III SA/Po 484/12

WyrokWSA w Poznaniu2012-08-29

Skład orzekający: Maria Lorych-Olszanowska, Beata Sokołowska, Małgorzata Górecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka cywilna, jako podmiot niebędący odrębnym przedsiębiorcą, może być adresatem zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie prowadzenia przewozów drogowych na potrzeby własne jako działalności pomocniczej?
Ratio decidendi
Organy administracji nie mogły odmówić wydania zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie prowadzenia przewozów drogowych na potrzeby własne, tłumacząc się tym, że jego adresatem nie może być spółka cywilna, skoro w aktach administracyjnych znajdował się wniosek złożony przez wszystkich wspólników spółki. Wszyscy wspólnicy spółki cywilnej, jako odrębni przedsiębiorcy, mogli być stronami postępowania o wydanie takiego zaświadczenia. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy powinny potraktować wniosek jako inicjujący postępowanie w zakresie wydania zaświadczenia dla wspólników, a nie dla spółki jako odrębnego przedsiębiorcy.
Stan faktyczny
Skarżący, wspólnicy spółki cywilnej, domagali się wydania zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie prowadzenia krajowych przewozów drogowych na potrzeby własne jako działalności pomocniczej. Starosta odmówił wydania zaświadczenia, uznając, że spółka cywilna nie jest odrębnym przedsiębiorcą i nie może być adresatem takiego dokumentu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, argumentując, że analogiczne zaświadczenia były wydawane dla spółek cywilnych w innych miastach i że spółka cywilna, mimo braku statusu odrębnego przedsiębiorcy, posiada cechy odrębnego podmiotu gospodarczego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzające je postanowienie Starosty.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 29 sierpnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Małgorzata Górecka (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2012 roku przy udziale sprawy ze skargi K C, P G i R G wspólników spółki cywilnej s.c. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia roku nr w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Starosty z dnia ... r. nr ... , II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę .... złotych, tytułem zwrotu kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 28.12.2011 r. Starosta P odmówił na podstawie art. 219 kpa wydania zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie prowadzenia krajowych przewozów drogowych na potrzeby własne jako działalności pomocniczej w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej dla "Przedsiębiorstwa Handlowo – Usługowego G. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w dniu 22.12.2011 r. otrzymał wniosek od powyższej firmy o wydanie zaświadczenia. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności. Zaświadczenie jest wydawane konkretnemu przedsiębiorcy, którym jest wspólnik spółki cywilnej a nie sama spółka, co wynika bezpośrednio z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej ( Dz. U. Nr 220 z 2010 r., nr 220, poz. 1447 ze zm. ). Zaświadczenie jest aktem indywidualnym, wydawanym konkretnemu przedsiębiorcy ( art. 33 ust. 6 ustawy o transporcie drogowym ), a nie spółce cywilnej jako odrębnemu podmiotowi. W odwołaniu od postanowienia K C, P G i R G podnieśli, iż analogiczne zaświadczenia były wydawane dla spółek cywilnych przez organy administracji w Warszawie, Lublinie i Szczecinie. Organ I instancji niezasadnie przyjął zatem, że każdy wspólnik musi mieć odrębne zaświadczenie. Spółka cywilna nie jest tylko umową zobowiązaniową, jest to bowiem organizacja wspólników zmierzająca do wspólnego celu gospodarczego, posiadająca wyodrębniony majątek itd. Spółka ma własny numer statystyczny REGON, jest podatnikiem podatku VAT. SKO w P postanowieniem z dnia 3.02.2012 r. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Organ stwierdził, że spółka cywilna jest wielostronnym stosunkiem zobowiązaniowym a nie odrębnym przedsiębiorcą, wobec czego nie może ona być adresatem przedmiotowego zaświadczenia. Stroną postępowania o wydanie takiego zaświadczenia mogą być tylko poszczególni wspólnicy spółki jako odrębni przedsiębiorcy. Wskazano ponadto, iż zgodnie z orzecznictwem zaświadczenie wydane na rzecz jednego ze wspólników, nie może być utożsamiane z zaświadczeniem wydanym na rzecz spółki cywilnej. W skardze do WSA strony powtórzyły argumenty wskazane w odwołaniu od decyzji I instancji i dotyczące możliwości wydania zaświadczenia na rzecz spółki cywilnej jako odrębnego podmiotu, a nie trzech odrębnych zaświadczeń dla poszczególnych wspólników. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, powołując się na uzasadnienie swojego postanowienia. W piśmie z dnia 13.08.2012 strony powołały się na uchwałę NSA z 15.10.2008 ( sygn. II GPS 5/08 ), z której wynika, że wspólnicy spółki mogą otrzymać jedną licencję na wykonywanie transportu drogowego, jeżeli wystąpią o to jednym wspólny wnioskiem. Analogicznie można wydać wspólne zaświadczenie dla wszystkich wspólników spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności. Organy obu instancji zasadnie uznały, że zaświadczenie takie jest wydawane konkretnemu przedsiębiorcy, którym jest wspólnik spółki cywilnej a nie sama spółka, co wynika bezpośrednio z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej ( Dz. U. Nr 220 z 2010 r., nr 220, poz. 1447 ze zm. ). Zaświadczenie jest aktem indywidualnym, wydawanym konkretnemu przedsiębiorcy ( art. 33 ust. 6 ustawy o transporcie drogowym ), a nie spółce cywilnej jako odrębnemu podmiotowi. Zasadnie ponadto wskazano w uzasadnieniach postanowienia, że spółka cywilna jest wielostronnym stosunkiem zobowiązaniowym a nie odrębnym przedsiębiorcą, wobec czego nie może ona być adresatem przedmiotowego zaświadczenia. Stroną postępowania o wydanie takiego zaświadczenia mogą być wobec tego tylko poszczególni wspólnicy spółki jako odrębni przedsiębiorcy. W ocenie Sądu zasadne były również tezy skarżących, że spółka cywilna jest specyficzną umową zobowiązaniową, posiada własny numer statystyczny REGON, jest podatnikiem podatku VAT itd. Nie wynika stąd jednak w żaden sposób, aby spółka była odrębnym przedsiębiorcą, skoro ustawodawca w wyraźny sposób przesądził inaczej w art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Z akt sprawy wynika, że sporny wniosek z dnia 7 grudnia 2011 r. ( o którym mowa w skarżonym postanowieniu SKO w P wnieśli wszyscy wspólnicy spółki cywilnej ( zob. k. 46-47 akt adm. ). Są to zatem podmioty mogące mieć przymiot strony postępowania o wydanie zaświadczenia w trybie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Organy obu instancji nie mogły zatem odmówić wydania zaświadczenia tłumacząc się tym, że jego adresatem nie może być spółka, skoro w aktach administracyjnych jest wniosek złożony przez wszystkich trzech wspólników, mogących być stronami przedmiotowego postępowania administracyjnego. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy winny potraktować wniosek z 7.12.2011 r. jako wniosek inicjujący postępowanie w zakresie wydania zaświadczenia dla wspólników , a nie dla spółki jako odrębnego przedsiębiorcy. Z tego też powodu należało uznać, iż zaskarżone orzeczenia obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów ( art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ) mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uchylił postanowienia organów II i I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t. j. – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ). O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 powyższej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło