III SA/Po 465/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-05-17

Skład orzekający: Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, należy umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeżeli strona korzysta z ustawowego zwolnienia od tych kosztów. W takiej sytuacji rozpoznanie wniosku jest zbędne. Prawo pomocy obejmuje zarówno opłaty sądowe, jak i wydatki, a jego przyznanie zwalnia stronę z obowiązku ich uiszczania.
Stan faktyczny
Skarżąca Z. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżąca wraz z mężem utrzymuje się z emerytur, posiada dwie nieruchomości obciążone hipoteką na rzecz ZUS, a miesięczna spłata zadłużenia wynosi 1.500 zł, pozostawiając do dyspozycji około 1000 zł. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla Z. S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. 2. Umorzono postępowanie w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 17 maja 2016 roku Sebastian Michalski – starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2015 roku nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek; postanawia: 1. ustanowić dla Z. S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...], 2. umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie. Skarżąca, w prawem przewidzianej formie, wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, zażądała zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Odnosząc się do żądania wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wyjaśnić należy, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa – art. 239 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm.). W konsekwencji uznać należy, że Skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia, zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. W tej sytuacji postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało umorzyć, gdyż rozpoznanie wniosku w tym zakresie jest zbędne w rozumieniu art. 249a P.p.s.a. Aktualna pozostaje merytoryczna ocena żądania przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Rodzina utrzymuje się ze świadczeń emerytalny w łącznej kwocie 2.430 zł netto średniomiesięcznie (wnioskodawczyni - 900 netto miesięcznie, mąż skarżącej 1.500 zł netto miesięcznie). Wnioskodawczyni i jej maż są współwłaścicielami dwóch nieruchomości (dom o powierzchni 200m² o wartości około 190 tys. zł, działka o pow. 60 arów o wartości około 30.000 zł). Na zamieszkałej przez Skarżącą nieruchomości ustanowiona jest hipotek na zabezpieczenie zaległości wobec ZUS (kwota około 94.000 zł). Wnioskodawczyni nie posiada żadnych oszczędności, akcji, udziałów, obligacji lub innych papierów wartościowych, a także przedmiotów ruchomych o wartości przekraczającej 5000 zł. Skarżąca realizuje spłatę zaległości na rzecz ZUS z tytułu składek w układzie ratalnym. Wysokość miesięcznej wpłaty wynosi 1.500 zł. Do swobodnej dyspozycji skarżącej i jej męża pozostaje kwota około 1000 zł średniomiesięcznie. Aktualna sytuacja majątkowa i rodzinna Skarżącej uzasadnia ocenę, że nie jest ona w stanie wygospodarować środków finansowych na wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru. Odmowa przyznania prawa pomocy w tym zakresie powodowałaby ograniczenia w realizacji prawa do sądu ponad funkcje ustawowo przypisane kosztom postępowania. Z powyższych względów, na podstawie art. 239 §1 pkt 1 lit. e, art. 249a, art. 246 §1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło