III SA/Po 473/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-06-12
Skład orzekający: Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, która twierdzi, że jest bezdomna, nie posiada majątku ani dochodów, a grunty rolne zostały jej bezprawnie odebrane, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy, jeśli nie przedstawiła szczegółowych i udokumentowanych danych o swojej sytuacji majątkowej i finansowej?Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ogólnikowe i nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej są niewystarczające do oceny zdolności płatniczych, a sąd nie może zastąpić oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy jego zapewnieniami.Stan faktyczny
Skarżący R. P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, twierdząc, że jest zadłużony na ponad 200.000 zł, nie osiąga dochodów i nie posiada majątku. W aktach sprawy znajdowały się dokumenty wskazujące na posiadanie przez niego znaczących obszarów rolnych oraz pełnienie funkcji prezesa zarządu spółki z o.o. Sąd zobowiązał skarżącego do uzupełnienia oświadczenia majątkowego o szczegółowe dane dotyczące dochodów, kosztów, rachunków bankowych, działalności rolniczej i spółki. Skarżący nie przedstawił wymaganych dokumentów, podtrzymując twierdzenia o braku majątku i dochodów.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 czerwca 2012 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2012 roku nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej umorzenia postępowania w sprawie przyznania płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżący R. P., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100zł, wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego i adwokata.
W uzasadnieniu żądania wskazano, że wniosek jest zasadny, albowiem Wnioskodawca jest "zadłużony bez swojej winy na ponad 200.000zł". W rubryce stan rodzinny wpisano "nie dotyczy". Wnioskodawca oświadczył, że nie osiąga żadnego dochodu oraz, że nie posiada oszczędności, nieruchomości, czy przedmiotów wartościowych.
Natomiast w aktach administracyjnych przekazanych wraz ze skargą zalega wniosek o przyznanie płatności na rok 2006, w którym Wnioskodawca zgłosił do systemu dopłat działki rolne o łącznej powierzchni ponad 100ha. Skarżący ubiegał się o dopłaty również za rok 2010 (porównaj postanowienie referendarza sądowego z dnia 04 kwietnia 2012 roku, sygn. akt III SA/Po 160/12).
Przeszukanie internetowych baz danych (w tym wyszukiwarka podmiotów w Krajowym Rejestrze Sądowym, adres internetowy http://krs.ms.gov.pl) ujawniło, że w dniu 16 września 2010 roku wpisano do Krajowego Rejestru Sądowego podmiot "A" Sp. z o.o. Według stanu na dzień 21 maja 2012 roku funkcję prezesa zarządu spółki pełni R. P.
Pismem z dnia 25 maja 2012 roku zobowiązano Wnioskodawcę do uzupełnienia oświadczenia majątkowego poprzez:
- udokumentowanie rodzaju posiadanych źródeł przychodu oraz wysokości przychodu i kosztów jego uzyskania za 2010, 2011 i 2012 rok (np. złożenie zeznań podatkowych za rok 2010 i 2011),
- przedłożenie spisu posiadanych rachunków bankowych oraz przedłożenie wyciągów bankowych dokumentujących operacje finansowe wykonane od dnia 01 grudnia 2011r. – dotyczy także rachunku bankowego wskazanego do przekazywania środków z ARiMR,
- określenie rozmiaru prowadzonej produkcji rolnej w latach 2010 i 2011 (np. żyto – 5ha żyta, warzywa – 3ha, sad czereśniowy – 2ha, bydło mięsne – 40 szt., trzoda chlewna – 100szt.) oraz udokumentować wielkość przychodu ze sprzedaży wytworzonych płodów rolnych za 2010 oraz 2011 rok,
- określenie wysokość kosztów prowadzonej działalności rolniczej w 2010 oraz 2011 roku (wydatki na zasiewy, zbiory, inne prace wykonane w gospodarstwie oraz zakupy na cele prowadzenie produkcji rolnej),
- określenie wysokość średniomiesięcznych kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego (wykazanie wysokość wydatków na zaspokojenie potrzeb życiowych obejmujących w szczególności wydatki na utrzymanie mieszkania, żywność, środki czystości itp.),
- wykazanie źródła finansowania wydatków na zaspokojenie potrzeb życiowych oraz źródło finansowania kosztów działalności rolniczej,
- wyjaśnienie (udokumentowanie) kto jest udziałowcem spółki "A" Sp. z o.o., określenie wysokość kapitału zakładowego Spółki, wskazanie źródła pochodzenia środków na kapitał zakładowy oraz udokumentowanie przychodów Wnioskodawcy z tytułu zajmowania stanowiska prezesa tej Spółki,
- udokumentowanie czy przeciwko Wnioskodawcy prowadzone są postępowania egzekucyjne; wskazanie aktualnie egzekwowanych należności (przedłożenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania egzekucyjnego oraz protokołów z ostatnio dokonanych czynności egzekucyjnych), a nadto udokumentowanie rodzaju zastosowanych środków egzekucyjnych, a także wysokość kwot przekazanych organom egzekucyjnym wskutek zastosowanych środków egzekucyjnych od początku 2011 roku.
W piśmie z dnia 06 czerwca 2012 roku Skarżący stwierdził, że nie posiada żadnych dokumentów, nie posiada żadnego majątku i nie ma żadnych dochodów. Działalności rolniczej nie prowadzi, bo grunty zostały mu bezprawnie odebrane. Sprawy o zwrot gruntów toczą się w sądach. Wnioskodawca ponownie podał, że jest bezdomny. Ponadto zaznaczył, że kwestie zadłużenia Wnioskodawcy, Sąd może sprawdzić w Rejestrze Dłużników Niewypłacalnych. Odnosząc się do kwestii założenia spółki "A" Sp. z o.o., Skarżący zaznaczył, że dane internetowe (dane, które zostały ujawnione na strona internetowych administrowanych przez Ministerstwo Sprawiedliwości) są fałszywe, a sprawy przeciwko osobom szkalującym jego osobę i podającym nieprawdę toczą się w sądach.
Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012r. poz. 270 – dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Wyjaśnić należy, że formuła "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na podmiocie wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek przedstawienia sytuacji majątkowej w sposób rzetelny i pełny. Natomiast ocena tego, czy wnioskodawca znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, należy do wyłącznej kompetencji sądu (referendarza sądowego) – art. 254 §1 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a.
Oceny sądu nie można wykluczyć, czy też zastąpić jej, zapewnieniami wnioskodawcy o wyczerpaniu zdolności płatniczych. Rozstrzygnięcie o udzieleniu prawa pomocy nie może być niezależne od rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy oraz niezależne od oceny sądu o spełnieniu przesłanek udzielania prawa pomocy. O przyznaniu prawa pomocy nie decyduje strona, lecz wojewódzki sąd administracyjny.
Warunkiem koniecznym do przeprowadzenia oceny zdolności majątkowych osoby wnioskującej o przyznanie prawa pomocy jest przedstawienie dokładnych i wiarygodnych danych o sytuacji majątkowej i rodzinnej strony postępowania. Ogólnikowe oraz nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej są bezużyteczne z punktu widzenia możliwości dokonania oceny sytuacji majątkowej, albowiem nie pozwalają wnioskować o zdolnościach płatniczych strony postępowania.
Skarżący nie wykonał nałożonych na niego obowiązków.
Wnioskodawca nie wykazał, ani wysokości przychodu, ani kosztów utrzymania koniecznego. Twierdzenia, że Skarżący jest bezdomny, nie ma majątku i nie ma dochodu, należy taktować jako równoważne z brakiem wyjawienia źródeł pozyskiwania środków na zapewnienie koniecznego utrzymania. Wyjaśnienia Skarżącego nie pozwalają na zidentyfikowanie źródła finansowania koniecznych kosztów utrzymania i świadczą o ukrywaniu rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej. W konsekwencji przekazane informacje nie stanowią właściwej podstawy dla oceny zdolności płatniczych strony postępowania.
Z tych względów brak jest podstaw do przyjęcia stanowiska, że Skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych lub kosztów profesjonalnej pomocy prawnej.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012r. poz. 270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło