III SA/Po 480/10

Dnia 28 października 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska ( spr.) Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Damian Wojtkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2010 roku przy udziale sprawy ze skargi Z.S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego w zakresie rozpatrzenia wniosku o umorzenie zadłużenia z tytułu składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będącymi płatnikami składek oddala skargę Decyzją z dnia 23 kwietnia 2010 roku, nr 28/2010, Zakład Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w O.W., na podstawie z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz.1071 ze zm.) w związku z art.83 ust.1 i ust.4 art.30 oraz art.123 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009r. Nr 205, poz. 1585 - tekst jednolity ze zm.) umorzył jako bezprzedmiotowe, postępowanie wszczęte na podstawie wniosku Z. S. z dnia [...] o umorzenie należności, w stosunku do części składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek, tj. składek na: • Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres [...]-[...], [...]-[...], [...]-[...], [...]-[...],[...],[...]-[...] w kwocie [...] zł. • Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za okres [...]-[...], [...]-[...], [...], [...]-[...] w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Z.S. zwróciła się o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Jak wynika z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w okresie wykonywania działalności gospodarczej Z.S. zatrudniała pracowników. Z uwagi na niedopełnienie obowiązku opłacania składek z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej na jej koncie powstało zadłużenie obejmujące należności za osobę prowadzącą działalność gospodarczą i za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika, a także zadłużenie obejmujące należności za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych. Instytucja i warunki umorzenia należności wobec ZUS wynikają z art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz.1585 – t.j. ze zm.), jednak zgodnie z art. 30 ustawy przepis ten nie ma zastosowania do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek. Zatem składki za zatrudnianych pracowników w części finansowanej przez nich samych nie mogą być przedmiotem postępowania umorzeniowego. Wobec braku podstaw prawnych do rozstrzygnięcia w zakresie umorzenia składek w części finansowanej przez osoby ubezpieczone nie będące płatnikami tych składek, postępowanie w sprawie umorzenia tych należności należało uznać za bezprzedmiotowe i wydać decyzję o umorzeniu postępowania. Dnia [...] Z.S. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu podniosła, że ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych nie ogranicza się tylko i wyłącznie do przypadków, wymienionych w otrzymanym rozstrzygnięciu organu. Ponadto wskazała, że w postępowaniu dowodowym przedstawiła wszelkie wydatki związane z podstawowymi potrzebami życiowymi oraz wydatki związane z leczeniem. Stwierdziła, że nieprawdziwy jest zarzut, iż nie ujawniła całości posiadanego majątku bo nie podała, że jest właścicielką samochodu marki Mercedes Benz. Wyjaśniła, że samochód ten był w dyspozycji Urzędu Skarbowego i mimo przeprowadzenia dwóch licytacji nie został sprzedany z braku nabywców. Nikt nie kupił tego samochodu również przy sprzedaży z wolnej ręki. Ponadto stwierdziła, że wymaga wyjaśnienia dlaczego jej długiem obciąża się również jej męża, choć nie prowadził razem z nią działalności gospodarczej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w O. W. decyzją z dnia [...], nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz.1071, tekst jednolity z późniejszymi zmianami) w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 - tekst jednolity ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Nr [...] z dnia [...] o umorzeniu jako bezprzedmiotowego, postępowania w zakresie merytorycznego rozpatrzenia wniosku w części dotyczącej umorzenia zadłużenia z tytułu składek finansowanych przez ubezpieczonych w łącznej kwocie [...] zł. W uzasadnieniu organ wskazał, ze wnioskiem z dnia [...] Z. S. zwróciła się do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, iż postępowanie w sprawie umorzenia składek finansowanych przez osoby ubezpieczone nie będące płatnikami składek jest bezprzedmiotowe z uwagi na brak podstaw prawnych dla podjęcia przez Zakład rozstrzygnięcia w zakresie umorzenia bądź odmowy umorzenia tych składek. Zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009r., Nr 205, poz. 1585- tekst jednolity ze zm.), do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie stosuje się instytucji umorzenia, rozłożenia na raty oraz odroczenia terminu płatności. Powołany przepis prawa wyklucza możliwość podejmowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozstrzygnięcia w zakresie umarzania bądź odmowy umorzenia składek w części finansowanej przez osoby ubezpieczone nie będące płatnikami tych składek. Podjęcie bowiem rozstrzygnięcia merytorycznego w zakresie umorzenia składek na ubezpieczenia społeczne w części finansowanej przez ubezpieczonych wymaga zbadania przesłanek do umorzenia określonych w art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, co z kolei stoi w sprzeczności z powołanym powyżej art. 30 ustawy. Powyższa decyzja została w dniu 12 lipca 2010 r. zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze Z. S. wniosła o uchylenie decyzji ZUS względnie stwierdzenie nieważności decyzji zarzucając jej naruszenie art. 28 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 13.10.1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 205 poz. 1585 – t.j. z 2009 roku). Skarżąca nie zgodziła się z ustaleniami poczynionymi w toku przeprowadzonego postępowania. Zdaniem skarżącej, trudna sytuacja materialna oraz brak majątku stanowią wystarczające przesłanki do umorzenia należności z tytułu składek. Z.S. wyjaśniła też, że zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej i jednocześnie nie ma majątku, z którego można by zapłacić żądane przez ZUS należności. Skarżąca utrzymuje się z emerytury, z której ZUS egzekwuje na rzecz przedmiotowych należności [...] zł, a po potrąceniu tej kwoty na utrzymanie skarżącej pozostaje kwota [...] zł miesięcznie. Podniosła, że choruje a to co pociąga za sobą dodatkowe koszty. Zaznaczyła również, że jej zdaniem nie można łączyć dochodu z jej emerytury z rentą męża, gdyż nie prowadził on wspólnie ze skarżącą działalności gospodarczej, a zatem nie może on odpowiadać za jej długi. Ponadto sam fakt pobierania renty przez jej męża wskazuje, że ze względu na stan zdrowia nie jest zdolny do pracy. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji są należności z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres od [...] – [...], [...] – [...], [...] – [...], [...] – [...], [...], [...] – [...] w kwocie [...] zł oraz na Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za okres od [...] – [...], [...] – [...], [...], [...] – [...] w kwocie [...] zł. Z poczynionych ustaleń, nie zakwestionowanych przez skarżącą, wynika, że kwoty powyższe stanowią zaległe należności z tytułu składek za zatrudnianych pracowników. Zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz. U. z 2007r. Nr 11, poz. 74 z późn. zm.) do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 i 29 tej ustawy. Oznacza to, że do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie stosuje się instytucji umorzenia, rozłożenia na raty oraz odroczenia terminu płatności. W świetle powyższego, Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie mógł merytorycznie rozpatrzyć wniosku skarżącej co do składek finansowanych przez ubezpieczonych (pracowników) nie będących płatnikami składek. Umorzenie postępowania w tym zakresie, z powodu jego bezprzedmiotowości, nie narusza art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, skargę oddalono na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).