III SA/Po 476/08

PostanowienieWSA w Poznaniu2008-12-17

Skład orzekający: Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, gdy skarga została wniesiona z uchybieniem terminu, a sąd nieprawomocnie odmówił przywrócenia terminu do jej wniesienia?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, nawet jeśli skarga została wniesiona z uchybieniem terminu, a sąd nieprawomocnie odmówił przywrócenia terminu do jej wniesienia. Kluczowe jest ustalenie, czy strona jest w stanie ponieść koszty sądowe bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Odmowa przyznania prawa pomocy w takiej sytuacji mogłaby stworzyć barierę uniemożliwiającą realizację prawa do sądu.
Stan faktyczny
Skarżący I. H., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych wraz z zażaleniem na postanowienie WSA w Poznaniu. Skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jego miesięczne wynagrodzenie wynosi 900,00 zł brutto, a przeciwko niemu toczą się postępowania egzekucyjne. Wskazał, że nie posiada majątku, a jego miesięczne koszty utrzymania wyczerpują dochody. Skarżący złożył liczne skargi i skargi kasacyjne, co generuje wysokie koszty sądowe.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono Skarżącego od kosztów sądowych w zakresie obejmującym wpis od skargi oraz wpis od zażalenia.

Pełny tekst orzeczenia

Sebastian Michalski - referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2008r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi I. H. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "A" Import-Eksport na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe; postanawia: zwolnić Skarżącego od kosztów sądowych w zakresie obejmującym wpis od skargi oraz wpis od zażalenia. /-/S. Michalski Skarżący I. H., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wraz zażaleniem na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 06 listopada 2008r., wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnienia wniosku podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie posiada żadnego majątku. Źródłem jego dochodu jest zatrudnienie w B spółka z o.o. w L. Z tego tytułu uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 900,00zł brutto miesięcznie. Skarżący oświadczył, że przeciwko niemu toczą się postępowania egzekucyjne, w których zostały zajęte wierzytelności przypadające mu od organów administracji celnej i podatkowej oraz rachunki bankowe. Rok podatkowy 2003 zamknął stratą w wysokości 2.254.349,89zł. Wnioskodawca nie posiada stałego adresu zameldowania i zamieszkuje u rodziców w należącym do nich budynku. Z załączonego do wniosku spisu spraw wynika, że łączna kwota wpisów (uiszczonych oraz nieuiszczonych, a objętych zwolnieniem od kosztów sądowych) od skarg zarejestrowanych w tutejszym Sądzie wynosi ponad 530.000,00zł. Pełnomocnik wnioskodawcy wskazał, że żądanie przyznania prawa pomocy dotyczy także zwolnienia od wpisu od skargi, i wniósł o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy zarejestrowanej pod sygn. akt III SA/Po 433/06. Ponadto wyjaśnił, że do czasu zakończenia postępowania w sprawie, zrezygnował ze swojego wynagrodzenia. Podał, że Skarżący nie może liczyć na dodatkowe wsparcie finansowe od rodziny. Brat oraz żona wnioskodawcy (pozostają w faktycznej separacji) odmówili Skarżącemu wsparcia finansowego wykraczającego ponad porozumienie majątkowe zawarte w dniu 04 stycznia 2006 roku. Natomiast miesięczne koszty utrzymania Wnioskodawcy (1000-1200zł) całkowicie wyczerpują uzyskiwane przez niego dochody. Skarżący nie posiada ani nieruchomości ani wartościowych przedmiotów (samochody, biżuteria, czy sprzęt audiowizualny). Zgodnie z art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zatem, pomimo tego, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona z uchybieniem terminu, nie zaktualizowały się przesłanki uzasadniające wezwanie do uiszczenia wpisu stosunkowego, a Sąd nieprawomocnie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi, przyjąć należało, iż konieczne jest rozpoznanie wniosku o prawo pomocy w zakresie dotyczącym wpisu od skargi. Aktualna sytuacja majątkowa Skarżącego potwierdza, że nie jest on w stanie ponieść nawet najniższych kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na dzień rozpoznania przedmiotowego wniosku w tutejszym Sądzie zarejestrowano 604 skargi złożone przez I. H. (w tym 11 skarg nierozpoznanych). W 490 sprawach Skarżący wywiódł skargi kasacyjne do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Porównując łączną wysokość kosztów sądowych i sumę należności publicznoprawnych określonych ostatecznymi decyzjami organów administracji celnej, z wysokością osiąganych przez Skarżącego dochodów, stwierdzić należało, że uiszczenie jakichkolwiek kosztów sądowych pozostaje poza zasięgiem jego możliwości płatniczych. Wnioskodawca nie posiada oszczędności, majątku, ani zdolności kredytowej, która pozwoliłaby mu wywiązać się ze zobowiązań wobec kredytodawcy; banki i tak odmówią udzielenia kredytu po ujawnieniu zaległości na rzecz Skarbu Państwa. Zatem odmowa udzielenia prawa pomocy stworzyłaby barierę uniemożliwiającą realizację prawa do sądu. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 oraz art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/S. Michalski

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło