III SA/Po 468/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2026r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. N. i D. N. na uchwałę Rady Miejskiej w Witkowie z dnia 29 grudnia 2004 r. nr XVIII/166/04 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów części działki o numerze ewidencyjnym 205 w Wiekowie. postanawia 1. odrzucić skargę 2. zwrócić B. N. i D. N. solidarnie ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwotę 300 (trzysta) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi B. N. i D. N. pismem z 18 marca 2026 złożonym w formie elektronicznej wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Witkowie z 29 grudnia 2004 r. nr XVIII/166/04 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów części działki o numerze ewidencyjnym 205 w Wiekowie (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 18 marca 2025r. nr 34, poz. 950). W uzasadnieniu skargi stanowiącym załącznik do w/w pisma skarżący uzasadniając dopuszczalność skargi i brak rozpoczęcia biegu terminu do jej wniesienia powołali się na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 2 września 2025r. sygn. akt IV SA/Po 722/25. Jak wskazali skarżący uchwała Rady Miejskiej z 26 czerwca 2025r. nr XIX/135/2025 o treści nie zajmujemy stanowiska, nie stanowi rozstrzygnięcia i nie wywołuje żadnych skutków procesowych po stronie wzywającego, co wyklucza możliwość uznania jej za "rozstrzygnięcie" w znaczeniu art. 52 § 1 p.p.s.a. W konsekwencji w ocenie skarżących żaden termin 30- ani 60-dniowy nie rozpoczął biegu, ponieważ w świetle prawa nie doszło do wydania jakiegokolwiek rozstrzygnięcia po wezwaniu z 13 czerwca 2025 r. do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący wskazali, że organ nie odniósł się do zarzutów dotyczących wadliwości MPZP, lecz ograniczył się do uchwały pozornej, która nie spełnia funkcji rozstrzygnięcia procesowego, nie rozstrzyga sprawy i nie zamyka drogi do sądu. W ocenie skarżących Gmina błędnie zinterpretowała wezwanie, a jej uchwała miała charakter pozorny i niemerytoryczny, co doprowadziło do powstania "chaosu proceduralnego". Zdaniem skarżących organ swoim działaniem wprowadził w błąd, naruszając art. 9 k.p.a., nie informując w szczególności: a) jaki charakter ma jego "odpowiedź", b) czy stanowi ona rozstrzygnięcie, c) czy uruchamia bieg terminów do wniesienia skargi, d) jaki tryb powinienem zastosować dalej. Brak tych informacji narusza zasadę pogłębiania zaufania obywatela do państwa (art. 9 k.p.a.) i zgodnie z utrwalonym orzecznictwem - nie może rodzić negatywnych skutków procesowych po stronie obywatela. W efekcie to działanie organu, a nie skarżącego, doprowadziło do powstania niejasności co do dalszego toku postępowania. W świetle powyższego, skarga na MPZP została wniesiona w czasie właściwym, a jej dopuszczalność — zarówno materialna, jak i formalna — nie budzi wątpliwości. Rady Miejskiej w Witkowie w odpowiedzi na skargę wniosła o odrzucenia skargi z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Miejskiej w Witkowie z dnia 29 grudnia 2004 r. nr XVIII/166/04 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów części działki o numerze ewidencyjnym 205 w Wiekowie. Data uchwalenia zaskarżonej uchwały determinuje stan prawny, który należy uwzględnić w rozpoznawanej sprawie. W niniejszej sprawie wskazać należy, że ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935 ze zm. - dalej: "ustawa o zmianie ustaw") nadała nowe brzmienie różnym ustawom, w tym ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm. - dalej p.p.s.a.) jak i też ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2026 r., poz. 662 - dalej u.s.g.). Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy o zmianie ustaw, zmienioną treść przepisów niektórych ustaw, w tym p.p.s.a. i u.s.g., stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, czyli po 1 czerwca 2017 r. Przedmiotem niniejszej sprawy jest uchwała uchwalona w dniu 29 grudnia 2004 r., należy więc odnieść się do przepisów wspomnianych ustaw w brzmieniu sprzed zmiany. Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a. w brzmieniu poprzednio obowiązującym, w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Skarżący wnieśli skargę na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r. Zgodnie z tym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W uchwale z dnia 2 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OPS 2/07, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Przed przystąpieniem do rozpoznania skargi sąd bada czy spełnione zostały wymogi formalne umożliwiające jej rozpoznanie. Skuteczne wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego uzależnione jest bowiem m. in. od uprzedniego wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa oraz zachowania terminu do wniesienia skargi z art. 53 § 2 p.p.s.a. Jak wskazuje się w doktrynie i orzecznictwie skargę w takim przypadku można złożyć w dowolnym czasie pomiędzy dniem następującym po wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa a 60 dniem po tym wezwaniu, o ile organ nie udzieli odpowiedzi. Bowiem w momencie doręczenia odpowiedzi na wezwanie zostaje przerwany bieg 60-dniowego terminu a otwiera się nowy 30-dniowy termin (zob. np. postanowienie NSA z dnia 3 grudnia 2013 r., sygn. II GSK 2231/13, wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 października 2017 r., sygn. II SA/Kr 666/17, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 286-287). Powyższe oznacza, że okolicznością mającą istotny wpływ na sposób liczenia terminu do wniesienia skargi jest udzielenie przez organ odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Dokumentacja zgromadzona w niniejszej sprawie potwierdza, że skarżący dopełnili obowiązku wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, co uczynili pismem z dnia 13 czerwca 2025r. doręczonym organowi za pośrednictwem platformy e-PUAP w tym samym dniu (vide k. 172 -177 akt sądowych). Na powyższe wezwanie Rady Gminy udzieliła skarżącym odpowiedzi w piśmie z dnia 26 czerwca 2025r. doręczonym skarżącym w dniu 27 czerwca 2026r. (vide k. 155 – 159 akt sądowych). W załączeniu do powyższego przesłano skarżącym uchwałę Rady Miejskiej w Witkowie z dnia 26 czerwca 2025r. nr XIX/135/2025 wraz z uzasadnieniem, w której w §1 Rada Miejska postanowiła nie zajmować stanowiska w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia prawa zawartego w piśmie z 13 czerwca 2025r. W tych okolicznościach, skoro skarżący przed doręczeniem odpowiedzi organu nie wnieśli skargi, bieg 30 – dniowego terminu do wniesienia skargi rozpoczął się dla nich w dniu doręczenia im odpowiedzi organu. Uwzględniając powyższe przedmiotową skargę z 18 marca 2026r. uznać należy za złożoną ze znacznym uchybieniem terminu, który upływał w dniu 29 lipca 2025r. Końcowo wskazać należy, że nieuzasadnione są podnoszone w skardze zarzuty, dotyczące braku pouczenia skarżących o trybie i terminie wnoszenia skargi. W procedurze uchwalania planu zagospodarowania przestrzennego i następnie rozpatrywania wniosków o usunięcie naruszenia prawa organ nie ma obowiązku pouczenia o trybie i terminie zaskarżenia uchwały do sądu administracyjnego. Należy pamiętać, że to na stronie, która zamierza poddać konkretną uchwałę kontroli sądowej, spoczywa obowiązek dopełnienia prawem określonych warunków – w tym wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jak również wniesienia skargi w odpowiednim terminie (por. postanowienia NSA: z 13 marca 2013 r., I OSK 404/13; z 16 kwietnia 2014 r., I OZ 291/14). Podkreślić należy, że skarga wnoszona w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie jest poprzedzona jakimkolwiek rozstrzygnięciem podejmowanym w trybie postępowania administracyjnego w takiej sytuacji nie obowiązują zasady określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, w tym zawarta w art. 9 K.p.a. zasada czuwania przez organy, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i udzielania im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Zatem skarżący, czy sąd administracyjny nie mogą przerzucać na organ winy za niepouczenie o sposobie i terminie wniesienia skargi, gdyż to oni powinni podjąć działania celem uzyskania stosownych informacji w tym zakresie. Powoływanie się na brak pouczenia co do możliwości zaskarżenia uchwały i przewidzianym do tego trybie oraz terminie nie stanowi o braku winy oraz dochowaniu należytej staranności przy prowadzeniu sprawy, uprawniającym do przywrócenia terminu (por. postanowienia NSA: z 28 marca 2017 r., II OZ 348/17; z 17 listopada 2015 r., II OZ 1113/15). Ponadto nie można uznać, że także w przypadku doręczenia uchwały rady gminy odmawiającej uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa – uchwała ta powinna zawierać właściwe pouczenie o trybie i terminie zaskarżenia właściwej uchwały o uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, do sądu administracyjnego. W tym przypadku przepis art. 9 K.p.a. nie ma zastosowania (por. postanowienie NSA z 17 lutego 2005 r. OZ 1484/04). O dopuszczalności skargi i braku rozpoczęcia biegu terminu do jej wniesienia wbrew argumentacji skarżących nie przesądza również postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 2 września 2025r. sygn. akt IV SA/Po 722/25. Z treści tego postanowienia wynika bowiem wprost, że tut. Sąd odrzucił skargę D. N. na uchwałę Rady Miejskiej w Witkowie z dnia 26 czerwca 2025 r. nr XIX/135/2025 w przedmiocie pisma wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że uchwała podjęta w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa ma charakter procesowy i jako taka jedynie współwarunkuje dopuszczalność skargi na uchwałę, której niezgodność z prawem była kwestionowana wezwaniem, natomiast nie reguluje spraw z zakresu administracji publicznej podlegających zaskarżeniu na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Jednocześnie Sąd nie miał wątpliwości, że skarżący – reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika – przedmiotem swej skargi uczynił uchwałę podjętą przez Radę Miejską w Witkowie na skutek wezwania do usunięcia naruszenia, nie zaś uchwałę w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, na co wyraźnie wskazują nagłówek, zarzuty, jak i wnioski skargi. Wobec powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 oraz § 3 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę B. N. i D. N. , o czym orzeczono w pkt 1 sentencji postanowienia. Stosownie zaś do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd z urzędu zwrócił skarżącym cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego, o czym orzeczono w pkt 2.