III SA/Po 464/04

WyrokWSA w Poznaniu2005-06-24

Skład orzekający: Barbara Koś

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ gminy może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła miejsce pobytu stałego bez wymeldowania się, mimo że jest współwłaścicielem lokalu i nie ma innego miejsca zameldowania?
Ratio decidendi
Organ gminy jest uprawniony do orzeczenia o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się. Kwestia uprawnień do lokalu, w tym współwłasności, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie wymeldowania, a jedynie faktyczne przebywanie w lokalu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o wymeldowaniu D. B. i jej dzieci z pobytu stałego. D. B. opuściła lokal osiem lat wcześniej, nie dopełniając obowiązku wymeldowania. Obecnie mieszka z rodziną w innym miejscu. D. B. argumentowała, że jest współwłaścicielem lokalu, a jej nieobecność wynika z miejsca pracy i szkoły dzieci, oraz że nie ma możliwości zameldowania się gdzie indziej. Organy administracji uznały, że fakt opuszczenia lokalu bez wymeldowania jest wystarczającą przesłanką do orzeczenia o wymeldowaniu, niezależnie od kwestii własnościowych.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę D. B.

Pełny tekst orzeczenia

W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 czerwca 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 24 czerwca 2005r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania o d d a l a s k a r g ę /-/B. Koś BD Burmistrz O. decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm. ) oraz art. 104 kpa po przeprowadzeniu na wniosek J.S. postępowania administracyjnego orzekł o wymeldowaniu D. B. oraz jej dzieci K. B. i M. B. z pobytu stałego w miejscowości [...]. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że wnioskodawczyni podała, iż jej córka, D. B. nie zamieszkuje z dziećmi pod w/w adresem od 15 lat i do wniosku załączyła akt notarialny potwierdzający kupno przez nią i jej męża ( obecnie nieżyjącego ) lokalu mieszkalnego pod wskazanym adresem. Organ administracji wskazał, że uwzględniając treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K. 20/01 ( Dz. U. Nr 78, poz. 716 z dnia 19.06.2002r. ) orzekającego o niezgodności z Konstytucją art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, należy przepis art. 15 ust. 2 tej ustawy, stanowiący podstawę orzekania przez organy gminy o wymeldowaniu odczytywać w ten sposób, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej 6 miesięcy, a jej nowego miejsca pobytu stałego nie można ustalić. Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające wykazało, że D. B. wraz z dziećmi opuściła mieszkanie w [...] ok. osiem lat temu, bez wymeldowania. Obecnie zamieszkuje z rodziną w [...], co potwierdza informacja Komendy Powiatowej Policji w O. z dnia [...]. Zebrany w sprawie materiał dowodowy świadczy o opuszczeniu przez stronę miejsca pobytu stałego z zamiarem opuszczenia go na stałe co wyczerpuje znamiona art. 15 ust. 2 powołanej wyżej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i pozwala na wydanie decyzji o wymeldowaniu W odwołaniu od powyższej decyzji D. B. wskazywała, że w związku z nabyciem spadku po ojcu stała się współwłaścicielem lokalu , a to że w nim nie przebywa uwarunkowane jest miejscem jej pracy i szkoły dzieci. Decyzja o wymeldowaniu z pobytu stałego w lokalu w [...] spowoduje utratę możliwości podejmowania przez nią pracy, a dzieci będą pozbawione możliwości kontynuacji nauki. Nie ma też możliwości zameldowania się na pobyt stały gdziekolwiek. Jest skłonna zamieszkać w lokalu w [...] jeżeli konieczne jest tam jej przebywanie. Wojewoda decyzją z dnia [...], nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach decyzji wskazano, że art. 15 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm. ) w ust. 1 wyraźnie precyzuje obowiązki osoby, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące, i tak: "osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Artykuł 15 ust. 2 cytowanej ustawy stanowi, że "organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzje w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się". Organ prowadzący postępowanie był obowiązany zatem jedynie do ustalenia, czy D. B. wraz z dziećmi faktycznie opuściła lokal w O. bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego w tym lokalu. Zebrany w prawie materiał dowodowy ( przede wszystkim zeznania stron postępowania ) pozwolił na ustalenie, że D. B. wraz z dziećmi faktycznie nie mieszka w przedmiotowym lokalu od przynajmniej ośmiu lat, a opuszczając lokal nie dopełniła obowiązku meldunkowego. Fakt, że jest ona współwłaścicielką przedmiotowego lokalu nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Art. 9 ust. 2 b/ ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowi, iż zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w lokalu. Przy orzekaniu w sprawach meldunkowych nie ma znaczenia kwestia uprawnień do lokalu, a jedynie faktyczne w nim przebywanie. Meldunek jest czynnością techniczną związaną z rejestracją ruchu ludności. Również brak innego stałego miejsca pobytu nie stoi na przeszkodzie wydania decyzji na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. B. podała, że decyzja Wojewody Wielkopolskiego jest dla niej krzywdząca. Z uwagi na to, że sąd w Szamotułach nie dostarczył orzeczenia o przyjęciu spadku po ojcu zobowiązała się przedstawić w późniejszym terminie wszelkie dodatkowe dokumenty oraz nowy akt własności lokalu w O. Wojewoda Wielkopolski wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. J. S. wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a pozostałe strony nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, co uzasadniało w okolicznościach tej sprawy wydanie zarządzenia o skierowaniu sprawy do rozpoznania w tym trybie na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) kontroluje działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie jest natomiast uprawniony do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 - 3 tej ustawy wynika, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wówczas gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, stwierdzi wady, będące przyczynami wznowienia postępowania, stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie sądu tego rodzaju naruszeń prawa zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza zarzucić nie można. Organ odwoławczy dokonał prawidłowej wykładni przepisów art. 15 ust.1 i 2 i art. 9 ust. 2 b/ ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm. ) z uwzględnieniem faktu utraty z dniem 19 czerwca 2002 r. mocy obowiązującej przepisu art. 9 ust. 2 (wobec jego niekonstytucyjności ), który stanowił, że przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu. Oznacza to, że w dacie wydawania decyzji przez organy administracyjne obu instancji ( tj. 7 maja i 25 czerwca 2004 r. ) wyłączną przesłanką wydania na wniosek lub z urzędu decyzji w sprawie wymeldowania stanowi fakt opuszczenia przez daną osobę bez wymeldowania się dotychczasowego miejsca pobytu stałego; dotyczy to także osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Organy administracyjne nie były zatem obowiązane przy rozstrzyganiu tej sprawy do zbadania kwestii uprawnień skarżącej, D. B. do lokalu położonego w O., wynikających ze stwierdzenia nabycia spadku po jej ojcu, dotychczasowym współwłaścicielu lokalu. W rozpoznawanej sprawie okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia było jedynie to czy doszło do opuszczenia przez skarżącą, bez wymeldowania się lokalu w O., w którym pozostała jej matka, J.S. Zgodnie z treścią art. 7 kpa obowiązkiem organów administracji publicznej jest podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W ramach realizacji tego obowiązku zobowiązane są one w myśl art. 77 § 1 kpa w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz zgodnie z art. 80 kpa dokonać oceny czy istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności zostały udowodnione. Odnosząc powyższe spostrzeżenia do rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że organy administracji obu instancji uczyniły zadość ciążącym na nich obowiązkom. Przeprowadziły bowiem wyczerpujące i wszechstronne postępowanie dowodowe. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przesłuchano zainteresowane strony oraz przeprowadzono wywiad policyjny co do miejsca zamieszkania D. B. z dziećmi. Z informacji policji wynikało, że D. B. nie mieszka w O. od 1989 r. Obecnie mieszka z dziećmi w O. przy ulicy [...]( por. k. 11 v akt administracyjnych ). D. B. przesłuchana w dniu [...] zeznała, że właścicielami mieszkania w O. są: jej matka oraz ona i rodzeństwo, jako spadkobiercy po zmarłym ojcu. W mieszkaniu tym wraz z rodziną nie przebywa od ok. ośmiu lat. Nie wymelduje się z tego mieszkania ponieważ nie ma się gdzie zameldować ( por. k. 17 akt administracyjnych ). W świetle tych zeznań nie budzi wątpliwości poprawność ustalenia przez organy administracyjne, że skarżąca opuściła wraz z dziećmi w sposób trwały mieszkanie w O., nie dopełniając ustawowego obowiązku wymeldowania się, a konsekwencji zgodność z prawem wydanych w jej sprawie decyzji. Podkreślić należy, że obowiązek meldunkowy, obejmujący zameldowanie i wymeldowanie się z pobytu stałego lub czasowego wynika z przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm. ), przy czym zgodnie z przepisem art. 9 ust. 2b/ tej ustawy zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Osoba, która opuszcza lokal winna w wykonaniu obowiązku meldunkowego zgłosić właściwemu organowi dane wymagane do wymeldowania i zameldowania w nowym miejscu pobytu. W tych okolicznościach sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). /-/ B. Koś T.M.d

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło