III SA/Po 481/11

Dnia 08 września 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka ( spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Mirella Ławniczak Protokolant: stażysta Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 września 2011 roku przy udziale sprawy ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia ... roku nr w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego o d d a l a s k a r g ę Decyzją z dnia 27.08.2010r. Naczelnik Urzędu Celnego działając na podstawie art. 207, art. 21 §1 pkt 1 i §3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60,ze zm.) w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 5, art.6 ust.6, art. 10 ust.1 pkt 2 ,art.80 ust.1 ust.2 pkt2, ust.3 pkt3, art.81 ust.1, art.82 ust.3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257, ze zm.) oraz stosownie do § 2 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego - określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu kempingowego marki ... w kwocie ....... zł. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy I instancji podał, iż w dniu 29.06.2010r. z urzędu wszczęto postępowanie podatkowe wobec R. w sprawie podatku akcyzowego należnego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego przedmiotowego samochodu na podstawie dokumentów uzyskanych ze Starostwa Powiatowego wskazujących, że podatnik dokonał nabycia wewnątrzwspólnotowego przedmiotowego samochodu, który został zarejestrowany w tymże starostwie. W ramach tego postępowania ustalono, że podatnik zakupił przedmiotowy samochód w Niemczech na podstawie umowy kupna-sprzedaży z dnia 25.02.2007r. za kwotę 5500 Euro, a następnie został on w dniu 13.03.2007r. zarejestrowany na terytorium kraju w Starostwie Powiatowym. Podatnik nie złożył stosownej deklaracji uproszczonej twierdząc, iż przed zakupem przedmiotowego samochodu uzyskał w urzędzie celnym oraz w wydziale komunikacji informację, że od tego typu samochodów akcyzy nie należy płacić. Organ podatkowy I instancji uznał, iż stosownie do art. 80 ust. 1 i 2 ustawy o podatku akcyzowym, akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Dla celów poboru akcyzy i obowiązku oznaczania znakami akcyzy w imporcie oraz w dostawie i nabyciu wewnątrzwspólnotowym stosuje się klasyfikację wyrobów akcyzowych w układzie Scalonej Nomenklaturze (CN) - art. 3 ust. 2 ustawy. Zgodnie zaś z cytowaną już ustawą jako samochody osobowe należy rozumieć pojazdy klasyfikowane do pozycji 8703 klasyfikacji CN, czyli pojazdy samochodowe i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi, co zostało wyszczególnione w pozycji 59 załącznika nr 1 do ustawy , stanowiącego wykaz wyrobów akcyzowych. Z kolei zgodnie z Rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej, pod kodem 8703 23 11, 8703 32 11, 8703 33 11 wymienione są z nazwy - samochody kempingowe. Kierując się powyższym , organ I instancji dokonał klasyfikacji przedmiotowego samochodu i uznał, iż w rozpoznawanej sprawie nastąpiło nabycie wewnątrzwspólnotowe samochodu osobowego objętego podatkiem akcyzowym. Wobec takiego ustalenia, organ I instancji uznał, iż podatnik - nabywca przedmiotowego samochodu obowiązany jest do uiszczenia podatku akcyzowego, który wyliczył w oparciu o cenę transakcji 5500 Euro (21 359 zł), stosując stawkę w wysokości 13,6% zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego. Dalej organ I instancji wskazał, iż należny podatek akcyzowy należy uiścić wraz z odsetkami za zwłokę począwszy od dnia 20.03.2007r. bowiem uznał, iż obowiązek podatkowy powstał w dniu 13.03.2007r. , którą to datę przyjął jako datę pierwszej rejestracji na terytorium kraju. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła R. zarzucając naruszenie art. 121 §1 i 2 , art. 122 oraz art. 214 Ordynacji podatkowej oraz pominięcie okoliczności mających istotny wpływ na wynik sprawy (art. 122 Op). Odwołująca podnosiła, że brak złożenia deklaracji jak i zapłaty podatku akcyzowego od przedmiotowego samochodu wynikał wyłącznie z uzyskania od organów administracji państwowej błędnej informacji. Podatnik powołując się na orzeczenia sądowoadministracyjne twierdził, iż udzielenie przez organ podatkowy błędnej informacji nie może spowodować ujemnych konsekwencji wobec podatnika. Dalej strona odwołująca wniosła o przesłuchanie w charakterze świadka wskazanej osoby na okoliczność udzielenia błędnych informacji przez organy administracji państwowej. Odwołująca potwierdziła, iż w dniu 13.03.2007r. samochód został zarejestrowany w starostwie Powiatowym. Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia 31.03.2011r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, iż ponownie rozpoznając sprawę nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia decyzji organu I instancji. Uznał, że przedmiotem nabycia wewnątrzwspólnotowego jest samochód kempingowy, klasyfikowany do kodu CN 8703, który według not wyjaśniających zawartych w obwieszczeniu Ministra Finansów z 1 czerwca 2006r. w sprawie wyjaśnień do taryfy Celnej (M.P. Nr 86, poz. 880) obejmuje m. in. samochody mieszkalne (kempingowe), pojazdy do przewozu osób specjalnie wyposażone do zamieszkania (z miejscami do spania, przygotowywania posiłków, toaletami itd.). Stwierdził, iż przedmiotowy samochód zgodnie z art. 80 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku akcyzowym podlega opodatkowaniu akcyzą. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, organ odwoławczy stwierdził, iż organ podatkowy ma obowiązek udzielania podatnikowi niezbędnych informacji i wyjaśnień przepisów prawa podatkowego jedynie w związku z prowadzonym postępowaniem. Brak prowadzonego postępowania podatkowego nie zamyka jednak drogi podatnikowi od uzyskania informacji, bowiem w świetle ustawy Ordynacja podatkowa w stanie prawnym obowiązującym do dnia 1 lipca 2007r. podatnik mógł zwrócić się do naczelnika urzędu celnego o udzielenie interpretacji prawa podatkowego przed wszczęciem postępowania podatkowego i takie żądanie winno zostać wyrażone na piśmie. Z tego względu organ odwoławczy uznał, że przesłuchanie wskazanego przez stronę świadka na podaną przez nią okoliczność było bezprzedmiotowe. Z kolei - zdaniem organu odwoławczego - mylnie strona odwołująca zarzuciła organowi naruszenie art. 214 O.p., bowiem okoliczność mylnego (błędnego) pouczenia strony co do prawa odwołania, wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego czy też brak takiego pouczenia w omawianej sprawie nie miał zastosowania, gdyż taka okoliczność nie zachodziła. Obecnie skargę na powyższą decyzję Dyrektora Izby celnej z dnia 31 marca 2011r. wniosła R., żądając jej uchylenia i zasądzenia od organu na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca ponowiła swoją argumentację podaną w odwołaniu od decyzji pierwszo instancyjnej. Twierdziła, że nie zapłaciła podatku akcyzowego od przedmiotowego samochodu bowiem uzyskała wcześniej od organów podatkowych informację, że zakup samochodu kempingowego F. nie podlega akcyzie . Skarżąca powołując się na orzecznictwo sądowoadministarcyjne wskazywała na obowiązki organów podatkowych w zakresie informowania podatników o obowiązujących przepisach podatkowych oraz w zakresie nie ponoszenia przez podatników ujemnych konsekwencji braku informacji lub błędnego informowania podatników przez organy podatkowe. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację podaną w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu jako bezzasadna, albowiem zaskarżone decyzje nie zostały wydane z naruszeniem prawa procesowego czy materialnego. Okolicznością bezsporną między stronami był fakt zakupu przez skarżącą w ramach nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu kempingowego, w kwocie 2 905 zł, co stanowiło podstawę do powstania obowiązku uiszczenia podatku akcyzowego. Zasadnie organy podatkowe obu instancji wskazały, że stosownie do art. 80 ust. 1 i 2 ustawy o podatku akcyzowym, akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Dla celów poboru akcyzy i obowiązku oznaczania znakami akcyzy w imporcie oraz w dostawie i nabyciu wewnątrzwspólnotowym stosuje się klasyfikację wyrobów akcyzowych w układzie Scalonej Nomenklaturze (CN) - art. 3 ust. 2 ustawy. Zgodnie zaś z cytowaną już ustawą jako samochody osobowe należy rozumieć pojazdy klasyfikowane do pozycji 8703 klasyfikacji CN, czyli pojazdy samochodowe i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi, co zostało wyszczególnione w pozycji 59 załącznika nr 1 do ustawy , stanowiącego wykaz wyrobów akcyzowych. Zgodnie natomiast z Rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej, pod kodem 8703 23 11, 8703 32 11, 8703 33 11 wymienione są z nazwy - samochody kempingowe. Kierując się powyższym , organy podatkowe dokonały klasyfikacji przedmiotowego samochodu i uznały, iż w rozpoznawanej sprawie nastąpiło nabycie wewnątrzwspólnotowe samochodu osobowego objętego podatkiem akcyzowym ( art. 80 ust. 1 , ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 3 ustawy) . Odnośnie zarzutów dotyczących nieuiszczenia podatku akcyzowego na skutek informacji uzyskanych przez stronę od pracownika organu wskazać należy, iż zgodnie z art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej w postępowaniu podatkowym organy są zobowiązane do udzielanie stronie niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. W doktrynie i orzecznictwie podnosi się, iż chodzi jedynie o niezbędne informacje i wyjaśnienie, które nie mogą przyjmować czynności z zakresu profesjonalnego doradztwa podatkowego. Chodzi przy tym wyraźnie jedynie o obowiązek organów istniejący w toku prowadzonego już postępowania podatkowego ( a nie w okresie przed jego wszczęciem ) i odnoszący się wyłącznie do stron takiego postępowania ( zob. m. in. S. Presnarowicz, komentarz do art. 121 Ordynacji, Lex nr 2011 ). Sporny pojazd nabyto w dniu 25.02.2007 r., a postępowanie podatkowe wszczęto postanowieniem z dnia 28.06.2010 r., a więc po powstaniu obowiązku podatkowego w niniejszej sprawie. Organ podatkowy nie był wobec tego zobligowany do informowania skarżącej o obowiązujących przepisach podatkowych w ramach art. 121 §2 Ordynacji podatkowej przed wszczęciem postępowania podatkowego. Organy zasadnie stwierdziły przy tym, iż w razie wątpliwości dotyczących zakupu pojazdu skarżąca mogła wystąpić w trybie art. 14 a § 1 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 czerwca 2007 r.) do właściwego organu podatkowego o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w jej indywidualnej sprawie. Udzielona interpretacja zawierać powinna ocenę prawną stanowiska pytającego wraz z przytoczeniem przepisów prawnych (art. 14 § 3). Zastosowanie się przez podatnika do takiej interpretacji nie mogło wywierać dla strony ujemnych skutków procesowych. Strona skarżąca nie skorzystała z powyższego uprawnienia. Skarżąca twierdziła natomiast , iż uzyskała informacje o braku obowiązku zapłaty podatku od spornego pojazdu od pracowników organu celnego, organu podatkowego oraz Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego przed dokonaniem zakupu pojazdu, czyli przed dniem 25.02.2007 r. (zob. pismo z 02.07.2010 – k. 11 akt adm.). W odwołaniu podniosła natomiast, iż osobą która uzyskała informacje dotyczące braku konsekwencji podatkowych zakupu pojazdu był jej mąż – C. W toku postępowania podatkowego nie wskazała jednak na konkretnych pracowników tych organów, co uniemożliwiało praktycznie bliższe wyjaśnienie tej kwestii. Zasadnie stwierdził przy tym organ II i I instancji, że wezwanie w charakterze świadka męża skarżącej jest bezcelowe, gdyż nawet gdyby miał on potwierdzić wersję strony o uzyskaniu uprzednich informacji od organów (ale przed wszczęciem postępowania podatkowego i nie w trybie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej), nie zmieniłoby to skutków prawnych wynikających z faktu zakupu spornego pojazdu. Niezasadny był zarzut naruszenia art. 214 Ordynacji podatkowej, gdyż dotyczy on wyłącznie konsekwencji prawnych błędnego pouczenia strony w decyzji co do odpowiednich środków zaskarżenia, a nie nieformalnych informacji uzyskiwanych przez podatnika przed wszczęciem postępowania podatkowego. Sąd zważył ponadto, iż zgodnie z art. 80 ust. 3 pkt. 3 ustawy podatkowej obowiązek podatkowy powstawał z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem jak właściciel – nie później, niż z chwilą rejestracji pojazdu na terytorium kraju, a podatnik był zobowiązany do dokonania zapłaty akcyzy również do momentu dokonania rejestracji (art. 81 ust. 1 pkt. 2). W niniejszej sprawie rejestracja pojazdu została dokonana – wbrew tezom organów i samej skarżącej – z dniem 19.04.2007 r. (zob. decyzja Starosty – k. 28 akt adm.), a nie z dniem 13.03.2007 r., który był jedynie datą złożenia wniosku o zarejestrowanie pojazdu. Organ podatkowy słusznie jednak uznał w ocenie Sądu, iż z powodu nieustalenia faktycznej daty przemieszczenia pojazdu na terytorium Polski za datę powstania obowiązku podatkowego należało uznać dzień 13.03.2007 r. W dniu złożenia wniosku o rejestrację pojazdu strona musiała już bowiem rozporządzać samochodem jak właściciel na terenie Polski. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu, o czym orzeczono w wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ).