III SA/Po 472/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek (spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska As. sąd. Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Kamila Perkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 maja 2008 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Poznaniu Jolanty Werle- Binas sprawy ze skargi J.M. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę /-/ Sz. Widłak /-/ T. M. Geremek /-/ M. Kosewska J.M. w dniu 10 maja 2006r. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006r. Zadeklarowano do dopłaty w ramach ONW Nizinne strefa nizinna II działkę ewidencyjną o numerze [...] leżącą w województwie [...], powiat [...], natomiast w ramach ONW Nizinne strefa nizinna I działki ewidencyjne o numerach [...] położone w województwie [...], powiat [...]l oraz działki ewidencyjne o numerach [...] leżące w województwie [...] powiat [...]. W czasie weryfikacji wniosku przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. ujawniono, iż działka o nr [...] została zgłoszona również przez innego wnioskodawcę. W dniu 21 lipca 2006r. J.M. złożył korektę do wniosku, zmniejszył powierzchnię działki ewidencyjnej o numerze [...] z 1,12 ha do 0,00 ha oraz wskazał, iż powierzchnia działki ewidencyjnej [...] wykorzystywanej w celu rolniczym wynosi 0,08 ha. Dalsze postępowanie wykazało, iż działka o numerze [...] również została zgłoszona do płatności przez innego wnioskodawcę. Po analizie złożonych dokumentów Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. decyzją z dnia [...]. odmówił przyznania płatności ONW za rok 2006. Organ administracji wskazał, że zgodnie z zebranym materiałem dowodowym w 2006r. na ww. spornych działkach prowadzona była działalność rolnicza przez innych wnioskodawców. Stwierdzono ponadto, iż obszar powierzchni działek rolnych spełniający warunki do przyznania płatności ONW wynosi 2,88 ha. W pozostałej powierzchni działek rolnych zgłoszonych we wniosku o płatności ONW stwierdzono nieprawidłowości, m.in. wnioskodawca nie przedstawił dokumentów potwierdzających fakt użytkowania przez niego w 2006r. działek wchodzących w konflikt kontroli krzyżowej. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. działając na skutek wniesionego odwołania decyzją z dnia [...]. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W dniu [...]. wystosowano wezwanie do Pana J.M. w celu przedstawienia dowodów potwierdzających prowadzenie działalności rolniczej na działkach ewidencyjnych oznaczonych numerami [...]. Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 67 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004; z późniejszymi zmianami) kontrole wniosków o płatności ONW wykonywane są w sposób zapewniający rzeczywistą weryfikację i zgodność z warunkami przyznawania pomocy i przeprowadzane są poprzez kontrole administracyjne przy wykorzystaniu zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli ustanowionego rozporządzeniem (WE) nr 1782/2003. Zgodnie z § 2 Rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich płatność ONW jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą na deklarowanych działkach rolnych położonych na obszarze ONW. Należy podkreślić, iż postępowanie o przyznanie płatności z tytułu ONW zgodnie z § 6 ust.2 Rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich jest postępowaniem wszczynanym i toczącym się w oparciu o wniosek zainteresowanego, a decyzje w sprawie przyznania płatności z tytułu ONW Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydaje w oparciu o dane podmiotowe i przedmiotowe podane przez producenta rolnego we wniosku, a deklarując do dopłaty działki rolne wnioskodawca jest zobowiązany do deklarowania faktycznych powierzchni przez niego użytkowanych a w tym przypadku gdy nastąpiło zawyżenie obszaru, do którego przysługują płatności ONW i tym samym płatności odmówiono. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego wskazuje również, iż zgodnie z treścią § 1 pkt 1 tiret a) Rozporządzenia z dnia 8 marca 2005r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2005r., Nr 44 poz. 423) " (...) Wniosek może zostać wycofany w całości lub w części przez producenta rolnego: 1) przed dniem, w którym Agencja poinformowała producenta rolnego o stwierdzeniu nieprawidłowości w złożonym wniosku lub o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu(...) lecz nie później niż do dnia poprzedzającego dzień, w którym została doręczona decyzja administracyjna w sprawie przyznania płatności ONW temu producentowi. " Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego po zapoznaniu się z przedmiotową sprawą stwierdził również, iż złożone przez wnioskodawcę oświadczenie Sołtysa [...] z dnia [...] roku dotyczy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005. Należy również podkreślić, iż Sołtys [...] w piśmie z dnia 13 listopada 2006 roku, oświadcza, iż faktycznym użytkownikiem działki ewidencyjnej nr 138 jest Pan P.Sz. Zatem fakty te wskazują, iż złożone przez Pana J.M., oświadczenie z dnia 25 kwietnia 2006 roku jest nieaktualne, ponieważ dotyczy kampanii 2005 a przede wszystkim zawarte w nim informacje zostały sprostowane na niekorzyść Beneficjenta. Wobec tego ww. oświadczenie nie mogły być wzięte pod uwagę w rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy. Podkreślić, należy także, iż Pan P.Sz. w dniu 18 października 2006 roku złożył zaświadczenie Sołtysa [...], który informuje, iż "(...) P.Sz. legitymujący się dowodem nr [...] właścicielem działki o nr [...] położonej we wsi [...] i jest przez niego użytkowana." Natomiast M.M. w piśmie z dnia 10 października poinformował, iż "(...) z dniem 13.11.2001 r. zostało przekazane gospodarstwo rolne wraz z budynkami mieszkalnymi i zabudowaniami gospodarczymi. Przepis został sporządzony w formie aktu notarialnego. Do dnia dzisiejszego prowadzę nadal gospodarstwo rolne na takiej samej powierzchni w jakiej zostało mi przepisane ". Powyższe twierdzenie potwierdzili: H.S. M.M.; S.A. Wskazać należy, iż zgodnie z § 2 Rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich płatność ONW jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą na deklarowanych działkach rolnych położonych na obszarze ONW. Nadmienić należy również, iż zgodnie z § 1 ust. 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich płatność ONW jest przyznawana na wspieranie działalności rolniczej na obszarach ONW. Producenci rolni, którzy otrzymali płatność z tytułu ONW, są zobowiązani do prowadzenia działalności rolniczej przez okres 5 lat od daty otrzymania pierwszej płatności, o czym stanowi art. 14 ust. 2 tiret drugie Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia (Dz.U. L 160 z 26.6.1999, str. 80; z późniejszymi zmianami). Natomiast wyjątki od stosowania obniżek i wyłączeń przewidzianych w rozdziale 1 tytułu IV Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. zawarte są w art. 68 niniejszego rozporządzenia. Przepisy Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 zakładają wyjątki od stosowania wskazanych obniżek i wyłączeń, a mianowicie: * Zmniejszenia płatności oraz wykluczenia z płatności odnoszące się do kryteriów kwalifikowalności nie są stosowane w przypadku, gdy rolnik dostarczył zgodne z faktami informacje lub jeśli może udowodnić, że wina nie leży po jego stronie (art. 68 ust. 1); * Rolnicy, którzy w jakimkolwiek momencie powiadomią właściwe władze krajowe o nieprawidłowościach występujących we wnioskach pomocowych, nie podlegają zmniejszeniom płatności lub wykluczeniom bez względu na powód nieprawidłowości pod warunkiem, że rolnik ten nie został powiadomiony przez właściwe władze o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, i że władze nie poinformowały go wcześniej o wykrytych we wniosku nieprawidłowościach (art. 68 ust. 2). W przypadku wnioskodawcy nie można zastosować powyższego zapisu zawartego w ust. 1. Przemawia za tym fakt, że wniosek pod względem faktycznym nie był prawidłowy, jak i również to, że odwołujący nie wykazał, że nie jest winny nieprawidłowości. Związane jest to z tym, iż jak już wyżej wspomniano to na rolniku ciąży obowiązek deklarowania tych powierzchni, które faktycznie użytkuje. Należy wskazać, iż czynnikiem decydującym o przyznaniu płatności nie są jedynie zapisy w umowach dzierżawy czy też w ewidencji gruntów i budynków, ale rzeczywisty sposób użytkowania działek. W tej sytuacji stwierdzić należy, iż producent rolny nie informował Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na piśmie, że wniosek pomocowy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, wobec czego nie można również zastosować przepisu lawartego w art. 68 ust.2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r, Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że Pan J.M. wnioskował o płatności ONW na powierzchnię działek rolnych, których faktycznie nie użytkował, czyli zawyżył obszar, do którego przysługują płatności ONW. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego wskazuje, iż Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jako organ administracji działa na podstawie ustawy z dnia 29 grudnia 1993r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 31 poz. 264 z późn. zm.), wykonuje zadania z niej wynikające, a jednoznaczne brzmienie przepisów przedmiotowych rozporządzeń regulujących kwestie płatności ONW uniemożliwia Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stosowanie odstępstw. Sposób naliczenia sankcji w decyzji Nr [...] z dnia [...]. wskazany jest w przepisach dotyczących przyznawania płatności ONW. Art. 70 ww. rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 nakazuje stosowanie między innymi art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 w odniesieniu do płatności obszarowych, tj. płatności przyznawanych na bazie powierzchni gruntów rolnych, - zatem m.in. w odniesieniu do płatności ONW. Zgodnie z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r., jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony, który spełnia wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy dla płatności ONW, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego po kontroli administracyjnej pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy jeśli różnica ta wynosi 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Natomiast jeżeli różnica ta przekracza 20% stwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. Za daną grupę upraw uważa się obszary ONW. Wobec tego, zgodnie z powyższym przepisem art. 51 ust. 1 rozporządzenia Nr 796/2004, jeżeli różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym wynosi więcej niż 20 % to płatności ONW nie przyznaje się. Nadmienić należy, że dla płatności ONW, zawyżony obszar, w przypadku wniosku Pana J.M. stanowił w ramach ONW - Nizinne strefa nizinna I- 139,93 % powierzchni gruntów rolnych, do których rolnik mógł się ubiegać o dopłaty. Natomiast w ramach ONW- Nizinne strefa nizinna II stwierdzona powierzchnia wynosiła 0,00 ha. Pismem z dnia 16 marca 2007r. w przepisanym terminie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję złożył J.M. W skardze zarzucił organom administracji naruszenie przepisów prawa i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi powołując się na wcześniejsza argumentację. Na rozprawie w dniu 7 maja 2008r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko i żądania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontroluje działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie jest natomiast uprawniony do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Zgodnie z art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145§1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi wynika zaś, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, stwierdzi wady będące przyczynami wznowienia postępowania bądź też stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie natomiast z art. 145 §1 pkt 2 sąd stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu płatności z tytułu wpierania działalności rolniczej na obszarze o niekorzystnych warunkach gospodarowania (dalej zwanej ONW ). Odmowy tej dokonano powołując się na przepis art. 51 ust. 1 zdanie drugie rozporządzenia Komisji WE 796/2004 z 21 kwietnia 2004r. mającym zastosowanie wobec uregulowania odsyłającego art. 70 rozporządzenia Komisji WE 817/2004 z uwzględnieniem tabeli korelacji stanowiącej załącznik nr III do rozporządzenia Komisji WE 796/2004, którym uchylono uprzednie rozporządzenie Komisji WE 2419/2001 wobec stwierdzenia różnic w powierzchni na zadeklarowanych do płatności działek. Przepis ten przewiduje negatywny skutek, jeżeli różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym, a zatwierdzonym przekracza 20%. W ocenie Sądu z taką sytuacja mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zgodnie z § 2 rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich płatność ONW jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą na zadeklarowanych działkach rolnych na obszarze ONW. Postępowanie to zgodnie z przepisem § 6 ust. 2 wskazanego rozporządzenia jest postępowaniem wnioskowym, tj. wszczynanym i toczącym się w oparciu o wniosek zainteresowanego, a rozstrzygnięcie w sprawie przyznania płatności z tego tytułu wydawane jest w oparciu o dane zadeklarowane we wniosku producenta rolnego. Z przedłożonych akt administracyjnych wynika, iż skarżący złożył oświadczenie Sołtysa [...]., jako dowód korzystania przez niego z zadeklarowanych gruntów rolnych. Jednakże ze złożonego zaświadczenia wynika, że dotyczy ono przyznania płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, ale na rok 2005 a nie 2006, którego to roku dotyczył przedmiotowy wniosek. Nadto jeszcze Sołtys [...] w piśmie z dnia 13 listopada 2006r. oświadczył, iż faktycznym użytkownikiem działki nr 138 jest P.Sz., co potwierdza dodatkowo nieaktualność złożonego przez skarżącego oświadczenia z 25 kwietnia 2006r., które dotyczyło kampanii 2005r. Ponadto P.Sz. w dniu 18 października 2006r. przedłożył zaświadczenie Sołtysa, iż to on jest właścicielem działki nr [...] a co ważniejsze w niniejszej sprawie, to on ją faktycznie użytkuje. M.M. natomiast z dniem 13 listopada 2001r. przejął gospodarstwo rolne, które użytkuje wraz z budynkami mieszkalnymi i zabudowaniami gospodarczymi. Przepis został sporządzony w formie aktu notarialnego. Czynnikiem decydującym o przyznaniu płatności nie są jedynie zapisy w umowach, czy ewidencji gruntów i budynków, ale rzeczywisty sposób użytkowania działek. Innymi słowy zgodnie z § 2 rozporządzenia z 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich płatność ONW jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą na deklarowanych działkach rolnych położonych na obszarze ONW. W niniejszej sprawie przedmiotowy wniosek pod względem faktycznym nie był prawidłowy, a skarżący nie wykazał w toczącym się postępowaniu administracyjnym, że nie jest winny nieprawidłowości. Należy pamiętać, iż to na rolniku ciąży obowiązek deklarowania tylko tych powierzchni, które faktycznie użytkuje, a nie wskazywania wszystkich do których ma jakikolwiek tytuł prawny, a nawet jak w niniejszej sprawie, takich do których jak wynika z załączonych akt administracyjnych tytułu nie ma. Reasumując stwierdzić należy, że skarżący wnioskował o płatności ONW na powierzchnię działek rolnych, których faktycznie nie użytkował, przez co zawyżył obszar, do którego przysługują płatności. Co do sposobu naliczenia sankcji w zaskarżonej decyzji wskazany jest on w przepisach dotyczących przyznawania płatności ONW. Art. 70 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 nakazuje stosowanie między innymi przepisu art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 w odniesieniu do płatności obszarowych, tj. płatności przyznawanych na bazie powierzchni gruntów rolnych, w tym m.in. w odniesieniu do płatności ONW. Zgodnie z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony, który spełnia wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy dla płatności ONW, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego po kontroli administracyjnej pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy jeśli różnica ta wynosi 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Natomiast jeżeli różnica ta przekracza 20% stwierdzonego obszaru, co ma miejsce w niniejszej sprawie, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. Za daną grupę upraw uważa się obszary ONW. Wobec tego, zgodnie z powyższym przepisem art. 51 ust. 1 rozporządzenia Nr 796/2004, jeżeli różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym wynosi więcej niż 20 % to płatności ONW nie przyznaje się. W przedmiotowej sprawie dla płatności ONW, zawyżony obszar, w przypadku wniosku skarżącego stanowił w ramach ONW - Nizinne strefa nizinna I - 139,93 % powierzchni gruntów rolnych, do których rolnik mógł się ubiegać o dopłaty. Natomiast w ramach ONW- Nizinne strefa nizinna II stwierdzona powierzchnia wynosiła 0,00 ha. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W tym stanie rzeczy przedmiotowa skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i z tego względu orzeczono, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) o jej oddaleniu. /-/Sz. Widłak /-/T.M. Geremek /-/M. Kosewska