III SA/Po 466/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu w dniu 08 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. E. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek p o s t a n a w i a odrzucić skargę Pismem z 16 lipca 2025r. (data wpływu) K. E. (dalej: skarżący) wniósł skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 czerwca 2025r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Nadto podał, że skarżący dnia 16 lipca 2025r. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy wraz z ewentualnym wnioskiem o przywrócenie terminu. W dniu [...] [...] wydał decyzję nr [...] odmawiającą przywrócenia terminu do złożenia przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W tym samym dniu ZUS [...] wydał decyzję nr [...], w której stwierdził uchybienie terminu do złożenia przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W piśmie z dnia 22.10.2025r. organ podał, że od w/w decyzji skarżący nie wniósł skarg i termin na wniesienie skarg od tych decyzji minął. Z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (k. 241 akt administracyjnych) i skargi (k. 4 akt sądowych) wynika, że skarżący złożył je w organie w tym samym dniu, tj. 16.07.2025r. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podał, że składa go niezależnie od przysługującego mu prawa do wniesienia skargi do WSA, w celu sprawniejszego i szybszego rozpatrzenia sprawy przez organ rentowy (Prezesa ZUS). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga była niedopuszczalna na obecnym etapie sprawy i dlatego została odrzucona. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a."- Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Z kolei zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a.: Jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję lub postanowienie, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję lub to postanowienie bez skorzystania z tego prawa. Prawo do wniesienia skargi bez zwrócenia się do organu, który wydał decyzję lub postanowienie, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przysługuje stronie, gdy organem, który wydał decyzję lub postanowienie, jest minister właściwy do spraw zagranicznych w zakresie spraw uregulowanych w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2024 r. poz. 769, 1222 i 1688 oraz z 2025 r. poz. 619, 621 i 622) albo konsul. Z treści ww. art. 52 § 3 p.p.s.a. wynika więc, że ustawodawca wprowadził wybór sposobu zaskarżenia, albo poprzez złożenie do organu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, albo wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Prawo wyboru zostało pozostawione stronie, jednakże powyższe nie oznacza, że strona może wnieść zarówno wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i skargę do sądu administracyjnego. Skargę do sądu administracyjnego wnosi strona jeżeli wcześniej nie korzysta ze złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W rozpoznawanej sprawie skarżący został w decyzji z 4 czerwca 2025r. pouczony o dwóch konkurencyjnych środkach zaskarżenia tj. prawie do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i skardze do sądu administracyjnego. W pouczeniu wyraźnie podano, że jeżeli skarżący nie chce skorzystać z prawa do zwrócenia się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, może wnieść skargę do WSA w Poznaniu. Skarżący wniósł oba środki zaskarżenia w jeden dzień. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podkreślił, że składa go niezależnie od przysługującego mu prawa do wniesienia skargi do WSA, w celu sprawniejszego i szybszego rozpatrzenia sprawy przez organ rentowy (Prezesa ZUS). Uruchomione więc zostało postępowanie, które zakończyło się ostatecznie decyzją z 31 lipca 2025r. nr [...]. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i decyzją z dnia 31 lipca 2025r. nr [...] stwierdzającej uchybienie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i to te decyzje mogły zostać zaskarżone do sądu administracyjnego. Mimo, że miały charakter formalny to uruchamiały wybrany przez skarżącego jako szybszy czyli pierwszy tryb zaskarżenia decyzji z 4 czerwca 2025r, wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Sądy administracyjne podkreślają, że decyzja strony o wyborze środka zaskarżenia determinuje dalsze postępowania w sprawie. W przypadku skorzystania przez stronę z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy sąd administracyjny nie może rozpoznać skargi, która dotyczy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Dopiero akt administracyjny wydany po rozpatrzeniu złożonego przez stronę środka zaskarżenia, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, otwiera stronie drogę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z 30 stycznia 2018 r., II GSK 4285/17, dostępne na stronie: www.nsa.orzeczenia.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie skarżący został prawidłowo pouczony o przysługujących mu środkach zaskarżenia. Skoro wybrał jako szybszy czyli pierwszy - wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy – to złożona w tym samym dniu skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. .