III SA/Po 490/12
WyrokWSA w Poznaniu2012-06-21
Skład orzekający: Szymon Widłak, Walentyna Długaszewska, Małgorzata Górecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, uwzględniając sytuację materialną i rodzinną skarżącej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. Organ administracji prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy, a jego ustalenia faktyczne dotyczące sytuacji majątkowej i osobistej skarżącej nie budziły wątpliwości. W ocenie Sądu, skarżąca nie wykazała zaistnienia przesłanek uzasadniających umorzenie należności, w szczególności nie udowodniła, że opłacenie składek pozbawiłoby ją i jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, ani nie wykazała innych szczególnych, wyjątkowych okoliczności uzasadniających zastosowanie instytucji umorzenia.Stan faktyczny
Skarżąca A. K.-A. wniosła o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz odsetek i kosztów upomnienia, powołując się na trudną sytuację finansową i rodzinną. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Poznaniu odmówił umorzenia, uznając, że nie zaszły przesłanki całkowitej nieściągalności ani uzasadnionego przypadku umorzenia pomimo braku całkowitej nieściągalności. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie granic uznania administracyjnego poprzez nieuwzględnienie jej sytuacji życiowej, w tym konieczności samotnego wychowywania dziecka i zaangażowania w sprawy karne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 czerwca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak (spr.) Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Małgorzata Górecka Protokolant: sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2012 roku przy udziale sprawy ze skargi A. K.-A. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Poznaniu z dnia 27 lutego 2012roku nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia 27 lutego 2012 r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Poznaniu, działając na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) w zw. z art. 138 § 1 kpa, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, uchylił w całości zaskarżoną decyzję z dnia 6 grudnia 2011 r. nr [...] i odmówił A. K. – A. umorzenia należności z tytułu:
- składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres 07/2004-09/2004, 11/2004-12/2004, 01/2005-08/2006, 10/2006-02/2007, 11/2007, 11/2008-05/2009 w kwocie [...] zł,
- składek na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego za okres 02/2007-04/2007,09-10/2008, 05/2009 w kwocie [...] zł,
- składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 08-09/2004, 11/2004-12/2004, 01/2004, 04-12/2005, 01/2006-04/2007, 05/2009 w kwocie [...] zł,
- odsetek od należności z tytułu nieopłaconych składek naliczonych na dzień 09.08.2011 r. w kwocie [...] zł,
- kosztów upomnienia w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że w dniu 8 sierpnia 2011 r. wpłynął do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Poznaniu wniosek A. K.-A. o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek. Wniosek był motywowany trudną sytuacją finansową, innymi zobowiązaniami publicznoprawnymi i cywilnoprawnymi oraz brakiem zatrudnienia. Do wniosku zobowiązana dołączyła: oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej, kopię faktury za usługi telekomunikacyjne, kopię rachunku za czynsz, kopię rachunku za energię, kopię zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku dłużnika bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, kopię zeznania o wysokości osiągniętego dochodu za 2010 r., kopię nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym, kopię aktu notarialnego - umowy majątkowej małżeńskiej, kopię decyzji dotyczącej wykreślenia z działalności gospodarczej.
Po przeanalizowaniu dokumentacji zgromadzonej w sprawie decyzją z dnia 6 grudnia 2011 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Poznaniu:
1. odmówił umorzenia należności z tytułu składek na:
- Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres 07/2004-09/2004, 11/2004-12/2004, 01/2005-08/2006, 10/2006-02/2007, 11/2007, 11/2008-05/2009 w kwocie [...] zł,
- Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego za okres 02/2007-04/2007, 09-10/2008, 05/2009 w kwocie [...] zł,
- Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 08-09/2004, 11/2004-12/2004, 01/2004, 04-12/2005, 01/2006-04/2007, 05/2009 w kwocie [...] zł,
2. odmówił umorzenia odsetek od należności z tytułu nieopłaconych składek naliczonych na dzień 09.08.2011 r. w kwocie [...] zł.
3. odmówił umorzenia kosztów upomnienia w kwocie [...] zł.
W dniu 28 grudnia 2011 r. A. K.-A. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku zobowiązana podtrzymała swoje stanowisko co do braku płynności finansowej, uniemożliwiającej spłatę zobowiązań wobec Zakładu. Wskazała, że jest osobą bezrobotną mającą na utrzymaniu siedmioletnią córkę. Wnosząc o umorzenie zaległości, powołała się na przesłankę "trudnej sytuacji materialnej, jak również fakt nieposiadania majątku oraz ważny interes osoby zobowiązanej." Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie załączyła dodatkowej dokumentacji.
Po ponownym przeanalizowaniu sprawy Zakład ustalił, że decyzja z dnia 06.12.2011 r. nr [...] rozstrzygała w oparciu o błędnie rozliczone konto. W związku z powyższym uchylił powyższą decyzję i orzekł co do istoty sprawy poprzez prawidłowe wskazanie okresów oraz należnych kwot. W poprzedniej decyzji niewłaściwie wykazano kwotę składki na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres 11/2004 w części finansowanej przez ubezpieczonych, jak również błędnie zostały wskazane okresy obejmujące zadłużenie.
Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału Zakład ustalił, że A. K. –A. była przedsiębiorcą w okresie od 01.09.2002 r. do 06.11.2007 r. Zobowiązana nie pracuje, jak również nie jest zgłoszona w Urzędzie Pracy, co wskazuje na bierne podejście w stosunku do znalezienia zatrudnienia. Pozostaje na utrzymaniu męża. Zobowiązana poinformowała w oświadczeniu o stanie rodzinnym, że mieszka tylko z córką, mąż przebywa poza domem. Natomiast koszty stałe jej utrzymania ponoszą rodzice. Ponadto bieżące koszty życia: żywność i edukacja córki są regulowane przez męża zobowiązanej. A. K.-A. posiada wysokie zobowiązania wobec innych instytucji. Urząd Skarbowy dochodzi swoich praw w trybie egzekucyjnym, a od Banku A w dniu 24.05.2007 r. zobowiązana otrzymała wyrok nakazujący spłatę zadłużenia. Mąż zobowiązanej prowadzi działalność gospodarczą. Zobowiązana posiada notarialnie potwierdzoną rozdzielność majątkową małżeńską. Stałe wydatki związane z utrzymaniem to:
- faktury za usługi telekomunikacyjne w kwocie ok. 146,28 zł,
- czynsz w kwocie ok. 573,61 zł,
- opłaty za energię elektryczną w kwocie ok. 185,02 zł,
- wydatki związane z edukacją w kwocie 200,00 zł - 300,00 zł,
- opłaty za telefon komórkowy w kwocie ok. 20,00 zł - 30,00 zł,
- opłaty za Internet w kwocie - 70,00 zł.
Zobowiązana nie jest właścicielką pojazdów mechanicznych, jak również nie posiada nieruchomości. Posiada natomiast 67 udziałów o łącznej wartości 33 500,00 zł w spółce B. Podjęto czynności zmierzające do zabezpieczenia wierzytelności Zakładu.
Następnie Zakład wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadkach ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w przypadkach enumeratywnie wymienionych w art. 28 ust. 3. Po przeanalizowaniu okoliczności sprawy organ stwierdził, że przesłanki te nie zachodzą w niniejszej sprawie. Z przyczyn oczywistych nie zachodzi przesłanka określona w pkt 1 ww. przepisu, jak również przesłanki wymienione w punkcie 2, ponieważ zobowiązana żyje i nie zgłaszała wniosku o ogłoszenie upadłości. W odniesieniu do punktu 4 Zakład wskazał, że w stosunku do firmy zobowiązanej nie było prowadzone postępowanie likwidacyjne, a wysokość zadłużenia znacznie przekracza kwoty kosztów upomnienia (pkt 4a). Obecnie żaden z organów egzekucyjnych nie stwierdził całkowitej nieściągalności. Wobec powyższego nie została spełniona przesłanka zawarta w pkt 3 i pkt 5. W odniesieniu do pkt 6 jest oczywistym, że w postępowaniu egzekucyjnym istnieje możliwość uzyskania kwoty wyższej od wysokości wydatków egzekucyjnych.
Ponadto Zakład wskazał, że w myśl art. 28 ust. 3a cytowanej ustawy należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Powyższe przypadki szczegółowo określa rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), wydane na podstawie art. 28 ust. 3b cytowanej ustawy. Zgodnie z przepisami w/w rozporządzenia Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności płatnikowi składek zobowiązanemu do opłacania należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:
1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy, Zakład wskazał, że w przypadku zobowiązanej nie zostały przedstawione żadne informacje co do stanu zdrowia jak również braku możliwości podjęcia zatrudnienia ze względu na stan zdrowia. W tej sytuacji nie ma żadnych przeciwwskazań do podjęcia zatrudnienia, co bez wątpienia umożliwi uregulowanie zadłużenia względem Zakładu. Poza tym mąż zobowiązanej posiada własną działalność gospodarczą i reguluje wydatki bieżące rodziny. Również rodzice zobowiązanej partycypują w jej kosztach. Ponadto zobowiązana posiada 67 udziałów o łącznej wartości 33 500,00zł w spółce B, który to majątek został zatajony w trakcie prowadzonego postępowania w I instancji. Zakład podjął działania zmierzające do zabezpieczenia wierzytelności na tym przedmiocie majątkowym. Natomiast szereg komplikacji oraz konsekwencji powstałych w wyniku prowadzenia przez dłużniczkę działalności gospodarczej, nie stanowi przesłanki ważnego interesu zobowiązanej, gdyż zobowiązana jest osobą zdolną do pracy, a środki na bieżące wydatki pochodzą od męża, który prowadzi własną działalność gospodarczą. Ponadto posiada wspomniane wyżej udziały, których sprzedaż pozwoliłaby zaspokoić wierzyciela. Zobowiązana nie wskazała także, by poniosła straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązaną możliwości dalszego egzystowania. Jednocześnie brak jest jakichkolwiek dokumentów wskazujących, by zobowiązana cierpiała na przewlekłą chorobę. Brak jest również informacji, by było konieczne sprawowanie opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, co pozbawiłoby zobowiązaną możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. W związku z powyższym Zakład stwierdził brak podstaw do umorzenia należności, podkreślając że przepis art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oparty jest na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności należy każdorazowo do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który może, ale nie musi umorzyć zaległości.
W skardze na powyższą decyzję A. K. – A., wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie granic uznania administracyjnego poprzez nienależyte wzięcie pod uwagę aspektów sytuacji życiowej skarżącej.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że w zaskarżonej decyzji nie został uwzględniony jej słuszny interes, nie została wzięta pod uwagę jej obecna sytuacja życiowa, w szczególności dobro jej dziecka, które sama wychowuje, co uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia. Ponadto skarżąca powołała się na zaangażowanie w sprawy karne i sprawy karno – skarbowe, które trwają już od 6 lat oraz okoliczność, że mąż przebywa poza domem ze względu na wykonywaną pracę, co –zdaniem skarżącej, wyklucza możliwość podjęcia przez nią pracy. Skarżąca wskazała nadto, że nie otrzymuje żadnych miesięcznych dochodów, wspomagają ją rodzice oraz mąż. Natomiast odmowa umorzenia należności spowoduje zwiększenie trudności, z którymi się zmaga na co dzień. W związku z powyższym skarżąca zarzuciła, że organ błędnie stwierdził brak przeciwwskazań do podjęcia przez nią zatrudnienia.
W odpowiedzi na skargę organ rentowy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), zwanej dalej ustawą o s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4). Stosownie do art. 32 ustawy o s.u.s. do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na ubezpieczenie zdrowotne m.in. w zakresie stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.
Stosownie do art. 28 ust. 3 ustawy o s.u.s. całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:
1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze;
3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;
4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;
6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Jednakże w myśl art. 28 ust. 3a ustawy o s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.
Szczegółowe warunki umorzenia należności z tytułu składek zostały określone w wydanym na podstawie art. 3b ustawy o s.u.s. rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Stosownie do § 3 ust. 1 tego rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:
1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Należy w tym miejscu wyraźnie podkreślić, że decyzja administracyjna wydana w przedmiocie umorzenia zaległości wobec ZUS ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że nie może być ona całkowicie dowolna. System kontroli takiej decyzji przez sąd sprowadza się do kontroli jej legalności, a więc sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia, bowiem jest to wyłączna kompetencja organu. Kontrola sądu obejmuje wyłącznie zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tj. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy oraz rozważył i ocenił wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia ulgi – w postaci umorzenia należności (zob. m. in. wyrok WSA w Warszawie z 19.11.2007 r., V SA/Wa 1876/07, lex nr 484969; wyrok WSA w Gdańsku z 10.02.2009 r., I SA/Gd 874/08, lex nr 483118).
W omawianej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że organ działał prawidłowo, to jest zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, w oparciu o który ustalił stan faktyczny, to jest sytuację osobistą i majątkową skarżącej, a te ustalenia nie były przez skarżącą kwestionowane. Istota sporu sprowadzała się natomiast do oceny tych okoliczności z punktu widzenia przesłanek umorzenia.
W okolicznościach niniejszej sprawy Zakład stwierdził, że w przypadku skarżącej nie zachodziły przypadki całkowitej nieściągalności, o których mowa w art. 28 ust. 3 ustawy o s.u.s. Organ wykazał przy tym, że zobowiązana nie zgłaszała wniosku o ogłoszenie upadłości, nie było również prowadzone wobec jej firmy postępowanie likwidacyjne. Wysokość zadłużenia znacznie przekracza koszty upomnienia, żaden z organów egzekucyjnych nie stwierdził całkowitej nieściągalności i jest oczywistym, że w postępowaniu egzekucyjnym istnieje możliwość uzyskania kwoty wyższej od wysokości wydatków egzekucyjnych. Ponadto organ wskazał, że zobowiązana posiada 67 udziałów w spółce B o łącznej wartości 33.500,00 zł, w związku z czym Zakład podjął działania zmierzające do zabezpieczenia wierzytelności ZUS na tym składniku majątkowym. Powyższe nie było przy tym kwestionowane przez skarżącą w postępowaniu administracyjnym ani sądowym oraz nie budzi wątpliwości w świetle zgromadzonego materiału sprawy.
Nie ulega także wątpliwości na tle zgromadzonego materiału sprawy i nie było również kwestionowane przez skarżącą, że w sprawie nie można mówić o zaistnieniu przesłanek z § 3 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 ww. rozporządzenia, ponieważ zobowiązana nie prowadzi już działalności gospodarczej i nie wykazała, że jej zaprzestanie nastąpiło wskutek klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia, jak również nie wykazała własnej przewlekłej choroby czy konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny uniemożliwiającej jej uzyskiwanie dochodów pozwalających na opłacenie należności.
Domagając się umorzenia należności skarżąca nawiązywała natomiast do przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, powołując się na trudną sytuację materialną i rodzinną. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie stwierdził zaistnienia również tej przesłanki w niniejszej sprawie, a stanowisko to – w ocenie Sądu także jest prawidłowe. Wbrew zarzutom skargi zostało ono poprzedzone wyczerpującym ustaleniem i analizą wszystkich istotnych okoliczności w zakresie sytuacji osobistej i majątkowej skarżącej. Przy czym organ dokonał odmiennej aniżeli domagała się skarżąca oceny tychże okoliczności w świetle powyższej przesłanki umorzenia. W ocenie Sądu wnioski poczynione przez organ nie budzą zastrzeżeń z punktu widzenia zasad logiki i doświadczenia życiowego, wobec czego nie można mówić o zarzucanym w skardze naruszeniu prawa, polegającym na przekroczeniu granic uznania administracyjnego. Należy zauważyć, że organ wziął pod uwagę podnoszone przez skarżącą okoliczności, że aktualnie pozostaje ona bez pracy i w związku z tym nie otrzymuje żadnych dochodów, a na jej utrzymaniu i pod jej pieczą pozostaje także aktualnie ośmioletnia córka. Jednocześnie jednak organ zauważył, że w bieżącym utrzymaniu skarżącej pomagają rodzice oraz mąż, który prowadzi działalność gospodarczą, wobec czego nie można mówić o zagrożeniu dla egzystencji skarżącej i jej rodziny. Skarżąca nie wykazała przy tym żadnych trudności w regulowaniu bieżących opłat związanych z utrzymaniem czy konieczności korzystania z pomocy społecznej. Ponadto organ wskazał na okoliczność, że skarżąca jest osobą młodą i w szczególności wobec braku przeciwwskazań zdrowotnych ma możliwość podjęcia zatrudnienia, które umożliwi poprawę jej sytuacji materialnej, jak również spłatę zaległych należności. Natomiast powoływanych przez skarżącą okoliczności związanych z koniecznością sprawowania opieki nad ośmioletnią córką oraz zaangażowaniem w sprawy karne i karno – skarbowe (będące konsekwencją wcześniej prowadzonej działalności gospodarczej) - wbrew twierdzeniom skarżącej - nie można uznać za okoliczności całkowicie wykluczające, a co najwyżej jako okoliczności przejściowo utrudniające podjęcie przez nią zatrudnienia. Przy czym nie sposób pominąć, że w szczególności kwestie związane z aktywnością zawodową i opieką nad dzieckiem są sprawami powszechnymi i ich rozwiązanie mieści się możliwościach skarżącej oraz jej męża. Również konieczność udziału w postępowaniach karnych czy karno – skarbowych nie pozbawia zupełnie możliwości podjęcia i wykonywania zatrudnienia, lecz stanowi okoliczność usprawiedliwiającą nieobecność w pracy na czas obowiązkowego stawiennictwa przed właściwymi organami. Ponadto organ zwrócił uwagę, że skarżąca posiada także udziały w spółce z o.o. o łącznej wartości 33.500 zł, w związku z czym podjęto również działania zmierzające do zabezpieczenia wierzytelności ZUS na tym składniku majątkowym. W tej sytuacji nie ulega wątpliwości, że istnieje szansa poprawy sytuacji materialnej w przyszłości wobec braku obiektywnych okoliczności uniemożliwiających podjęcie przez skarżącą zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze, co uzasadnia uznanie, że możliwa będzie spłata zaległych należności w dłuższej perspektywie czasowej. Ponadto dodatkowe zabezpieczenie spłaty zaległych składek może stanowić ujawniony przez organ składnik majątkowy w postaci udziałów w spółce z o.o. W związku z powyższym jako uprawnione należy uznać stwierdzenie, że istnieją realne szanse na wyegzekwowanie zaległych składek, choćby w dłuższym okresie czasu i to bez zagrożenia dla egzystencji skarżącej i jej rodziny. Jednocześnie należy podkreślić, że instytucja umorzenia stanowi wyjątek od powszechnego obowiązku uiszczania należności publicznoprawnych, co oznacza, że jej zastosowanie powinno być ograniczone do nadzwyczajnych sytuacji. Tymczasem skarżąca nie wykazała, aby takie szczególne, wyjątkowe okoliczności zaistniały.
W tej sytuacji, jako że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, skarga podlegała oddaleniu, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło