III SA/Po 46/15

Dnia ...marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Marzenna Kosewska ( spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu ...marca 2015 roku przy udziale sprawy ze skargi X na orzeczenie Zarządu Województwa ... z dnia ... grudnia 2014r. nr ... w przedmiocie pozytywnej oceny wniosku o dofinansowanie w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego oddala skargę D., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą " D." z siedzibą w T., złożył w Departamencie Wdrażania Programu Regionalnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego wniosek o dofinansowanie projektu: "..." w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 "Działanie 1.2 Wsparcie rozwoju MSP, Schemat IV – Projekty inwestycyjne realizowane w ramach pomocy de minimis" (konkurs nr 21/1/2014). Pismem z dnia ... 2014 r., po pozytywnej weryfikacji formalnej powyższego wniosku, Departament Wdrażania Programu Regionalnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego zawiadomił wnioskodawcę, że jego wniosek został poddany ocenie merytorycznej w zakresie kryteriów zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący Wielkopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007-2013, w wyniku której wniosek ten został oceniony pozytywnie z powodu uzyskania wymaganej 60% maksymalnej liczby punktów. Wraz z tą informacją przedstawiono w ujęciu tabelarycznym zestawienie punktów uzyskanych przez wnioskodawcę za poszczególne kryteria oceny oraz ich sumę kształtującą się na poziomie ... punktów na 37 możliwych (co stanowi 62,16% maksymalnej liczby punktów możliwej do osiągnięcia), a także uzasadnienie przeprowadzonej oceny. W dniu ... 2014 r. wnioskodawca złożył protest, zarzucając w nim Instytucji Zarządzającej WRPO na lata 2007-2013, że ocena wnioskowanego projektu została przeprowadzona w sposób nieprawidłowy w zakresie kryterium nr 6 ("Projekt zawiera m.in. rozwiązania w zakresie ochrony środowiska/efektywności energetycznej/energii odnawialnej") oraz kryterium nr 13 ("Uzasadnienie potrzeby realizacji projektu – realizacja projektu wpłynie na rozwiązanie określonych problemów, potrzeb i likwidację barier występujących w przedsiębiorstwie, wpłynie na rozwój przedsiębiorstwa oraz wzrost jego konkurencyjności"). W odniesieniu do powyższych kryteriów wnioskodawca wskazał, na czym – jego zdaniem – polega błąd w ocenie ekspertów oraz wskazał, jaką liczbę punktów projekt powinien uzyskać. Komisja Odwoławcza Instytucji Zarządzającej WRPO orzeczeniem z dnia ... 2014 r., na podstawie art. 30b ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1649 ze zm.; dalej: u.z.p.p.r.), rozstrzygnęła o uznaniu protestu w części dotyczącej kryterium nr 6 ("Projekt zawiera m.in. rozwiązania w zakresie ochrony środowiska/efektywności energetycznej/energii odnawialnej") oraz o oddaleniu protestu w pozostałej części. Komisja Odwoławcza stwierdziła, że znajduje w proteście wnioskodawcy i dokumentacji wniosku pewne argumenty, świadczące o tym, że przy zakupie sprzętu (wyborze technologii) dokonał takiego wyboru, który w sposób ponadstandardowy przyczyniać się będzie w procesie produkcyjnym do eliminacji negatywnego oddziaływania na środowisko. W dokumentacji wniosku przedstawiono opisy, z który pośrednio wynika, że istnieją alternatywne rozwiązania, które byłyby mniej ekologiczne od zastosowanych w projekcie. Umożliwia to uznanie, że projekt zawiera rozwiązania w zakresie ochrony środowiska, a konsekwencji daje to podstawę do podwyższenia oceny w kryterium numer 6 i przyznania dwóch punktów. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego oceny projektu w kryterium nr 13, Komisja Odwoławcza zaznaczyła, że przedmiotem oceny w ramach tego kryterium jest nie tylko weryfikacja, czy we wniosku wnioskodawca przedstawił treści uzasadniające, że realizacja projektu wpłynie na rozwiązanie określonych problemów, potrzeb, likwidację barier występujących w przedsiębiorstwie oraz na wzrost jego konkurencyjności, lecz także ocena stopnia, w jakim potrzeba realizacji projektu została przez wnioskodawcę uzasadniona. Potwierdzeniem tego jest przyjęcie zasady, że ocena w kryterium nr 13 ma charakter punktowy – eksperci dokonują na podstawie swojej wiedzy i doświadczenia dokonują przydziału punktacji w skali od 1 do 10. Słuszne jest zatem podejście Komisji Oceny Projektów, która analizowała jakość i kompletność tez wnioskodawcy, a także poparcie twierdzeń obiektywnymi przesłankami i weryfikowalnymi informacjami. Fakt, że realizacja projektu o charakterze inwestycyjnym została w pewien sposób uzasadniona przez wnioskodawcę jest – według Komisji Odwoławczej – oczywista; ocenie podlegała więc jakość przeprowadzonych analiz, stopień i zakres wpływu projektu na rozwój przedsiębiorstwa i wzrost jego konkurencyjności. Rozpatrywany wniosek uzyskał ponadprzeciętną ocenę siedmiu punktów, gdyż – zdaniem ekspertów – zdiagnozowali oni pewne elementy świadczące o braku możliwości przyznania oceny na poziomie maksymalnym. W związku z tym nie istnieją podstawy do zmiany kwestionowanej przez wnioskodawcę oceny. W skardze D. wniósł o orzeczenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo w zakresie kryterium nr 13 oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Zarząd Województwa Wielkopolskiego Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa, w szczególności: - art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r., poprzez niezapewnienie przejrzystości reguł (kryterium) stosowanych przy ocenie wniosków, błędną ocenę wniosku w zakresie kryterium merytorycznego – Kryterium Wyboru Projektów etap II: Ocena merytoryczna pkt. 13 ("Uzasadnienie potrzeby realizacji projektu - realizacja projektu wpłynie na rozwiązanie określonych problemów, potrzeb i likwidację barier występujących w przedsiębiorstwie, wpłynie na rozwój przedsiębiorstwa oraz wzrost jego konkurencyjności"), poprzez dokonanie oceny w sposób całkowicie dowolny i oderwany od ustalonych wytycznych, co doprowadziło do zaniżenia wartości i nieprzyznania skarżącemu odpowiedniej liczby punktów; - pkt ad. 3.7. w części III Instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Działania 1.2 Schemat IV Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 poprzez jego błędną wykładnię polegającą na bezpodstawnym uznaniu, że "uzasadnienie potrzeb realizacji projektu" powinno zawierać szczegółowe analizy i badania rynkowe, w przypadku gdy wskazany punkt nie zawiera takiego wymogu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuznania, że wniosek skarżącego został przygotowany w sposób pełny, przedstawiający oczekiwania klientów i rynku oraz niepozostawiający żadnych wątpliwości w przedmiotowym zakresie; - pkt III.C.3 oraz III.C.4. Regulaminu Konkursu Nr 21/1/2014 Priorytet I: Konkurencyjność przedsiębiorstw; Działanie 1.2 "Wsparcie rozwoju MSP"; Wielkopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007-2013 poprzez niewłaściwe dokonanie oceny merytorycznej w sposób dowolny, wybiórczy, nieznajdujący oparcia w Kryteriach Wyboru Projektów oraz w kryteriach wartościujących, które nie zostały sprecyzowane w odniesieniu do "Uzasadnienia potrzeb realizacji projektu" analizami i badaniami rynkowymi i w efekcie niezasadne obniżenie na tej podstawie punktacji; - art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. poprzez zorganizowanie konkursu w sposób niezapewniający równego dostępu wszystkim uczestnikom oraz działanie organów administracji bez podstawy i poza granicami prawa. W związku z powyższym, zdaniem skarżącego, ocena merytoryczna projektu w zakresie kryterium nr 13 została przeprowadzona w sposób niewłaściwy. W odpowiedz na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Materialnoprawną podstawą rozpoznania skargi stanowią w niniejszej sprawie przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1649 ze zm.; dalej: u.z.p.p.r.). Zgodnie z art. 30c ust. 1 tej ustawy, po wyczerpaniu postępowania odwoławczego przed właściwą instytucją oraz w przypadku, o którym mowa w art. 30i pkt 1, wnioskodawca może wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). W realiach rozpoznawanej sprawy skarżący w dniu ... 2014 r. D. złożył wniosek o dofinansowanie projektu p.n.: "..." w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 "Działanie 1.2 Wsparcie rozwoju MSP, Schemat IV – Projekty inwestycyjne realizowane w ramach pomocy de minimis" (konkurs nr 21/1/2014). W wyniku oceny merytorycznej wniosek skarżącego został oceniony pozytywnie z powodu uzyskania wymaganej ... % maksymalnej liczby punktów. W rezultacie złożonego przez stronę protestu, Komisja Odwoławcza Instytucji Zarządzającej WRPO w orzeczeniu z dnia ... 2014 r. uznała, że projekt zawiera rozwiązania w zakresie ochrony środowiska, a konsekwencji daje to podstawę do podwyższenia oceny w kryterium numer 6 i przyznania dwóch punktów. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego oceny projektu w kryterium nr 13, Komisja Odwoławcza stwierdziła, że Komisja Oceny Projektów dokonała prawidłowej oceny jakości i kompletności tez i argumentacji wnioskodawcy odnośnie do stopnia i zakresu wpływu projektu na rozwój przedsiębiorstwa i wzrost jego konkurencyjności. Uzasadnienie dofinansowania projektu według kryterium nr 13 posiadało elementy świadczące o braku możliwości przyznania oceny na poziomie maksymalnym. W związku z tym nie istniały podstawy do zmiany kwestionowanej przez wnioskodawcę oceny. Kontrola sądowoadministracyjna legalności oceny projektu przeprowadzonej przez właściwą instytucję w ramach ogłoszonego konkursu sprowadza się do badania prawidłowości stosowania prawa przez tę instytucję (określonego w regulacjach prawa europejskiego, przepisach ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz przepisach wykonawczych, jak też w programie operacyjnym – art. 20 ust. 3 i 3a u.z.p.p.r.), a ponadto regulacji zawartych w systemie realizacji programu operacyjnego (art. 5 pkt 11 u.z.p.p.r.), którymi są zasady i procedury obowiązujące instytucje uczestniczące w realizacji strategii rozwoju oraz programów, obejmujące zarządzanie, monitoring, ewaluację, kontrolę i sprawozdawczość oraz sposób koordynacji działań tych instytucji. W systemie realizacji mieszczą się zatem wydane przez właściwe instytucje zarządzające lub pośredniczące dokumenty określające owe zasady i procedury, stanowiące szeroko rozumianą dokumentację konkursową. Odnosząc się do zarzutów skargi, że ocena projektu została przeprowadzona bez zapewnienia równego dostępu do pomocy i przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie wniosków, zaś sama ocena zgłoszonego projektu w sposób dowolny, wybiórczy, oderwany od ustalonych wytycznych i nie znajduje uzasadnienia w Kryteriach Wyboru Projektów należy przede wszystkim wskazać, że w art. 26 ust 2 u.z.p.r. została sformułowana zasada równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewnienia przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów. Zaś w art. 29 ust. 4 u.z.p.r. nałożono na instytucję ogłaszającą konkurs obowiązek nie pogarszania zasad konkursu, warunków realizacji projektów, nakładania na podmioty ubiegające się o dofinansowanie projektów dodatkowych obowiązków do czasu zawarcia wszystkich umów o dofinansowanie projektów z beneficjentami wyłonionymi w konkursie lub w wyniku rozpatrzenia środków odwoławczych przewidzianych w ustawie. W rozpatrywanej sprawie ocena merytoryczna projektu zakończona wynikiem pozytywnym została dokonana na podstawie stanowiących załącznik nr 1 do Regulaminu Konkursu Kryteriów Wyboru Projektów w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-20013 zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący WRPO w dniu ... 2014 r., zamieszczonych na stronie www.wrpo.wielkopolska.pl w dokumentacji konkursowej (pkt III C-2 Regulaminu). Zgodnie z zapisami Regulaminu Konkursu 21/I/2014 ocena merytoryczna przeprowadzona jest w oparciu o kryteria wartościując - na podstawie tych kryteriów wniosek będzie otrzymywał punkty, których średnia wartość zadecyduje o umiejscowieniu wniosku na liście rankingowej bądź poza nią .(pkt.III C-4 Regulaminu). Wnioski należało wypełnić zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Działania 1.2 Schemat IV WPRO na lata 2007-2013 , którą to instrukcję zamieszczona w dokumentacji konkursowej (pkt.III A-1 regulaminu). Skarżący zarówno w proteście, jak i skardze nie zgadza się z oceną merytoryczną projektu w ramach kryterium nr. 13.-uzasadnienie potrzeby realizacji projektu ( realizacja projektu wpłynie na rozwiązanie określonych problemów , potrzeb i likwidację barier występujących w przedsiębiorstwie, wpłynie na rozwój przedsiębiorstwa oraz na wzrost jego konkurencyjności. W ramach tego kryterium wniosek uzyskał ... punktów z maksymalnej ilości 10 punktów. Sąd stwierdza, że ocena merytoryczna projektu została dokonana prawidłowo w oparciu o kryterium, które w swoim zapisie jest jasne i zapewnia zasadę równego dostępu do pomocy i przejrzystość reguł oceny. Kryterium to jest podmiotom przystępującym do konkursu znane, a w swoim zapisie na tyle ogólne i zgodne z postanowieniami Instrukcji wypełniania wniosków (ad. 3.7 –szczegółowe dane dotyczące projektu) oraz zapisami Szczegółowego Opisu Projektów WROP na lata 2007-2013, co umożliwia dostęp do pomocy wszystkim kategoriom beneficjentów i zapewnia przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów. To na wnioskodawcy spoczywał obowiązek zapoznania się regulaminem konkursu, kryteriami wyboru, instrukcją wypełniania wniosku i cała dokumentacją konkursową dostępną na stronie internetowej Instytucji Zarządzającej WRPO na lata 2007-2013. Dane dotyczące kryterium nr 13 podane zostały przez stronę w pkt. 3.7 wniosku – "szczegółowe dane dotyczące projektu", w tym "uzasadnienie potrzeby realizacji projektu". Strona podała w tej części wniosku, że realizacja inwestycji stanowiącej przedmiot projektu przyczyniła się do zaspokojenia potrzeb firmy i likwidacji barier ograniczających jej możliwości rozwoju, jak również przyczyniła się do podniesienia jej konkurencyjności oraz wpłynęła na rozwinięcie zakładu. Organ trafnie przyjął, że poza ogólnikowymi twierdzeniami strona w żaden sposób nie udokumentowała tych twierdzeń. Wnioskodawcy w ramach przedmiotowego konkursu otrzymali swobodę dotyczącą zaprezentowania wpływu projektu na poprawę kondycji rynkowej i finansowej firmy. Chodziło bowiem o uzasadnienie konieczności danego przedsięwzięcia. Tak więc to od nich zależało, jak przedstawią projekt i na ile okaże się ich opis przekonywujący. Chcąc uwiarygodnić twierdzenia zawarte w omawianym punkcie wniosku, w istocie strona powinna przeanalizować sytuację swojej firmy w kontekście projektu i na tle specyfiki branży. Chodzi o dostarczenie nie tylko subiektywnych ocen samego wnioskodawcy, ale również obiektywnych i weryfikowalnych danych dotyczących firmy, rynku itd. Strona dążąca do otrzymania dofinansowania wniosku powinna dostarczyć odpowiednie, profesjonalne analizy dotyczące wzrostu konkurencyjności firmy w związku z planowanym projektem. Strona ograniczyła się w jedynie do ogólnikowych twierdzeń o spełnianiu kryterium nr 13. Zaznaczyć należy, że omawiane kryterium nakazywało uzasadnić potrzebę realizacji projektu i dalej zawierało uszczegółowienie tej problematyki odnosząc się do tego, na czym to uzasadnienie potrzeby realizacji projektu ma polegać, czego ma dotyczyć .W zapisie kryterium nr. 13 wskazano na uzasadnienie, z którego ma wynikać, że realizacja projektu wpłynie na rozwiązanie określonych problemów, potrzeb i likwidację barier występujących w przedsiębiorstwie, wpłynie na rozwój przedsiębiorstwa oraz wzrost jego konkurencyjności. Zdaniem Sądu rację na organ ,że przy tak sformułowanym kryterium i jego wartościującym charakterze chcąc uzyskać maksymalną ilość punktów, nie wystarczy posłużyć się jedynie samym opisem przedsięwzięcia i zapewnieniami o jego potrzebie realizacji w kontekście wskazanych w opisie tego kryterium aspektów. Przedstawioną argumentację dobrze jest uwiarygodnić dokumentacją, analizą, wskazać przy tym na metody, którymi posłużono się przeprowadzając badania czy analizę rynku. Strona skarżąca składając wniosek o dofinansowanie powinna dołożyć należytej staranności i przedłożyć wniosek wraz z wszelką dokumentacją uzasadniającą przyznanie maksymalnej ilości punktów w ramach określonych kryteriów merytorycznych, w tym kryterium nr 13. Należy zaznaczyć, że biorąc udział w konkursie strona musi mieć świadomość tego, że zostaje poddana ocenie na tle innych wnioskujących. Zatem wszelka argumentacja zyskuje, gdy jest poparta głębszą analizą. To wnioskodawca ma przekonać Komisję, że jego projekt zasługuje na dofinansowanie. Poza sformułowaniem ogólnych zarzutów o braku przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektu, strona skarżąca nie wykazała w żaden sposób jak powyższe reguły postępowania zostały przez organ naruszone. Zaznaczenia wymaga to, że regulacje dla wszystkich beneficjentów są tożsame, są zawarte w systemie realizacji programu operacyjnego, do którego dostęp ma każdy wnioskujący o dopłaty na równych zasadach. Według Sądu, kryteria oceny merytorycznej są jasne i wystarczająco precyzyjne. To od inwencji wnioskodawcy zależy, jak należy przedstawić i uzasadnić najlepiej projekt, tak by zyskał maksymalną punktację. Na tym osadza się idea konkursów – chodzi o konkurowanie pomiędzy wnioskującymi o dofinansowanie projektów. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 30 c ust. 3 pkt. 2 u.z.p.p.r.