III SA/Po 481/10
WyrokWSA w Poznaniu2010-10-28
Skład orzekający: Maria Lorych-Olszanowska, Beata Sokołowska, Szymon Widłak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest zasadna, gdy wnioskodawczyni twierdzi, że jej trudna sytuacja materialna, zdrowotna i brak majątku uzasadniają umorzenie, mimo że nie zachodzi całkowita nieściągalność należności?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek. Organ administracji właściwie ocenił zebrany materiał dowodowy, stwierdzając, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia określone w art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ani w rozporządzeniu wykonawczym. Sytuacja materialna i zdrowotna wnioskodawczyni, pomimo trudności, nie pozbawia jej możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych ani nie uniemożliwia spłaty zadłużenia, a ponadto nie stwierdzono całkowitej nieściągalności należności.Stan faktyczny
Z.S. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i FGŚP, a także odsetek i kosztów. ZUS odmówił umorzenia, wskazując na brak całkowitej nieściągalności oraz niespełnienie przesłanek uzasadniających umorzenie mimo braku nieściągalności, mimo że wnioskodawczyni wykazała trudną sytuację materialną i zdrowotną. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ZUS utrzymał w mocy swoją decyzję. Wnioskodawczyni zaskarżyła decyzję do WSA w Poznaniu, zarzucając naruszenie przepisów i błędne ustalenia faktyczne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 października 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska (spr.) Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Damian Wojtkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2010 roku przy udziale sprawy ze skargi Z.S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek oddala skargę
Decyzją z dnia [...], nr [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w O. W., na podstawie art. 28 ust.1 – 3, 3a i 4, art. 83 ust.1 pkt.3, oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009, Nr 205, poz.1585 t. j. ze zm.) odmówił Z. S. umorzenia należności z tytułu składek w łącznej kwocie [...] w tym:
• składek na ubezpieczenia społeczne za okres [...],[...]-[...],[...]-[...],[...]-[...] w kwocie [...] zł
• składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres [...],[...]-[...],[...]-[...] w kwocie [...] zł
• składek na Fundusz Pracy i FGŚP za okres [...],[...]-[...],[...]-[...],[...]-[...] w kwocie [...] zł
• dodatkowej opłaty w kwocie [...] zł
• kosztów upomnienia w kwocie [...] zł
• odsetek za zwłokę naliczonych na dzień złożenia wniosku o umorzenie tj. [...] w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wnioskiem z dnia [...], Z. S. zwróciła się z prośbą o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i FGŚP oraz dodatkowej opłaty, kosztów upomnienia i odsetek za zwłokę za okresy wskazane w sentencji niniejszej decyzji.
Pismem z dnia [...], znak [...] Zakład zawiadomił wnioskodawczynię o wszczęciu postępowania w sprawie, pouczając jednocześnie o ustawowych przesłankach umorzenia należności, możliwości złożenia dodatkowych dokumentów, a także przysługujących prawach.
Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego Zakład Ubezpieczeń Społecznych poczynił następujące ustalenia:
Z.S. prowadziła działalność gospodarczą stolarstwo – tapicerstwo, na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej Nr [...], wydanego przez Wójta Gminy Ł. O. Działalność ta została wykreślona na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...]. Z przedstawionych dokumentów wynika, że od [...] Z.S. pobierała emeryturę w kwocie [...] zł, a po potrąceniach kwoty [...] zł przez Urząd Skarbowy w K. na rzecz ZUS otrzymuje [...] zł miesięcznie. Mąż pobiera rentę w kwocie [...] zł netto miesięcznie. Łączny dochód rodziny wynosi [...] zł. Udokumentowane wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego to: energia elektryczna w kwocie [...] zł, gaz [...] zł, opał [...] zł, leki [...] zł. Dodatkowo do sprawy załączono rachunek na kwotę [...] zł dotyczący podatku od nieruchomości za 2009 r. Z załączonych zaświadczeń lekarskich wynikało, że wnioskodawczyni pozostaje wspólnie z mężem pod stałą kontrolą lekarską i wymaga systematycznego leczenia, a przybliżony koszt leczenia miesięcznie wynosi około [...] zł. Natomiast udokumentowane wydatki na leczenie i zakup leków to kwota [...] zł miesięcznie. Wnioskodawczyni nie posiadała żadnej nieruchomości, co zostało potwierdzone przez Wydział Geodezji w K. Nieruchomości stanowiące wcześniej wspólność małżeńską obecnie stanowią wyłączną własność męża. W dniu [...] ZUS dokonał zabezpieczenia hipotecznego w/w nieruchomości. Hipoteką objęte zostały należności za okres od [...] do [...]. Z kwestionariusza wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez GOPS w Ł. O. wynika, że rodzina nie korzysta ze świadczeń pomocy społecznej. Według informacji Ośrodka łączny dochód rodziny (zgodnie z ustawą o pomocy społecznej) wynosi [...] zł, dochód na osobę w rodzinie wynosi [...] zł, a kryterium dochodowe dla rodziny wynosi [...] zł. Ponadto jak wynika z uzyskanej informacji z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców wnioskodawczyni jest właścicielem zarejestrowanego samochodu ciężarowego Mercedes, którego nie ujęła w kwestionariuszu majątkowym. Z przedłożonej dokumentacji oraz informacji uzyskanych z Urzędu Skarbowego w K. wynika, że wnioskodawczyni nie posiada zadłużenia z tytułu podatków.
W oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dokonał analizy sytuacji majątkowej i rodzinnej Z. S. w celu ustalenia czy zachodzą okoliczności uzasadniające umorzenie należności z tytułu składek, o których mowa w art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.
Oceniając całokształt materiału dowodowego Zakład uznał, że nie została spełniona żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności, gdyż organ egzekucyjny nadal prowadzi postępowanie egzekucyjne wszczęte na wniosek tut. Oddziału ZUS. Postępowanie to jest skuteczne, a na poczet zadłużenia regularnie wpływają kwoty wyegzekwowane przez organ egzekucyjny. Nie można zatem definitywnie stwierdzić braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję.
Zgodnie z art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009, Nr 205, poz.1585 tekst jednolity ze zm.), należności i z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli przemawia za tym ważny interes osoby zobowiązanej do ich opłacenia. Przesłanki do oceny czy zachodzi ważny interes osoby zobowiązanej zostały określone w rozporządzeniu; Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania: należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz.1365).
Analizując sytuację materialną i osobistą ZUS stwierdził bezsprzecznie, iż żaden z wymienionych we wskazanych przepisach warunków, nie został spełniony. Rozpatrując sprawę z uwzględnieniem przesłanek art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, Zakład stwierdził, że wziął pod uwagę cały materiał dowodowy zebrany w sprawie, ważny interes osoby zobowiązanej oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. Zakład wskazał, że to w interesie zobowiązanego do uregulowania zadłużenia leży udokumentowanie trudnej sytuacji finansowej a w niniejszej sprawie takie dowody nie zostały przedstawione.
Niezależnie od powyższego Zakład we własnym zakresie podjął szereg czynności zmierzających do ustalenia rzeczywistej sytuacji w jakiej znalazła się wnioskodawczyni zlecając m.in. przeprowadzenie wywiadu środowiskowego przez GOPS w Ł.O., a także zwracając się o udzielenie informacji do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, Urzędu Skarbowego w K., Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w K. oraz Urzędu Gminy w Ł. O.
Z załączonych dokumentów wynika, że dochód rodziny po potrąceniu należności ściąganych w trybie egzekucyjnym, wynosi ogółem [...] zł miesięcznie. Udokumentowane wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego wynoszą około [...] zł miesięcznie co daje na członka rodziny kwotę [...] zł miesięcznie i przekracza kryterium dochodowe wynikające z ustawy o pomocy społecznej. Jednocześnie ZUS odmówił uwzględnienia dowodu dotyczącego opłacania przez E. S. podatku od nieruchomości za [...] w kwocie [...] zł. Jak wynika z nakazu płatniczego w sprawie wymiaru podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za [...] uzyskanego z Urzędu Gminy w Ł.O., wymiar podatku określony został wg stawek przewidzianych dla osób prowadzących działalność gospodarczą lub usługową. Z uwagi na fakt, iż zarówno wnioskodawczyni jak i jej mąż nie prowadzą działalności gospodarczej, natomiast z dokonanych ustaleń wynika, że pod tym samym adresem działalność gospodarczą prowadzi ich syn Ł., ZUS postanowił odmówić uwzględnienia tych zobowiązań i uwzględnił, jako wydatek gospodarstwa domowego jedynie podatek w kwocie [...] zł rocznie, należny od budynku mieszkalnego.
W opinii ZUS analiza stanu faktycznego sprawy daje podstawy do twierdzenia, że mimo, iż dochód jakim dysponuje wnioskodawczyni nie jest zadowalający, to nie powoduje to niezaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, a nade wszystko nie jest to okoliczność jedyna i wystarczająca do wypełnienia przesłanek umożliwiających umorzenie zadłużenia. Umorzenie zaległych składek w trybie wskazanych przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych Zakład stosuje jedynie w sytuacjach szczególnych, gdy ze względu na stan zdrowia, klęski żywiołowe, ubóstwo zobowiązanego czy inne ważne względy społeczne jest realnie niemożliwe wywiązanie się ze zobowiązania, zarówno w formie jednorazowej wpłaty, jak też w formie wpłat dokonywanych w dłuższym okresie czasu (np. dobrowolnych lub w ramach umowy ratalnej). Ponadto cytowane przepisy nie nakazują organowi wydającemu decyzję umarzania należności w każdym przypadku, nawet gdy zaistniały wymienione wyżej przesłanki, a jedynie dają możliwość uznania, czy okoliczności przedstawione przez zobowiązanego i wynikające z akt sprawy uzasadniają celowość umorzenia i czy nie są sprzeczne z interesem finansów ubezpieczeń społecznych.
Dnia [...] Z. S. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wskazała, że w postępowaniu dowodowym przedstawiała wszelkie wydatki związane z podstawowymi potrzebami życiowymi oraz wydatki związane z leczeniem, gdyż chronicznie choruje. Jednocześnie wyjaśniła, że nieprawdziwy jest zarzut, że nie ujawniła całości posiadanego majątku, a mianowicie, że nie podała, iż jest właścicielką samochodu marki Mercedes Benz. Samochód ten był w dyspozycji Urzędu Skarbowego i mimo przeprowadzenia dwóch licytacji nie został sprzedany z braku nabywców. Nikt nie kupił tego samochodu również przy sprzedaży z wolnej ręki. Ponadto stwierdziła, że wymaga wyjaśnienia dlaczego jej długiem obciąża się również jej męża, choć nie prowadził razem z nią działalności gospodarczej.
Decyzją z dnia [...], Nr [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w O. W., na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz.1071, z późniejszymi zm.) w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009r. , Nr 205 , poz. 1585, tekst jednolity z późniejszymi zmianami) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Nr [...] z dnia [...] roku o odmowie umorzenia należności w łącznej kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu organ wskazał, że do wniosku o ponowne rozpatrzenie dołączyła wnioskodawczyni dołączyła zawiadomienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] roku o zwolnieniu spod zajęcia środka transportu. Jednak wnioskodawczyni nie złożyła żadnych dodatkowych dowodów.
Po zapoznaniu się z całością zgromadzonych w sprawie dokumentów i dokonaniu powtórnej wnikliwej analizy sytuacji materialnej ZUS stwierdził, iż dołożono wszelkich starań zmierzających do ustalenia prawdy materialnej podejmując szereg czynności mających na celu ustalenie rzeczywistej sytuacji strony. Organ I instancji dokonał oceny zebranego w sprawie materiału w sposób trafny i zgodny z obowiązującymi w tym względzie przepisami, wobec czego Zakład nie dopatrzył się w jego postępowaniu nieprawidłowości. Argumentacja powołana przez wnioskodawczynię we wniosku o powtórne rozpatrzenie sprawy była znana organowi i nie wpłynęła na zmianę rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z dnia [...]. Jak ustalono w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi całkowita nieściągalność, o której mowa w art. 28 ust.3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ponieważ organ egzekucyjny nadal prowadzi postępowanie egzekucyjne. Postępowanie to jest skuteczne, a na poczet zadłużenia regularnie wpływają kwoty wyegzekwowane przez organ egzekucyjny. Nie można zatem definitywnie stwierdzić braku majątku, z którego możliwe jest prowadzenie egzekucji, bowiem takiego stwierdzenia dokonuje organ, który postępowanie egzekucyjne prowadzi. Wobec powyższego brak jest podstaw do podjęcia – w ramach uznania administracyjnego – decyzji o umorzeniu należności w ramach art.28 ust.3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
W kwestionowanej decyzji słusznie uznano, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. nr 141, poz. 1365) dające możliwość umorzenia należności z tytułu składek za ubezpieczonych będących płatnikami składek pomimo braku ich nieściągalności.
Z przedstawionych dokumentów oraz zebranych w toku prowadzonego postępowania informacji wynika, że wnioskodawczyni zamieszkuje w budynku stanowiącym wyłączną własność męża, a na w/w posesji w budynkach zakładu prowadzi działalność gospodarczą syn Ł. Wnioskodawczyni pobiera emeryturę w kwocie [...], a po potrąceniach kwoty [...] zł przez Urząd Skarbowy w K. na rzecz ZUS, otrzymuje [...] zł miesięcznie. Mąż wnioskodawczyni otrzymuje rentę w kwocie [...] zł miesięcznie. Łączny dochód rodziny po potrąceniach wynosi [...] zł i przekracza kryterium dochodowe wynikające z ustawy o pomocy społecznej. Udokumentowane wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego wynoszą według załączonych rachunków i faktur około [...] zł miesięcznie w tym opał [...] zł, gaz [...] zł, energia elektryczna [...] zł, leki [...] zł i podatek od nieruchomości za budynek mieszkalny w kwocie [...] zł rocznie. Zakład odmówił uznania dowodu dotyczącego opłacania przez E. S. podatku od nieruchomości za [...] w kwocie [...]. Jak wynika z nakazu płatniczego w sprawie wymiaru podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za [...] rok, uzyskanego z Urzędu Gminy w Ł. O., wymiar podatku określony został wg stawek przewidzianych dla osób prowadzących działalność gospodarczą lub usługową. Zakład uwzględnił jako wydatek gospodarstwa domowego jedynie podatek w kwocie [...] zł rocznie, należny od budynku mieszkalnego z uwagi na fakt, iż zarówno wnioskodawczyni jak i jej mąż nie prowadzą żadnej działalności gospodarczej. Z załączonych zaświadczeń lekarskich wynika, że Z. S. pozostaje wspólnie z mężem pod stałą kontrolą lekarską i wymaga systematycznego leczenia, a przybliżony koszt leczenia miesięcznie wynosi ogółem około [...] zł. Natomiast udokumentowane wydatki na leczenie i zakup leków to kwota [...] zł miesięcznie. Z kwestionariusza wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez GOPS w Ł. O. wynika, że rodzina nie korzysta ze świadczeń pomocy społecznej co niewątpliwie świadczy o tym, że jej sytuacja materialna nie uzasadnia przyznania pomocy szczególnej. Z informacji uzyskanej w Wydziale Geodezji w K. wynika, że Z. S. nie posiada żadnej nieruchomości. Nieruchomości stanowiące wcześniej wspólność małżeńską obecnie stanowią wyłączną własność męża wnioskodawczyni. ZUS podzielił stanowisko organu I instancji, iż dochód jakim dysponuje wnioskodawczyni nie jest zadowalający, jednak nie powoduje to niezaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.
W opinii Zakładu nie wykazano w sposób bezsporny, iż stan zdrowia nie pozwala na spłatę należności, a co za tym idzie mógłby uzasadniać podjęcie decyzji o umorzeniu należności. Nie wskazano również na wystąpienie klęsk żywiołowych, lub innych zdarzeń losowych mających wpływ na sytuację materialną rodziny. Wskazane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności okoliczności, nie uzasadniają zmiany stanowiska w sprawie.
Powyższa decyzja została w dniu [...] zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.
W skardze Z. S. wniosła o uchylenie decyzji ZUS względnie stwierdzenie nieważności decyzji zarzucając jej naruszenie art. 28 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 13.10.1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 205 poz. 1585 – t.j. z 2009 roku). Skarżąca nie zgodziła się z ustaleniami poczynionymi w toku przeprowadzonego postępowania. Jej zdaniem, trudna sytuacja materialna oraz brak majątku stanowią wystarczające przesłanki do umorzenia należności z tytułu składek. Podniosła, że zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej i jednocześnie nie dysponuje majątkiem, z którego można by zapłacić żądane przez ZUS należności. Skarżąca utrzymuje się z emerytury, z której ZUS egzekwuje na rzecz przedmiotowych należności [...] zł, a po potrąceniu tej kwoty na utrzymanie skarżącej pozostaje kwota [...] zł miesięcznie. Skarżąca jednak choruje, co pociąga dodatkowe koszty. Zaznaczyła również, że jej zdaniem nie można łączyć dochodu z jej emerytury z rentą jej męża, gdyż nie prowadził on wspólnie ze skarżącą działalności gospodarczej, a zatem nie może on odpowiadać za jej długi. Ponadto sam fakt pobierania renty przez jej męża wskazuje, że ze względu na stan zdrowia nie jest zdolny do pracy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Decyzja nr [...] została wydana w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, po analizie którego Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał, iż brak jest podstaw do umorzenia należności, bowiem nie zachodzą przesłanki do ich umorzenia zawarte w art. 28 ust. Ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz. U. Nr 205, poz. 1585 z 2009 r.).
Przepis ten stanowi, że należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności lub w uzasadnionych przypadkach pomimo braku całkowitej nieściągalności
Całkowita nieściągalność zachodzi, gdy:
1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;
3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;
4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;
6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Z ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności bowiem wobec skarżącej prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, w którym organ egzekucyjny regularnie egzekwuje należności.
Odnosząc się do drugiej z wymienionych przesłanek umożliwiającej umorzenie należności z tytułu składek, zawartej w ust. 3a cyt. art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych uznano, że w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r., Nr 141, poz.1365). W myśl § 3 powołanego rozporządzenia, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:
1. gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
2. poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności,
3. przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Ze skargi nie wynika czy i które z ustaleń poczynionych w sprawie, dotyczących sytuacji materialnej, dochodów czy wydatków, skarżąca kwestionuje. Wynika z niej natomiast, że skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem ZUS, iż w aktualnej sytuacji finansowej, rodzinnej i zdrowotnej, jest w stanie spłacać należności z tytułu zaległych składek.
Ocena sytuacji skarżącej dokonana w zaskarżonej decyzji znajduje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Z zebranych dowodów wynika zarówno wysokość stałych dochodów skarżącej i jej męża wynoszących, po potrąceniach na rzecz ZUS, [...] zł miesięcznie, jak i wysokość ponoszonych niezbędnych stałych wydatków w kwocie [...] zł miesięcznie. Stanowisko co do możliwości zaspokojenia przez skarżącą niezbędnych potrzeb życiowych zostało umotywowane zarówno poprzez analizę aktualnej sytuacji materialnej, jak i przez fakt, że skarżąca nie korzysta ze świadczeń pomocy społecznej. Oceniając dochody skarżącej jako niezadowalające, ZUS stwierdził, na podstawie wszystkich powyższych okoliczności, że sytuacja skarżącej nie daje podstaw do uznania, iż spłata należności pozbawiłaby skarżącą i jej męża możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Organ ten zwrócił też uwagę, że skarżąca nie wykazała istnienia przewlekłej choroby pozbawiającej możliwości spłaty należności. Zarzut, że ustalając dochody skarżącej ZUS uwzględnił również dochody jej męża, nie podważa zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Dochody męża skarżącej, z którym prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe, mają bezpośredni wpływ na sytuację materialną samej skarżącej a więc winny zostać uwzględnione w ocenie tej sytuacji.
Trafnie w zaskarżonej decyzji ZUS podniósł, że decyzja wydawana na podstawie cytowanego art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ma charakter decyzji uznaniowej. Wymaga więc od organu respektowania postanowień art. 7 K.p.a. i wyważenia interesu strony oraz interesu społecznego. Decyzja wydana w rozpatrywanej sprawie wymogi te spełnia.
Mając powyższe na uwadze skargę, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw do jej uwzględnienia, oddalono z mocy art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło