III SA/Po 461/21

Dnia 14 września 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędzia WSA Mirella Ławniczak (spr.) Asesor WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 września 2021 roku sprawy ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2021 roku nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę Pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] złożył wniosek do Prezydenta Miasta [...] o skierowanie E. B. na badanie lekarskie podnosząc , że przeprowadzono postępowanie w sprawie skierowania go na przymusowe leczenie psychiatryczne. W toku tego postępowania uzyskano opinię sądowo – psychiatryczną z dnia [...] października 2020 r. z której wynika, że E. B. cierpi na chorobę psychiczną – schizofrenię paranoidalną. Do wniosku prokuratury załączono opinię z której wynika, że stan zdrowia chorego jest całkowicie niestabilny, istnieje pewność, że jego stan zdrowia psychicznego będzie się pogarszał systematycznie, jak również, że E. B. nie jest zdolny do samodzielnej egzystencji, bezwzględnie konieczne jest leczenie w szpitalu psychiatrycznym, a dotychczasowe zachowanie badanego może powodować zagrożenie dla zdrowia innych osób. Badany przy tym uważa się za osobę zdrową psychicznie i nie podejmuje leczenia z własnej woli. Sąsiedzi oraz rodzina zgłaszają liczne skargi, że zakłóca spokój dzienny i nocny. Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. Prezydent Miasta [...] na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2020 r. poz. 1268 ze zm.) skierował skarżącego na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Od decyzji organu I instancji E. B. wniósł odwołanie nie podnosząc żadnego zarzutu merytorycznego i nie wskazując żadnych argumentów. Wskazał jedynie, że wnosi o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego odnośnie "różnicy dat między ustawową wymianą praw jazdy z formy papierowej na plastikową a ustawą z dnia [...].1.2011, która to na tamten czas nie obowiązywała". Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 17 pkt 1, 127 § 2 i art. 138 §1 K.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie Kolegium rozpoznanie u kierowcy schizofrenii paranoidalnej może świadczyć o istnieniu poważnych przeciwskazań zdrowotnych, które mogą bezpośrednio wpływać na bezpieczeństwo ruchu drogowego – w szczególności, że z opinii sądowo – psychiatrycznej z dnia [...] października 2020 r. wynika że stan psychiczny chorego jest całkowicie niestabilny, jest konieczne jest leczenie w szpitalu, a dotychczasowe zachowanie może powodować zagrożenie dla zdrowia innych osób. Zaznaczono przy tym, że osoby mające uprawnienie do kierowania pojazdami muszą posiadać predyspozycje zarówno zdrowotne, jak i psychiczne do prowadzenia pojazdów nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, ale także w okresie późniejszym, kiedy z tych uprawnień korzystają. Kolegium wskazało, że nie posiada wprawdzie jako organ specjalistycznej wiedzy dla oceny stanu zdrowia skarżącego, jednak korzystał z wiarygodnego źródła jakim jest opinia sądowo – psychiatryczna, a z dostępnych powszechnie wiadomości wiadomo, że schizofrenia paranoidalna to choroba przewlekła dotycząca zaburzeń zdrowia psychicznego, a pacjent na nią cierpiący może być niebezpieczny zarówno dla siebie samego, jak i dla otoczenia. Choroba ta należy do psychoz, w przebiegu których chory w sposób nieadekwatny postrzega rzeczywistość, jak również w niewłaściwy sposób przeżywa i odbiera różnego rodzaju fakty. Skargę na powyższą decyzję złożył E. B. wskazując jedynie, że wnosi zarzuty takie jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej jako P.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 P.p.s.a.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności odnosząc się do kwestii formalnoprawnych wskazać należy, że organ powiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie skierowania na badanie lekarskie wskazując przy tym prawne podstawy wszczęcia tego postępowania. Poinformowano przy tym stronę postępowania administracyjnego o możliwości i terminie zgłaszania wniosków oraz wyjaśnień odnośnie prowadzonego postępowania. W odwołaniu, jak również w skardze do tut. Sądu skarżący nie podniósł żadnych zarzutów merytorycznych, które mogłyby uzasadniać wzruszenie zaskarżonej decyzji. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2020 r. poz. 1268 ze zm. w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji zwanej dalej ustawą) zgodnie z którym Starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Przepis art. 99 ust.1 pkt 2 lit.b) pozostaje w ścisłym związku z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy zgodnie z którym badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Z treści obu ww. przepisów nie wprost jaki zastrzeżenia co do stanu zdrowia są wystarczające, aby skierować go na przedmiotowe badanie. Oznacza to, że właściwy organ administracji, po otrzymaniu informacji poddającej w wątpliwość należytą zdolność psychofizyczną kierowcy, powinien przeprowadzić postępowanie celem oceny, czy w konkretnym przypadku zastrzeżenia te są rzeczywiście tego rodzaju, że uzasadniają wydanie decyzji w oparciu o powołane wyżej przepisy. Sformułowanie, że mają być one uzasadnione oznacza zatem przede wszystkim, że powinny być one oparte na wiarygodnych podstawach (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2021 r. I OSK 3022/18 LEX nr 3175901). Organ powinien mieć przy tym na względzie cel ustawy, którym jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym i w sytuacji gdy uzyska wiarygodne informacje, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami powinien wydać decyzję o skierowaniu na badanie lekarskie. W niniejszej sprawie organ orzekał w oparciu o dowód w postaci opinii sądowo – psychiatrycznej wydanej przez biegłego lekarza psychiatrę. Opinia ta stanowi wiarygodne źródło informacji o stanie zdrowia skarżącego. Lekarz psychiatra stwierdził, że skarżący cierpi na przewlekłą chorobę psychiczną – schizofrenię paranoidalną, co ma wpływ na zdolność prowadzenia pojazdu, gdyż skarżący może stanowić realne zagrożenie w ruchu drogowym. Organ wydając zaskarżoną decyzję właściwe uargumentował swoje stanowisko odwołując się do specjalistycznej opinii biegłego, która została sporządzona w sposób jasny, czytelny, wnioski z niej płynące w pełni korelują z danymi zawartymi w aktach sprawy oraz w protokole z badania skarżącego. Nie zachodziła przy tym potrzeba uzupełnienia opinii, gdyż zawiera ona jasno sformułowane wnioski i nie nasuwa żadnych wątpliwości odnośnie stanu zdrowia skarżącego. Zatem wnioski wskazane przez lekarza psychiatrę w opinii były wiążące dla organu, który nie ma wiedzy specjalistycznej z zakresu psychiatrii i niedyspozycję zdrowotną strony postępowania może stwierdzić jedynie w oparciu o opinię biegłego specjalisty. Nadto Kolegium wydając zaskarżoną decyzję odwołało się do powszechnej wiedzy o chorobie, którą jest schizofrenia i która powoduje, że osoba na nią cierpiąca w sposób zaburzony postrzega rzeczywistość. Także z opinii psychiatry wynika, że skarżący dotkliwie zakłóca spokój swojej rodziny i sąsiadów , którego to zachowania następnie nie pamięta. Przy tym wyjaśnić należy, że do wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie nie jest konieczne stwierdzenie w postępowaniu administracyjnym, że stan zdrowia osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdami uniemożliwia jej kierowanie pojazdami, a istotne jest to, aby istniały zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego. Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami warunkuje zarówno sprawność fizyczna, jak i psychiczna. Tym samym Sąd uznał, że organy administracji publicznej w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy w sprawie, dokonały jego wnikliwej analizy, a opinia sądowo – psychiatryczna usprawiedliwiała wydanie zaskarżonej decyzji. Podkreślić też należy ,że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza jeszcze o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Służy ona tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych wątpliwości. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.