niezasadny jest zarzut naruszenia art. 107 ust. 1 u.p.a. i wskazanych w skardze przepisów postępowania.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło